II OZ 209/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1143/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 października 2023 r., nr WOP.7721.196.2022.JS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1143/23, odrzucił skargę M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 20 października 2023 r., nr WOP.7721.196.2022.JS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 20 października 2023 r., nr WOP.7721.196.2022.JS, wydaną w sprawie rozbiórki budynku położonego na działce nr [...], obręb ewidencyjny M., gmina K. Skarga została podpisana przez zawodowego pełnomocnika, a do skargi załączono kopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez K.H., jako Prezesa Zarządu spółki. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 19 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, ewentualnie do wskazania czy załączone do skargi pełnomocnictwo jest oryginałem, a także do przedłożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS). Przesyłkę, zawierającą powyższe wezwanie, doręczono pełnomocnikowi 3 stycznia 2024 r. Z akt sprawy wynika jednakże, że w tym terminie wezwany pełnomocnik nie uzupełnił wskazanego braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że przy pełnomocnictwie udzielonym przez Prezesa Zarządu do wniesienia skargi i reprezentowania spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym brakowało dokumentu, który wykazywałby umocowanie Prezesa do jednoosobowego udzielenia tego pełnomocnictwa, wobec czego strona została wezwana do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. Dodatkowo, w ocenie Sądu, powstała wątpliwość co do tego, czy załączone do skargi pełnomocnictwo jest oryginałem czy odpisem, ten zaś musi posiadać stosowne uwierzytelnienie. Wobec tego wezwano również do przedłożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego we właściwy sposób odpisu, ewentualnie do wyjaśnienia, czy dokument załączony do skargi jest oryginałem. Sąd podniósł też, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika 3 stycznia 2024 r., a zatem termin na jego wykonanie upływał 10 stycznia 2024 r. W tym terminie wskazane braki skargi nie zostały uzupełnione. Skarżąca M. sp. z o.o. sp.k., na podstawie art. 194 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżyła zażaleniem w całości powyższe postanowienie odrzucające jej skargę, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało prawidłowo doręczone, a w konsekwencji odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, podczas gdy pełnomocnik nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 126 p.p.s.a., wniesiono o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania reklamacyjnego toczącego się w Poczcie Polskiej bądź o powstrzymanie się od rozpoznania zażalenia do czasu przedstawienia przez pełnomocnika skarżącej spółki dowodu w postaci wyniku postępowania reklamacyjnego wszczętego przed wyznaczonym operatorem pocztowym oraz na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że 3 stycznia 2024 r. upoważniony do odbioru korespondencji pracownik Kancelarii A.W., odbierając w urzędzie pocztowym liczną korespondencję kierowaną do Kancelarii, pokwitowała odbiór m.in. 10 przesyłek z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, nie uzyskując od pracownika poczty potwierdzenia, ile przesyłek oczekiwało oraz czy zostały wydane jej wszystkie przesyłki rejestrowane. W związku z tym w owej chwili nie była w stanie samodzielnie ustalić, czy liczba przesyłek rejestrowanych, które faktycznie z poczty odebrała jest kompletna oraz czy wydane jej hurtowo listy ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru są kompatybilne z podpisanymi przez nią zwrotnymi potwierdzeniami odbioru. W związku z tym, że 21 lutego 2024 r. pełnomocnik otrzymał w jednej ze spraw procedowanych przed WSA w Gdańsku postanowienie o odrzuceniu skargi, zlecono substytutowi, by zapoznał się z aktami spraw w WSA w Gdańsku. Jak się okazało, w sprawach o sygn. akt: II SA/Gd 1142/23, II SA/Gd 1143/23 i II SA/Gd 1147/23 nie uzupełniono braków formalnych skarg. Przeprowadzone w kancelarii czynności nie ujawniły, aby do którejkolwiek ze spraw prowadzonych przez kancelarię w wyniku pomyłki dołączono wezwania kierowane do ww. spraw. Nie doszło do zagubienia przesyłki przez pracownika kancelarii. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik, dbając o odpowiednią realizację swoich obowiązków, zapewnia właściwy dobór pracowników pod względem dbałości o rzetelność wykonywania powierzonych im zadań. Wobec czego można jednoznacznie stwierdzić, że koperty zawierające korespondencję sądową w tych sprawach do kancelarii nie dotarły. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności zbadanie z urzędu dopuszczalności skargi, w tym ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak wypełnienia obowiązku wykazania umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, czy wobec powziętych wątpliwości przedłożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego we właściwy sposób odpisu, ewentualnie do wyjaśnienia, czy dokument załączony do skargi jest oryginałem. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie żaląca została prawidłowo wezwana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 19 grudnia 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, ewentualnie do wskazania czy załączone do skargi pełnomocnictwo jest oryginałem, a także do przedłożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS). Została też prawidłowo pouczona o skutkach niezastosowania się do wezwania. Zażalenie, zostało oparte na zaprzeczeniu doręczenia (a właściwie wydania) przesyłki przez operatora pocztowego. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń m.in. przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie sądowym, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z 27.09.2012 r., II OZ 811/12, i z 17.11.2015 r., II FZ 857/15). Z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłek w rubryce rodzaj przesyłki znajduje się opis: "wezw. do usun. brak. for. sk. + dor. odpis odp. na sk. + poucz.". Świadczy on o tym, że strona została poinformowana co do zawartości przesyłki. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przez kogo oraz w jakim terminie przesyłka została odebrana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności wskazują, że przesyłka została doręczona stronie zgodnie ze wskazaną na druku potwierdzenia odbioru zawartością. Odbierając przesyłkę odbiorca miał obowiązek sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenie odbioru dokumenty, a nadto i przede wszystkim czy rzeczywiście przesyłka została mu wydana. Żaląca, kwestionując odebranie przesyłki, przedstawiła przedłożoną reklamację w sprawie wadliwości jej doręczenia, przy jednoczesnym braku przedstawienia odpowiedzi na tę reklamację. Tym samym z uwagi na brak dowodu przeprowadzenia całościowego postępowania reklamacyjnego, pozbawiła się możliwości uznania jej argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żaląca nie może wiarygodnie twierdzić, że pomimo naniesionego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru faktycznie przesyłki nie otrzymała, gdyż jej twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2398/15). Z tych też względów powołany w postępowaniu zażaleniowym zarzut należy uznać za niezasadny. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 126 p.p.s.a. należy zaznaczyć, że warunkiem jego pozytywnego załatwienia jest zgoda wszystkich stron postępowania oraz że ostateczna decyzja w tej kwestii pozostawiona jest uznaniu sądu. Brak poparcia wniosku przez wszystkie strony uniemożliwia Sądowi wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Naczelny Sąd nie uznał również, by wskazane przez stronę wnioskującą powody przemawiające za zawieszeniem postępowania dawały podstawę do działania z urzędu, stosownie do art. 124 § 1 i art. 125 § 1 p.p.s.a. Należało też wziąć pod uwagę, że czas, który upłynął od wniesienia przez żalącą reklamacji do wydania niniejszego orzeczenia, był wystarczający do tego, by przedstawić rezultat postępowania reklamacyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.