II OZ 1943/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 517/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2025 r. nr SKO.73.119.2025 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 22 września 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 517/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 9 czerwca 2025 r. nr SKO.73.119.2025 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazał Sąd skarżący nie wykazał, aby wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był zasadny w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Skarżący nie uzasadnił wniosku, a ponadto cel decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego ogranicza się do określenia, czy zamierzenie inwestycyjne może w ogóle być zlokalizowane na konkretnym terenie. Nie przesądza ona o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie zostanie zrealizowane. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy terenu, nie uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając, że projektowany przebieg linii elektrycznych przez nieruchomość skarżącego koliduje z jego planami gospodarczymi. Zdaniem skarżącego mimo, że możliwy był inny przebieg linii, wybrano ten najtańszy, z naruszeniem praw skarżącego jako właściciela nieruchomości obciążonej. Sąd natomiast pominął kwestie dokonania wyboru spośród różnych przebiegów linii i zbadania w postępowaniu administracyjnym innych możliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą jest, stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie wskazuje się, że przedmiotem ochrony tymczasowej w rozumieniu tego przepisu, mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Zaś wykonanie aktu administracyjnego polega na spowodowaniu w sposób dobrowolny lub doprowadzeniu w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Aczkolwiek każdy akt administracyjny podlega wykonaniu, jednakże nie każdy kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania w sensie materialnym. Zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że skutków takich nie wywołuje decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, ze zm.) w przypadku braku na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Cel takiej decyzji ogranicza się więc do określenia, czy zamierzenie inwestycyjne z uwagi na planistyczne przeznaczenie terenu może w ogóle być zlokalizowane na tym terenie. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy terenu nie rodzi praw do terenu, nie przesądza, czy opisane w niej przedsięwzięcie zostanie zrealizowane, w szczególności nie uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji takie skutki może wywierać dopiero udzielenie zgody budowlanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w odrębnym postępowaniu na dalszym etapie procesu inwestycyjnego, w tym decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (zob. postanowienia NSA z dni: 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OZ 595/17, Lex nr 2302919; 7 października 2015 r. sygn. akt II OZ 949/15, Lex nr 1815687; 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 289/18, Lex nr 2494703). Zatem próba wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, w okolicznościach tej sprawy nie miała kluczowego znaczenia dla załatwienia wniosku w sposób odmowny. O nieuwzględnieniu wniosku zadecydował, jak już wskazano, charakter decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która ze swej istoty nie rodzi skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś tylko decyzje, których skutkiem wykonania jest wywołanie niebezpieczeństw lub zagrożeń podanych w tym przepisie, mogą podlegać wstrzymaniu. Należy także podkreślić, że sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uprawniony do weryfikacji zarzutów kwestionujących jej legalność. O naruszeniu prawa i skutkach jego naruszenia sąd orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.