II OZ 237/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1753/14 odrzucające zażalenie A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1753/14 odrzucające skargę kasacyjną A. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1753/14 w sprawie ze skargi A. F. na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przekazania sprzeciwu do Komisji Lekarskiej i zwrotu sprzeciwu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1753/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1753/14 odrzucającego jej skargę na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przekazania sprzeciwu do Komisji Lekarskiej i zwrotu sprzeciwu. Odpis postanowienia z dnia 25 listopada 2014 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 2 grudnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 82 akt sądowych). Pismo przewodnie, przy którym Sąd doręczył skarżącej postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zawierało pouczenie o trybie i formie wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. A. F. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 25 listopada 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższe zażalenie podnosząc, że zostało ono sporządzone przez skarżącą osobiście, wbrew dyspozycji art. 194 § 4 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że skarżąca podpisana pod zażaleniem nie jest adwokatem, radcą prawnym bądź innym podmiotem wskazanym w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a. Sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest zaś brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A. F., wskazując że odrzucenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest sprzeczne z art. 45 ust. 1, art. 77 pkt 2 oraz art. 78 w zw. z art. 2, art. 8 i art. 31 Konstytucji RP, a także wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2002 r., sygn. P 9/01. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a., zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14, [w:] CBOSA). Ponadto, niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika jest brakiem nieusuwalnym (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, [w:] CBOSA). W niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącej w dniu 2 grudnia 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia. W punkcie 5. tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego". Pomimo skierowanego do skarżącej prawidłowego pouczenia o tym warunku, zażalenie wniesione przez A. F. nie czyni zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego, skarżąca sporządziła je bowiem osobiście. Ustawodawca wprowadzając w cytowanym przepisie wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez prawnika profesjonalistę, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby skarżąca legitymowała się uprawnieniami zawodowymi umożliwiającymi samodzielne sporządzenie sformalizowanego środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna lub zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 P.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Sporządzenie zażalenia osobiście przez stronę stanowi zatem nieusuwalną wadliwość tego zażalenia. Ponieważ w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika - jak nakazuje przepis art. 194 § 4 P.p.s.a., zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił je jako niedopuszczalne. Należy nadmienić, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2015 r. odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 25 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wszelkie inne kwestie wychodzą poza zakres niniejszego postępowania zażaleniowego. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.