II OZ 142/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 645/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Bd 645/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie przekazania podania według właściwości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji odwołał się do dotychczasowego przebiegu postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy, podkreślając, że rozpoznawany wniosek jest czwartym wnioskiem w tym zakresie. Poprzednie wnioski zostały prawomocnie oddalone w następstwie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń skarżącej na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmawiające przyznania prawa pomocy (postanowienia NSA: z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. II OZ 1046/11; z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. II OZ 302/12; z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. II OZ 993/12). Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2012 r. skarżąca została wezwana do podania, czy jej sytuacja majątkowa od czasu złożenia przez nią formularza PPF z dnia 9 lipca 2012 r. uległa zmianie oraz czy dane w nim są aktualne. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca podała jedynie, że jej sytuacja uległa zmianie, gdyż musi płacić koszty przeglądów w zakresie prawa budowlanego, a lokatorzy zaprzestali płacenia czynszów. Powyższe zdaniem Sądu oznaczało, że kolejny wniosek skarżącej z dnia 26 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać rozpoznany zgodnie ze zgłoszonym żądaniem, albowiem jak wynikało z informacji zawartych w przedłożonym przez skarżącą wniosku były one tożsame z informacjami zawartymi w uprzednio składanych przez skarżącą wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Sytuacja skarżącej nie zmieniła się zatem na niekorzyść od czasu złożenia poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy - art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. W dotychczasowym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpatrywał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym, a także kwestię zwolnienia od kosztów sądowych w połowie. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. S., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że to, iż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na postanowienia odmawiające przyznania prawa pomocy nie oznacza prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Ponadto ustalenia tego Sądu w niniejszej sprawie nie mają charakteru wykładni prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 23 listopada 2012 r. (k. 167 akt). Zakres żądanego prawa pomocy określał kolejny wniosek skarżącej z dnia 6 grudnia 2012 r. (k. 169 akt), w którym wystąpiła ona o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata. Mając na uwadze tak wyznaczony zakres żądanego prawa pomocy, przyjąć należało, że kolejny (czwarty) wniosek skarżącej swoim przedmiotem odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez Sąd w toku dotychczasowego postępowania. Jak wskazał bowiem trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu w dnia 14 listopada 2012 r., wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został już merytorycznie rozstrzygnięty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionym wyżej postanowieniu nie stwierdził, by kolejny (trzeci) wniosek odwoływał się do okoliczności, które nakazywałyby ponownie odnieść się do sytuacji materialnej skarżącej w kontekście przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. Wniosek, który podlegał rozpoznaniu przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 stycznia 2013 r. należy ocenić podobnie. Nie odwołuje się on bowiem do okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, że sytuacja materialna skarżącej zmieniła się (na niekorzyść) w takim stopniu, który poprzednią ocenę możliwości finansowych skarżącej w partycypowaniu w kosztach postępowania czyniłby nieaktualną. W obecnym postępowaniu powodem ponownego rozważenia sytuacji materialnej skarżącej miałby być fakt pokrywania kosztów eksploatacji budynku samodzielnie przez skarżącą w związku z brakiem ponoszenia jakichkolwiek opłat przez lokatorów, a więc okoliczność już wcześniej przez wnioskodawczynię powoływana i przez Sąd oceniona. Za błędne należy uznać odwołanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do art. 190 p.p.s.a., skoro niedopuszczalność zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w sytuacji niezmienionych okoliczności sprawy nie może być rozważana w świetle związania sądu, któremu została przekazana sprawa, wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższa wadliwość, na którą zwróciła uwagę skarżąca w zażaleniu, nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ ustalenia Sądu I instancji wskazujące na niewystąpienie w sprawie przesłanki wymienionej w art. 165 p.p.s.a., pozwalającej na merytoryczne rozpoznanie jej kolejnego wniosku o prawo pomocy, należało uznać za prawidłowe. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.