II OZ 172/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1230/23 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu i uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze sprzeciwu U. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr 432/2023 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: oddalić zażalenie. U. C. ("skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 kwietnia 2023 r., nr 432/23, w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Pismem z 6 czerwca 2023 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego sprzeciwu – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu – poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącej. Jednocześnie zarządzeniem z tej samej daty wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania wróciła do Sądu nieodebrana, po podwójnym awizowaniu i na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", została uznana za doręczoną z dniem 26 czerwca 2023 r. (k. 16). Termin do uzupełnienia powyższych braków upływał zatem z dniem 3 lipca 2023 r. Natomiast skarżąca wpis sądowy uiściła w dniu 4 lipca 2023 r. W tym też dniu nadesłała swój numer PESEL (pismo z 4 lipca 2023 r. - k. 13 – 14). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 lipca 2023 r. odrzucił sprzeciw z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braku formalnego sprzeciwu poprzez brak wskazania nr PESEL oraz nieuiszczenie wpisu sądowego. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 sierpnia 2023 r. Pismami z 23 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23 oddalił zażalenie skarżącej. Sąd wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce naniesiono też adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 12 czerwca 2023 r., zaś drugie 20 czerwca 2023 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 28 czerwca 2023 r. Mając zatem na uwadze, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej NSA wskazał, że prawidłowo przyjęto, iż doręczenie zastępcze zostało dokonane 26 czerwca 2023 r. Uzupełnienie braków nastąpiło zatem po upływie wyznaczonego terminu. Rozpoznając z kolei złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1230/23 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu i uiszczenia wpisu sądowego. Sąd stwierdził, że termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, dokonano też czynności, którym uchybiono – art. 87 § 4 p.p.s.a., jednak skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku nie stanowią przesłanki przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem nie wskazują na brak winy strony w uchybieniu terminu, a mogą jedynie świadczyć o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Skarżąca w złożonym wniosku podniosła bowiem, że została błędnie poinformowana awizem, że otrzymała przesyłkę poleconą inną niż sądowa, w wyniku czego 27 czerwca 2023 r. operator pocztowy odmówił jej wydania pisma. Podkreśliła także, że dopiero w dniu 16 sierpnia 2023 r. dowiedziała się, że operator pocztowy awizował przesyłkę sądową w sposób i terminach niezgodnych z art. 73 p.p.s.a. A zatem zdaniem skarżącej na skutek nieprawidłowego działania operatora pocztowego miała prawo sądzić, że pismo z wezwaniem zostało jej doręczone na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. w dniu 27 czerwca 2023 r., ponieważ operator pocztowy na dzień 27 czerwca 2023 r. wyznaczył ostatni dzień terminu odbioru pisma. Wobec tego uzupełniając brak 4 lipca 2023 r. skarżąca sądziła, że dokonała czynności w terminie. Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącą argumentacji Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż próby doręczania skarżącej przesyłki zawierającej wezwania zostały dokonane przez operatora pocztowego prawidłowo zgodnie z art. 73 p.p.s.a. Sąd zauważył przy tym, że kwestia prawidłowości doręczenia skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braku formalnego i uiszczenia wpisu sądowego była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, a to z uwagi na tożsamy zarzut podniesiony w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23 jasno wskazał, że przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braku formalnego i uiszczenia wpisu sądowego była awizowana przez operatora pocztowego w sposób odpowiadający procedurze określonej w art. 73 p.p.s.a. Sąd podniósł więc, że jest związany dokonaną oceną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 października 2023 r. Dlatego też nie znaleziono podstaw do odmiennego stanowiska w zakresie prawidłowości doręczenia skarżącej wezwań. Zwłaszcza, że skarżąca nie oparła swoich twierdzeń w zakresie nieprawidłowości doręczenia na wiarygodnych wyjaśnieniach, np. od operatora pocztowego wskutek złożonej reklamacji. Tak więc zdaniem Sądu powoływane przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżącej. W zażaleniu tym wskazano, że skarżąca została wprowadzona w błąd terminami awizowania korespondencji i niezależnie od tego nieprawidłową awizacją. Dlatego też wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Z treści powołanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa powinność przytoczenia we wniosku faktów i okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za brakiem winy w uchybieniu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione, gdy strona chciała dopełnić czynności, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za przesłanki przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji skierowanej do skarżącej w żaden sposób nie wynika, aby dokonano nieprawidłowej awizacji przesyłki. Na druku tym doręczyciel umieścił bowiem informację o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a., wskazując jednocześnie, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Ponadto na kopercie znajduje się odpowiednia adnotacja o pierwszym awizowaniu przesyłki w dniu 12 czerwca 2023 r. i o powtórnym awizowaniu przesyłki w dniu 20 czerwca 2023 r. Na kopercie tej naniesiono też adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie" z pieczątką i datownikiem – 28 czerwca 2023 r. A zatem fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane, co w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce i co zostało też potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23. Ponadto istotne jest również to, że kolejne zawiadomienie (powtórne awizo) nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, czego skarżąca należycie dbająca o własne interesy powinna mieć świadomość. Dlatego też usprawiedliwieniem jej działań nie może być powoływanie się przez nią na fakt niewydania jej przesyłki przez operatora pocztowego w dniu 27 czerwca 2023 r., w sytuacji gdy doręczenie zostało dokonane w dniu 26 czerwca 2023 r. Z akt sprawy nie wynika zatem, aby strona skarżąca została wprowadzona w błąd terminami awizowania korespondencji czy też nieprawidłową awizacją. Również w złożonym zażaleniu skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez nią prawidłowych czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała zatem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż podane w zażaleniu okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. W związku z powyższym zaskarżone orzeczenie należy uznać za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.