II OZ 522/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 162/15 odmawiające A.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 162/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Sąd I instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie Wojewody zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 stycznia 2015 r. (potwierdzenie odbioru – k. 20 akt adm. organu II instancji). Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako p.p.s.a.), 30-dniowy termin na wniesienie skargi od zaskarżonego postanowienia upłynął w dniu 12 lutego 2015 r. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd ustalił, że z załączonego przez pełnomocnika strony zaświadczenia lekarskiego z dnia 6 lutego 2015 r. wynika, iż nie mógł się on stawić na wezwanie w wielu sprawach sądowych z powodu choroby w okresie od 5 do 13 lutego 2015 r., a tym samym, w ocenie Sądu I instancji treść tego dokumentu nie uprawdopodabnia okoliczności, iż uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej, gdyż zwolnienia lekarskie same w sobie nie są potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że działania i zaniechania pełnomocnika strony odnoszą bezpośrednie skutki dla osoby reprezentowanej przez tego pełnomocnika. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie dołożył należytej staranności w dążeniu do terminowego podjęcia czynności procesowej, mógł bowiem np. skorzystać z pełnomocnictwa substytucyjnego, bądź powiadomić o fakcie niedyspozycji zdrowotnej stronę – w celu umożliwienia jej ustanowienia innego pełnomocnika. Nie uprawdopodobniono również, aby choroba była nagła i wymagała hospitalizacji, bądź uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.K. zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 87 § 2 p.p.s.a. polegającą na nałożeniu szczególnych wymogów dotyczących uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a przejawiającą się uznaniem, że profesjonalny pełnomocnik uzasadniając brak winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, przedkładając zwolnienie lekarskie, powinien jednocześnie uprawdopodobnić i to, iż choroba była nagła i wymagała hospitalizacji, bądź uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą, w sytuacji gdy przepis nakłada rygor staranności należytej a nie nadzwyczajnej, czy najwyższej. W realiach sprawy zostało złożone zaświadczenie lekarskie od lekarza sądowego z listy Prezesa SO w Zamościu, z którego wynika, że pełnomocnik nie może stawić się na wiele spraw. W istocie nie zostało wyszczególnione jakie inne konkretnie czynności nie mogą być wykonywane przez chorego. Niemniej mając na uwadze wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego można wywieść, iż niemożność stawiania się do sądów na rozprawy - w sytuacji stwierdzonego przez lekarza przeziębienia, wynika z tego, że chory ma przebywać w domu i poddać się leczeniu. Sąd wydając zaskarżone postanowienie wysoce rygorystycznie odniósł się do obowiązków profesjonalnego pełnomocnika i stawia wymóg podejmowania pracy w okresie niedyspozycji wywołanej chorobą. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej, należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi – tak jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że pełnomocnik profesjonalny jest zobowiązany do szczególnej staranności w dbaniu o interesy procesowe swojego mocodawcy. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego jako przyczynę niedochowania terminu wskazał niezdolność do pracy. Jednak z przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby dolegliwości powodujące taką niezdolność były tego rodzaju, że uniemożliwiały dokonanie w terminie czynności procesowej lub przynajmniej posłużenie się w tym celu osobą trzecią. W zaświadczeniu stwierdzono jedynie, że pełnomocnik skarżącego nie może stawić się na sprawach w sądach. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że nie każda choroba – niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienia NSA: z dnia 10 kwietnia 2008 r., II OZ 310/08, z dnia 29 września 2012 r., sygn. akt I OZ 713/12, z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 310/10). Pełnomocnik występujący w sprawie wobec zaistnienia okoliczności choroby (przeziębienia) mógł, a wręcz powinien był, uwzględniając profesjonalny charakter czynności zastępstwa procesowego, dołożyć należytej staranności i zadbać o sprawy swego mocodawcy np. zlecając wykonanie stosownych czynności innej osobie. Brak jest także danych, że stan zdrowia stwierdzony zaświadczeniem lekarskim uniemożliwiał pełnomocnikowi prowadzenie spraw i dokonywanie czynności nie wymagających stawiennictwa w sądzie. Podkreślenia wymaga, iż obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika zaś, że pełnomocnik skarżącego obowiązek taki spełnił, a co z tym związane, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.