I OZ 1199/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 284/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 284/13 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 284/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 284/13 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 23 maja 2013 r., II SA/Sz 284/13 oddalił skargę M. P. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca, powiadomiona o terminie rozprawy i poinformowana o trybie zaskarżenia wyroku w razie oddalenia skargi (pkt 3 pouczenia), nie była obecna na rozprawie. Dnia 22 maja 2013 r. złożyła w Sądzie oświadczenie, że nie będzie obecna na rozprawie z powodu zabiegu okulistycznego w tym dniu (k. 10-11, 17, 20, 21 akt sądowych). Dnia 24 lipca 2013 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazując, że zaniechanie z jej strony wynikło z błędnego przekonania, że wyrok otrzyma z urzędu (k. 27-28 akt sądowych). Sąd I instancji przytoczył art. 139 § 2, art. 141 § 2, art. 85, 86 § 1, art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Powołując powyższe przepisy wskazał, że skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła, by uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swej winy. Sąd, doręczając skarżącej 25 kwietnia 2013 r. zawiadomienie o rozprawie poinformował, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia) i że w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po tym terminie jest czynnością bezskuteczną (k. 10-11, 17 akt sądowych). Wnioskodawczyni nie zastosowała się do tego pouczenia. Uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane niewiedzą strony, nie może być uznane za niezawinione. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nieuważne zapoznanie się z treścią przesłanego przez Sąd pouczenia, ani nieobecność na rozprawie, nie są okolicznościami wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy (k. 30-34 akt sądowych). Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skarżąca, domagając się przywrócenia "terminu na dostarczenie uzasadnienia". Nadto wskazała, że działała bez pełnomocnika (k. 41 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (postanowienie NSA z: 11.12.2012 r., II OZ 1090/12; 28.11.2012 r., II FZ 947/12, cbosa). Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (postanowienie NSA z 28.11.2012 r., I OZ 869/12, Lex nr 1239515). Negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawczynię tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez nią należytej staranności zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Trafnie Wojewódzki Sąd wskazał, że jeśli strona z przyczyn od siebie niezależnych nie była na rozprawie, winna była jak najszybciej uzyskać informację (np. telefonicznie) o treści zapadłego rozstrzygnięcia i podjąć stosowne czynności w terminie, jeśli zamierza kwestionować wyrok. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z: 28.11.2012 r., II OZ 1041/12; 27.3.2013 r., II FZ 166/13; 27.3.2013 r., II FZ 133/13, cbosa). Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżąca we wniosku z 24 lipca 2013 r. nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu, który zaczął biec 24 maja 2013 r., a upłynął 31 maja 2013 r. (art. 141 § 2 ppsa). Skarżąca dnia 25 kwietnia 2013 r. otrzymała zawiadomienie o terminie rozprawy, z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, i sposobie zaskarżenia wyroku (k. 10-11, 17 akt sądowych). Pisma procesowe skarżącej znamionują dużą kulturę prawną (k. 2-5, 18-19, 20, 27, 28, 40-42 akt sądowych); skarżąca nabyła doświadczenia procesowego uprzednio będąc stroną w sprawach II SA/Sz 1353/09 i II SA/Sz 620/11 (wydruk z bazy danych WSA w Szczecinie). Trafnie Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 23 maja 2013 r. na podstawie art. 86 § 1 ppsa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji