II OZ 168/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. i E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1510/14 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. i E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1510/14, oddalił wniosek J. K. i E. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia. Skarżący nie wskazali, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu. Nie przedstawili żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia ich interesów następstw wykonania zaskarżonej decyzji, nie powołali nawet ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, tak skonstruowany wniosek uniemożliwił dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. K. i E. K. domagając się jego zmiany bądź uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo wskazał, iż składany do sądu administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać odpowiednie uzasadnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy jednak mieć na względzie, że w każdym postępowaniu, również tym toczącym się na skutek wniesionego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czy też zażalenia, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. W postępowaniu z wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, znaczenie ma bowiem rodzaj decyzji oraz analiza akt sprawy. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 656/14, wydanym na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. NSA, w powołanym orzeczeniu, przywołując poglądy doktryny i orzecznictwa wskazał, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Sąd ma bowiem obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r.; sygn. akt II OZ 1352/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; T. Woś, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 436 oraz cyt. tam orzecznictwo i literaturę; M. Bogusz, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. o sygn. akt II OZ 155/05, "Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2006, nr 1, s. 12-15). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczony w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki budynku magazynowego o powierzchni zabudowy 56,32 m2, ze swojej istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tego rodzaju sprawach trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. W przedmiotowej sprawie ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym niewątpliwie naraziłoby skarżących na poniesienie szkody w wysokości kosztów realizacji ponownej budowy takiego obiektu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki art. 61 § 3 P.p.s.a., w związku z czym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.