II OZ 180/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S., J.S. i M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1245/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.S., J.S. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 17 czerwca 2025 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1245/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił Z. S., J. S. i M. P. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 17 czerwca 2025 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że uzasadniając wniosek skarżący podnieśli, że przedmiotowa inwestycja w momencie wydania wyroku może zostać zrealizowana, a wydane dalsze decyzje administracyjnego będą całkowicie bezzasadne. Oceniając powyższą argumentację Sąd stwierdził, że skarżący bardzo ogólnikowo, mało precyzyjnie i bez odniesienia się do konkretów sprawy wskazali na mogące powstać trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, wynikające z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślił, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie nie bada zasadności samej skargi. Wskazał też, że decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie rodzi praw do terenu, nie przesądza, czy opisane w niej przedsięwzięcie zostanie zrealizowane, w szczególności nie uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Tym samym nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażaleniem Z,. S., J. S. i M.P. zaskarżyli powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przez błędne przyjęcie przez Sąd, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzasadnione tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie tej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody z uwagi na fakt, że inwestycja budowlana posiada charakter trwały jak również jest zagrożeniem wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, środowiskowej i społecznej. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zaznaczyć przy tym należy, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez przytoczenie przesłanek hipotezy tej normy, nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że skoro strony skarżące w istocie w ogóle nie uzasadniły wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto jak wskazuje się w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych decyzja ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego określa wyłącznie rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a także linie rozgraniczające teren inwestycji (art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). A zatem cel tej decyzji ogranicza się do określenia, czy zamierzenie inwestycyjne może w ogóle być zlokalizowane na konkretnym terenie. Nie przesądza ona o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie zostanie zrealizowane. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy terenu, nie uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Takie skutki wywiera dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydawana jest w odrębnym postępowaniu na dalszym etapie procesu inwestycyjnego (por. postanowienia NSA: z 8 czerwca 2017 r., II OZ 595/17; z 7 października 2015 r., II OZ 949/15; z 10 kwietnia 2018 r., II OZ 289/18). To w jej wydaniu należałoby ewentualnie upatrywać niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżący nie wykazali, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.