II OZ 528/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 177/15 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w sprawie ze K. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 177/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. G. wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] i uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] 2014 r.). Rozpoznając wniosek Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji. Natomiast wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej odnosi się do postanowienia z [...] 2014 r. o nałożeniu na skarżącego grzywny w kwocie 12.920 zł w celu przymuszenia. W ocenie Sądu I instancji skarżący wnioskiem o wstrzymanie wykonania próbuje objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami przedmiotowej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. O odrębności wyżej wskazanych aktów świadczy ich odmienność przedmiotowa. Co prawda sprawy te pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednak ze względu na wskazaną wyżej odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest możliwe skuteczne wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie (postanowienie NSA z 12.6.2012 r., II FZ 441/12, cbosa; k. 11-12 akt sądowych). Zażalenie na powyższe rozstrzygniecie wywiódł K. G. wnosząc o zawieszenie lub uchylenie postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia i przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z [...] 2014 r., podnosząc, że łącznie w obu postanowieniach nałożono nań grzywny w celu przymuszenia w kwotach – odpowiednio: 12.920 zł i 17.740 zł, mimo że rozebrał obie podmurówki; wskazał nadto, że on i jego żona leczą się onkologicznie (k. 17-18 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przenosząc powyższe uwagi o ogólnym charakterze na grunt rozpatrywanej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 ppsa, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 ppsa, które regulują zakres sądowej kontroli. Art. 135 ppsa stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym dyspozycją art. 61 § 3 ppsa objęte są zarówno akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 Sędziów w uchwale z 27.6.2000 r., FPS 12/99 (ONSA 2001/1/7). Stwierdził w niej, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowanie należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Takie rozumienie omawianego pojęcia znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (postanowienie NSA z 12.6.2012 r., II FZ 441/12 Lex 1170772; 16.9.2014 r., II OZ 930/14 Lex 1530886; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 201 r., s. 433 i n.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z [...] 2014 r., nr [...]. Zatem wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy orzeczenia wydanego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego, które nie jest przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji. Wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednak ze względu na odrębność zakresu przedmiotowego nie można uznać, że tworzą tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Tym samym skarżący ochroną tymczasową próbował objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Wszczęta skargą do WSA w Warszawie sprawa sądowoadministracyjna w zakresie przedmiotowym dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W świetle art. 61 § 3 ppsa wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 ppsa jako sprawa w znaczeniu materialnym; tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowo tych dwu postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym (postanowienie NSA z 12.6.2012 r., II FZ 441/12, cbosa). Jedynie na marginesie należy podnieść, że jeśli skarżący wykonał obowiązek określony w tytule wykonawczym (na co wskazuje w zażaleniu), nałożone a nieziszczone grzywny lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu – na wniosek zobowiązanego (art. 125 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji postanowienia.