II OZ 571/24

Dnia 2 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. oraz A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 677/24 o odrzuceniu skargi A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. i A. D. w sprawie ze skargi A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., M. G., M. C., J. C., J. N., G. N., I. K., M. R., M. R., P. K., J. D. i A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r., znak: DOR.7200.470.2023.ANE w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odrzucenia skargi A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., M. R., M. R., J. D. i A. D.; 2) oddalić zażalenie w pozostałej części. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 677/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. i A. D., a także zwrócił ww. skarżącym, uiszczone kwoty wpisu sądowego od skargi, za wyjątkiem I. K.. Sąd I instancji wskazał, że na jego wezwanie skarżąca I. K. nie uiściła wpisu sądowego od skargi w terminie ani po jego upływie, wobec czego wniesiona przez nią skarga podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnośnie zaś skarżących A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., M. R., M. R., J. D. i A. D., Sąd wyjaśnił, że w związku z istniejącymi rozbieżnościami w dokumentach złożonych do akt sprawy (dowodami uiszczenia wpisów sądowych), wezwał pełnomocnika skarżących do nadesłania dokumentów potwierdzających datę zlecenia przelewu na rachunek Sądu kwoty wpisu sądowego przez ww. grupę skarżących. Jednak w odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik nadesłał te same dokumenty co poprzednio. W tych okolicznościach sprawy Sąd stwierdził, że zarówno z informacji wynikających z rejestru opłat sądowych oraz z nadesłanych przez pełnomocnika skarżących dokumentów bankowych sporządzonych w trybie art. 7 ustawy – Prawo bankowe wynika, że wpłat tych dokonano 17 kwietnia 2024 r. Pierwsze z nich wskazują ten dzień jako "datę obciążenia/wpłaty", "datę autoryzacji" i "datę rozrachunku", drugie zaś jako "datę transakcji" i "datę zaksięgowania". Żaden z nadesłanych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów bankowych nie wskazuje, aby ww. osoby uiściły wpis do 16 kwietnia 2024 r. Nie potwierdzają tego również księgowe urządzenia ewidencyjne Sądu. Natomiast z nadesłanych wydruków niestanowiących dokumentów bankowych, o których mowa w art. 7 ustawy – Prawo bankowe, wynika, że 16 kwietnia 2024 r. status "w trakcie realizacji", "płatność oczekująca" miały wówczas transakcje odpowiadające nadawcy, odbiorcy i kwoty przelewów. W ocenie Sądu, w świetle art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dlatego też należało uznać, że skoro A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., M. R., M. R., J. D. oraz A. D. nie uiścili wymaganego wpisu w terminie, to również ich skargi podlegają odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skoro jednak osoby te uiściły (po terminie) wpisy od skarg, to Sąd zobowiązany był zwrócić im wpłacone kwoty, o czym postanowiono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. oraz A. D., formułując zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 220 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że w sprawie nie został w terminie wniesiony wpis od skargi przez A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. oraz A. D., gdzie w istocie ww. skarżący w terminie, tj. w dniu 16 kwietnia 2024 r., dokonali wpłaty rzeczonego wpisu, każdy w kwocie 200 zł; - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, gdzie w istocie skarżący A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. oraz A. D. dokonali wpisu od złożonej skargi w terminie; - art. 80 K.p.