II OZ 1183/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-02

Skład orzekający: Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na objęcie gruntów specjalną strefą ekonomiczną, która jest jedynie etapem poprzedzającym ustanowienie strefy przez Radę Ministrów, może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na objęcie gruntów specjalną strefą ekonomiczną nie jest aktem, który nadaje się do wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA, ponieważ stanowi jedynie etap poprzedzający ustanowienie strefy przez Radę Ministrów i nie kształtuje bezpośrednio praw ani obowiązków właścicieli sąsiednich nieruchomości. W związku z tym nie może ona powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, co wyklucza możliwość wstrzymania jej wykonania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Międzyrzec Podlaski wyrażającą zgodę na objęcie gruntów specjalną strefą ekonomiczną. W ramach skargi złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały, który został przez WSA w Lublinie odrzucony z powodu braku uzasadnienia. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, argumentując, że uchwała powoduje znaczne szkody majątkowe i niemajątkowe oraz trudne do odwrócenia skutki, czego dowodem są m.in. rozpoczęte prace przygotowawcze do realizacji inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S., W. N., R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 484/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi M. S., W. N., R. K. na uchwałę Rady Miasta Międzyrzec Podlaski z dnia 20 marca 2015 r., nr VII/30/15 w przedmiocie wyrażenia zgody na objęcie Specjalną Strefą Ekonomiczną EURO-PARK MIELEC gruntów położonych na terenie miasta Międzyrzec Podlaski postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżanej uchwały. Sąd I. instancji w uzasadnieniu wskazał, że w skardze, obok zarzutów kwestionujących legalność zaskarżonej uchwały, M. S., W. N., R. K. (dalej: "skarżący") zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wniosek ten pozbawiony był uzasadnienia, jednak w ramach argumentacji mającej na celu wykazanie legitymacji skarżących do zaskarżenia przedmiotowej uchwały podniesiono, iż skarżący, jako właściciele nieruchomości położonych w strefie bezpośredniego oddziaływania planowanej inwestycji, będą narażeni na szereg ujemnych skutków, które uprzednio nie mogły być im znane i których wszystkich także aktualnie nie sposób jest przewidzieć. W ocenie Sądu skarżący rozpoznawanego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie poparli żadnym uzasadnieniem, a tym samym nie powołali żadnych okoliczności świadczących o tym, że jej ewentualne wykonanie niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia wnioskodawcom znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie mogły natomiast stanowić sformułowane w skardze zarzuty, wskazujące na wadliwość zaskarżonej uchwały, albowiem argumenty te będą mogły być przedmiotem oceny Sądu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi. Z kolei lakoniczne argumenty podniesione w kontekście interesu prawnego skarżących, a wskazujące na różnego rodzaju uciążliwości, z jakimi mogą się oni spotkać (jako właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem objętym zaskarżoną uchwałą) w razie wykonania zaskarżonej uchwały, również w żaden sposób nie uprawdopodabniają wystąpienia przesłanek, o których w art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro obecnie uciążliwości te mają charakter wyłącznie potencjalny i – jak stwierdzili sami wnioskodawcy – nie sposób ich przewidzieć. Skarżący na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie w którym zarzucili Sądowi I. instancji naruszenie art. 63 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych tj. w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody (majątkowej i niemajątkowej) oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do zażalenia skarżący załączyli dokumenty które, w ich ocenie, potwierdzają dokonywanie przygotowań do realizacji zaskarżonej uchwały oraz działań mających na celu ich zrealizowanie. Podali, że w celu przygotowania terenu pod inwestycję rozpoczęto wycinanie drzew, przystąpiono do rekultywacji terenu polegającej m.in. na rozebraniu zbiorników paliwa. Podnieśli także, że ponoszą szkody materialne, szczególnie związane z utratą wartości ich nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie zasługiwał na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z takim poglądem należy się zgodzić. Jednakże zasady tej nie można stosować bez pełnej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. W okolicznościach konkretnej sprawy można bowiem rozważać wstrzymanie wykonania decyzji w takim znaczeniu, że wstrzymaniu podlegać będą skutki prawne, które decyzja ta wywołuje, o ile stanowią one bezpośrednie i pewne następstwo danego rozstrzygnięcia. O możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 859/11, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest uchwała Rady Miasta Międzyrzec Podlaski z dnia 20 marca 2015 r. w sprawie wyrażenia zgody na objęcie Specjalną Strefą Ekonomiczną EURO-PARK MIELEC gruntów położonych na terenie miasta Międzyrzec Podlaski. Zaskarżona uchwala została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 282). Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki, ustanawia strefę w drodze rozporządzenia. W rozporządzeniu tym określa się: 1) nazwę, teren i granice strefy, 2) zarządzającego strefą, zwanego dalej "zarządzającym", 3) okres, na jaki ustanawia się strefę - biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia realizacji celów, o których mowa w art. 3, na terenie obejmowanym strefą. W treści art. 4 ust. 2 ww. ustawy podano, że Minister właściwy do spraw gospodarki przedstawia wniosek, o którym mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii zarządu województwa oraz zgody rady gminy właściwej ze względu na położenie strefy. Minister właściwy do spraw gospodarki dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 1, analizę przewidywanych skutków społecznych i ekonomicznych ustanowienia strefy (art. 4 ust. 3 ustawy). Z powyższych przepisów wynika, że specjalna strefa ekonomiczna jest ustanawiana przez Radę Ministrów m.in. po uzyskaniu zgody rady gminy właściwej na położenie strefy. Uchwała w zakresie wyrażenia zgody na objęcie strefą ekonomiczną gruntów stanowi zatem jeden z etapów poprzedzających ustanowienie strefy ekonomicznej, nie wywołuje wobec tego żadnym bezpośrednich skutków. Rada Ministrów nie jest zobowiązana bowiem do ustanowienia specjalnej strefy terenu jedynie na podstawie uchwały o wyrażeniu na nią zgody. Mając więc na uwadze - iż uchwała o wyrażeniu zgody na objęcie specjalną strefą ekonomiczną nie kształtuje żadnych praw i obowiązków właścicieli nieruchomości sąsiednich, a w szczególności nie wpływa na ich sytuację prawną - nie można uznać, że nadaje się do wykonania. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że przypadku zaskarżonej uchwały nie można przyjąć, że może ona powodować niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody w majątku właścicieli sąsiednich nieruchomości, czy też trudnych dla nich do odwrócenia skutków. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło