II OZ 528/25

Dnia 15 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1556/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 26 września 2024 r. nr lFXlV.7840.9.12.2024 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 26 września 2024 r., nr IFXIV.7840.9.12.2024, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Katowice z dnia 26 lutego 2024 r. nr RBDEC 0108/2024, o pozwoleniu na wykonanie rozbiórki budynków przy ul. [...], [...], [...], [...] (z pozostawieniem wybranych ścian frontowych i wybranych elementów budynków, z wkomponowaniem pozostałości w zamierzenie inwestycyjne) oraz budowy budynku o funkcji hotelowej, usługowo-biurowej, z garażem podziemnym (w tym z instalacją telekomunikacyjną) wraz z zagospodarowaniem terenu przy ulicy [...], [...], [...] oraz [...] w [...], Sąd wskazał, że wykonanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę w zasadzie nie powoduje dla strony skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, w orzecznictwie podkreśla się, że wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor może być, w takiej sytuacji, zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. Ewentualna szkoda finansowa powstanie wówczas po jego stronie, a nie po stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2020 r., II OZ 383/20). Skarżąca, w kontekście tych uwag, nie uprawdopodobniła przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a wskazane okoliczności dotyczące szkody jaka może powstać w kamienicy położonej przy ul. [...] w [...] nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż obciążą one inwestora. Nie przesądzając jednak o zasadności twierdzeń żadnej ze stron postępowania, Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, wskazując na nieprawidłowości w dokumentacji projektowej (nieuwzględnienie wód gruntowych/błędne określenie poziomu wód gruntowych; brak podparcia fundamentów zanurzonych w wodzie budynku przy ul. [...]; pominięcie komina piekarni na podwórzu zabytku, który to komin z całą pewnością runie w wyniku wyburzenia ściany budynku przy ul. [...]), jak i to, że Sąd I instancji koncentruje się wyłącznie na prawach inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania. W okolicznościach niniejszej sprawy ma rację Sąd I instancji, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał takiej argumentacji, która wskazywałaby na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tej oceny nie podważono skutecznie w zażaleniu, tym bardziej, że strona skarżąca swoje twierdzenia oparła na wskazywanej "wadliwości" projektu budowlanego, co zasadniczo dotyczy merytorycznej oceny legalności decyzji administracyjnej, a nie – przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym argumentacja zażalenia odwołuje się do sposobu prowadzenia inwestycji pomimo stosownych warunków dotyczących sposobu wykonywania budowy zawartych w pozwoleniu. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem wstrzymania mogą być tylko ewentualne skutki wynikające z samej decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie odnoszące się do tego w jaki konkretnie sposób wykonywana jest inwestycja, tj. bez dochowania warunków zawartych w pozwoleniu na budowę. Argumentacja skarżącej w tym zakresie nie stanowi zatem podstawy do stwierdzenia przez Sąd Administracyjny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę zawierającej też pozwolenie na rozbiórkę budynków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.