II OZ 139/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. D. i B. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 53/15, wzywające do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w sprawie ze skargi Z. D. i B. D. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 31/14 postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał Z. D. i B. D. (dalej Skarżący) do uiszczenia solidarnie wpisu w kwocie 100 zł od skargi o wznowienie postępowania sądowego, na podstawie art. 220 § 1 i 3 z zw. z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) a także stosownie do § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm. dalej jako rozporządzenie). W zażaleniu na to postanowienie Skarżący, powołując się na art. 239 pkt 4 P.p.s.a., stwierdzili, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 31/14, której dotyczy wniesiona przez nią skarga o wznowienie postępowania, Sąd postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r. przyznał im prawo pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa noszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl art. 214 § 2 P.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wynikająca z tego przepisu zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt. II OSK 767/09, postanowieniu NSA: z dnia 7 czerwca 2011 r., II OZ 467/11, oraz z dnia 28 lipca 2011 r., II OZ 654/11, dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że Skarżący wspólnie wnoszą skargę o wznowienie od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 31/14, którym oddalono ich skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowań administracyjnych. Tym samym posiadają wspólne uprawnienie we wniesieniu skargi od ww. wyroku. Wobec powyższego prawidłowo Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2015 r. wezwał Skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowego. Poprawnie określono także wysokość wpisu w kwocie 100 zł. w oparciu o § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Mając na uwadze zarzut Skarżących sformułowany w zażaleniu zaznaczyć należy, iż przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 31/14 nie ma wpływu na postępowanie toczące się z ich skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 31/14, jest to bowiem nowe postępowanie, nie będące kontynuacją poprzedniego, które zostało prawomocnie zakończone wyrokiem WSA we Wrocławiu. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania wywołanego skargą. Na ten szczególny charakter wskazuje art. 270 P.p.s.a., gdzie stwierdzono, że w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym (Dział VII P.p.s.a) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem (wyrokiem lub postanowieniem). W literaturze przyjmuje się, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawową instytucję obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 469). Zatem by było możliwe wszczęcie tego postępowania musi nastąpić wyczerpanie toku instancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową. Owa wyjątkowość wyraża się w tym, że wymieniona instytucja przysługuje od ściśle określonych orzeczeń (prawomocnych, kończących postępowanie) i na ściśle określonych podstawach. W związku z tym należy wyjaśnić, że postępowanie sądowe, w którym kontrolowano legalność działania administracji publicznej zostało ostatecznie zakończone prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2014 r. Jeśli tak to prawo pomocy udzielone w tej sprawie wygasło w momencie zakończenia tego postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy, jeśli Skarżący chcą ubiegać się o zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych, powinni złożyć nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy i dopiero rozstrzygnięcie zapadłe w ewentualnym postępowaniu toczącym się z takiego wniosku może skutkować zwolnieniem Skarżących od konieczności uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 z zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.