II OZ 950/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 336/15 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 336/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R. K., zw. dalej skarżącym, na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., zw. dalej WINB, z dnia 6 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego – w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 6 marca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia 15 stycznia 2015 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia, natomiast zakwestionował prowadzenie egzekucji (w tym wymierzenie grzywny w kwocie 42 190,65 zł) z uwagi na toczący się obecnie "szereg postępowań administracyjnych odnośnie zasadności wykonania rozbiórki". Podniósł, że w tej sytuacji "przeprowadzenie egzekucji w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia toczącej się równolegle sprawy przed sądem administracyjnym może narazić go, a w konsekwencji Skarb Państwa, na niepowetowane straty". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, by niezwłoczne wykonanie zaskarżonego postanowienia mogło wyrządzić mu szkodę w znacznych rozmiarach bądź spowodować trudne do usunięcia skutki. W ocenie sądu, zupełny brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia uniemożliwił jego merytoryczną ocenę. Poza tym, zdaniem sądu, skarżący w istocie domaga się wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego (jego zawieszenia), co będzie przedmiotem rozstrzygnięcia skargi, natomiast żądanie to nie może być rozpatrywane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżając ww. postanowienie skarżący powtórzył argumentację zawartą w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że żądanie skarżącego zgłoszone we wniosku skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykraczało poza zakres kompetencji przyznanych sądowi ustawą sądowoadministracyjną (ściślej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a.). We wniosku skarżący domagał się bowiem "wstrzymania wykonania postępowania egzekucyjnego". Dosłowne odczytanie tak sformułowanego wniosku musiałoby prowadzić do jego oddalenia z uwagi na fakt, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wstrzymaniu wykonania postępowania egzekucyjnego. Wstrzymać postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie organ na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FZ 529/08, z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II FZ 344/09, II FZ 342/09, z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1913/14, treść orzeczenia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powołanych okoliczności zasadne było przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że żądanie skarżącego odnosiło się do zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Założenie takie pozwoliło bowiem na zbadanie zgłoszonego wniosku w kontekście regulacji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania zażalenia, wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie przedstawił okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem Wojewódzkim, że w niniejszej sprawie zabrakło prawidłowego uzasadnienia wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wniosek skarżącego nie odnosi się wprost do przesłanek, które stanowią podstawę udzielenia ochrony tymczasowej, za przesłankę taką nie można uznać nałożenia na skarżącego grzywny czy złych warunków atmosferycznych. Wydaje się również, że skarżący nie rozumie różnicy pomiędzy zawieszeniem postępowania a wstrzymaniem wykonania decyzji. Wskazać trzeba, że każda z tych instytucji prawnych ma inne przesłanki jej zastosowania i służy innemu celowi. Ich konsekwencje rozciągają się na odmiennych płaszczyznach, a zatem nie pozostają ze sobą w kolizji. Wyjaśnić należy, że w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2015 r. sąd pierwszej instancji rozpatrywał jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania wskazując, że osobno, jako przedmiot sprawy głównej, zostanie rozpatrzona skarga na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 15 stycznia 2015 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 1