II OZ 589/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1230/23 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu U.C. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr 432/23 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1230/23, odrzucił sprzeciw U.C. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr 432/23 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W związku z wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciwu od wyżej powołanej decyzji, pismem z 6 czerwca 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 1 czerwca 2023 r., wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego sprzeciwu – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu – przez wskazanie numeru PESEL skarżącej. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania wróciła do Sądu nieodebrana, po podwójnym awizowaniu i na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") została uznana za doręczoną z dniem 26 czerwca 2023 r. W piśmie z 4 lipca 2023 r. (nadanym w tym samym dniu w placówce operatora wyznaczonego) U.C. wskazała swój numer PESEL. Jak wynika z Rejestru Opłat Sądowych uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł nastąpiło również 4 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprzeciw podlega odrzuceniu. Sąd podniósł, że przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu oraz wpisu sądowego została uznana za doręczoną U.C., w trybie art. 73 p.p.s.a., w dniu 26 czerwca 2023 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia powyższych braków upłynął bezskutecznie 3 lipca 2023 r. Z akt sprawy wynika, że w powyższym terminie wnosząca sprzeciw nie wskazała numeru PESEL, a także nie uiściła wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Braki te stanowią zatem formalną przeszkodę do kontynuowania niniejszego postępowania; a stanu tego nie zmienia nadesłane przez skarżącą pismo z 4 lipca 2023 r. Skarżąca wskazała w nim swój numer PESEL, a nadto w tym dniu uiściła wpis sądowy, jednakże uczyniła to dopiero 4 lipca 2023 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła U.C. reprezentowana przez K.C. Postanowieniu zarzucono błędną wykładnię art. 73 § 1 p.p.s.a, polegającą na przyjęciu, że terminem określonym w art. 73 § 4 p.p.s.a. jest termin wyznaczony dla operatora pocztowego, a nie termin ostatniego dnia możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej. W zażaleniu wniesiono o uchylenie pkt I postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu. W uzasadnieniu zażalenia żaląca podniosła, że została powiadomiona o możliwości odbioru korespondencji do dnia 27 czerwca br. W tym dniu otrzymała w placówce pocztowej odmowę wydania korespondencji z uwagi na fakt, że korespondencja pochodzi z sądu. Tymczasem skarżąca – ze względu na stan zdrowia – nie mogła natychmiast stawić się na poczcie w celu odebrania korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia). Z treści powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku zgłoszenia się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym kolejne zawiadomienie nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Nie pełni ono wyłącznie funkcji informacyjnej, należy je bowiem traktować jako element konstrukcyjny, jedną z przesłanek warunkujących skuteczność dokonania doręczenia, jeżeli adresat ostatecznie pisma nie podejmie (por. Katarzyna Celińska-Grzegorczyk, Postulat przejrzystości systemu prawa, a regulacja doręczeń zastępczych "przez awizo" w polskich ustawach procesowych, ZNSA 2011/5/19-25, tak też postanowienie NSA z 27 stycznia 2021 r., I GZ 1/21). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 12 czerwca 2023 r., zaś drugie 20 czerwca 2023 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 28 czerwca 2023 r. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, zaś późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z przepisu art. 73 § 1 p.p.s.a. domniemania doręczenia, nie zmieniając tym samym skutków prawnych tego trybu doręczenia (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 1.09.2009 r., I SA/Gl 473/09, LEX nr 688869 oraz postanowienia NSA: z 9.06.2010 r., I FZ 188/10, LEX nr 653785, z 21.09.2012 r., II FZ 762/12, LEX nr 1221338, z 14.02.2013 r., II FZ 36/13, LEX nr 1282860, z 15.02.2016 r., II FSK 1761/15, LEX nr 2036442, z 15.02.2016 r., II FSK 1762/15, LEX nr 2025653). Zatem gdyby nawet skarżącej została wydana przesyłka (a nie tylko przekazana informacja) przez operatora pocztowego 27 czerwca 2023 r., nie zmieniłoby to faktu, że doręczenie zostało dokonane 26 czerwca 2023 r. Żaląca, kwestionując prawidłowość powtórnego awizowania, przedstawiła jedynie własne twierdzenia w sprawie wadliwości, przy jednoczesnym braku potwierdzenia przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego, tym samym pozbawiając się możliwości uznania jej argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żaląca nie może wiarygodnie powoływać się na błędną awizację, gdyż jej twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z 6.11.2015 r., II FSK 2398/15). Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17.11.2017 r., I GSK 1944/15). Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.