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedłożonych przez skarżących dowodów, a wyrażającej się w nieuwzględnieniu przez Sąd I Instancji przedłożonych przez skarżących wydruków kiedy przelewy zostały zlecone do realizacji, co bezsprzecznie potwierdza, że skarżący dokonali wpisów od skargi w terminie przewidzianym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; - art. 7 ustawy – Prawo bankowe w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że przedłożone przez skarżących dokumenty nie stanowią dokumentów bankowych, gdzie w istocie przedłożone przez skarżących dokumenty stanowią dowód tego kiedy przelewy zostały zlecone a kiedy bank dokonał ich zaksięgowania, a nadto nie są sprzeczne z prawem i winny być przez Sąd I Instancji uwzględnione jako dowody w sprawie; - oraz błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, że skarżący A. R., C. R., M. R., P. R., W. P., I. K., M. R., M. R., J. D. oraz A. D. nie uiścili wpisów od skargi w terminie, gdzie w istocie przelewy zostały zlecone do realizacji w dniu 16 kwietnia 2024 r., a więc w ostatnim dniu terminu. Przy piśmie z dnia 3 lipca 2024 r. pełnomocnik ww. skarżących nadesłał zaświadczenie z Banku potwierdzające, że przelewy – dotyczące wpisów sądowych J. D., A. D., M. R. i M. R., M. R. i P. R., W. P., A. R. i C. R. – zostały zlecone w dniu 16 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega uwzględnieniu za wyjątkiem odrzucenia przez Sąd I instancji skargi I. K.. Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Należy wskazać, że wnoszący zażalenie skarżący zostali wezwani przez Sąd I instancji do uiszczenia wpisów sądowych od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania w tym przedmiocie zostały doręczone ich pełnomocnikowi w dniu 9 kwietnia 2024 r., co oznacza, że do dnia 16 kwietnia 2024 r. przysługiwał im termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji. Odnośnie skarżącej I. K., Sąd I instancji zasadnie odrzucił jej skargę, ponieważ I. K. na wezwanie Sądu nie uiściła wpisu sądowego od skargi. W sprawie nie wykazano także na etapie postępowania zażaleniowego aby skarżąca I. K. uiściła wpis sądowy od skargi najpóźniej w dniu 16 kwietnia 2024 r. Dlatego w tym zakresie zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jako niezasadne. W pozostałej zaś części zażalenie podlega uwzględnieniu, ponieważ po wniesieniu zażalenia do akt sprawy złożono zaświadczenie z Banku potwierdzające, że przelewy – dotyczące wpisów sądowych J. D., A. D., M. R. i M. R., M. R. i P. R., W. P., A. R. i C. R. – zostały zlecone w dniu 16 kwietnia 2024 r. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podziela stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym przy ustaleniu terminu dokonania opłat w drodze przelewu istotna jest data złożenia dyspozycji. Stanowisko to wynika z utrwalonego poglądu wyrażonego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy (por. postanowienia NSA: z 13 listopada 2013 r., II GSK 2145/13; z 2 października 2014 r., I GSK 1624/14; z 25 października 2018 r., II OZ 1068/18). Z powyższego wywodu wynika, że pomimo trafnie dostrzeżonej przez Sąd I instancji rozbieżności w przedstawionej mu dokumentacji co do daty transakcji, aktualnie istnieją w sprawie podstawy do stwierdzenia, że ww. grupa skarżących uiściła w terminie wpis sądowy od skargi, a taka ocena musiała skutkować, że w ww. zakresie zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego w tej części sformułowane zarzuty zażalenia podlegają uwzględnieniu. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów zażalenie należy wskazać, że Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wskazywanych w zażaleniu art. 80 i art. 75 § 1 K.p.a. Natomiast odnosząc się w tym zakresie do argumentacji zażalenia i w związku z art. 7 ustawy – Prawo bankowe, to brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji dokonał swobodnej oceny dowodów, ponieważ Sądowi temu nie przedstawiono dowodów jednoznacznie potwierdzających okoliczność, że wpisy sądowe zostały uiszczone w terminie. Pierwotnie złożone potwierdzenia przelewów (sporządzone na podstawie art. 7 ustawy – Prawo bankowe), jak i złożone po raz kolejny na wezwanie Sądu, wskazywały datę transakcji na "17 kwietnia 2024 r.", a nie na "16 kwietnia 2024 r.". W tych warunkach Sąd oparł się na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, a dopiero na etapie postępowania zażaleniowego strona skarżąca przedstawiła stosowne zaświadczenie bankowe, o czym wyżej była mowa. Na marginesie zaś wskazania wymaga, że Sąd I instancji wydał zarządzenia do uiszczenia wpisu od niniejszego zażalenia, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie dotyczy odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z tej przyczyny, że nie została opłacona w terminie na wezwanie sądu. Należy podnieść, że w takiej sytuacji Sąd I instancji powinien rozważyć zastosowanie art. 220 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.