II OZ 993/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 109/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 listopada 2024 roku nr SKO.4120.72.24 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 109/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w pkt. 1 odrzucił skargę w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 listopada 2024 roku nr SKO.4120.72.24 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, zaś w pkt 2 zwrócił z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 13 stycznia 2025 roku, pod pozycją 119. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał m.in, że z uwagi na braki formalne skargi zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 12 lutego 2025 r. skarżący został wezwany do ich usunięcia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie 2 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwanie to zostało uznane za doręczone skarżącemu w dniu 7 marca 2025 r. - w trybie art. 74 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.). Wyznaczony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie w dniu 14 marca 2025 Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący, który zaskarżył postanowienie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania – tj. art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 P.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie. Skarżący stwierdził, iż Sąd odrzucił skargę pomimo tego, że nie został wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych, a została zastosowana tzw. fikcja doręczenia. W uzasadnieniu J. P. wskazał, iż w okresie od 25 lutego do 14 marca jego córka przebywała na zwolnieniu lekarskim, więc często ją odwiedzał w jej miejscu zamieszkania w Łodzi i pomagał w codziennych sprawach. Wobec czego spędzał więcej czasu poza domem. W tym okresie listonosz mógł nie zastać go w domu, jednak regularnie sprawdzał zawartość skrzynki pocztowej i odbierał korespondencję. Stwierdził, że w tamtym okresie nie otrzymał żadnego zawiadomienia o przesyłce z sądu - awizo. W związku z zaistniałą sytuacją, złożył reklamację do Poczty Polskiej. Dołączył kopię tej reklamacji. Skarżący domagał się uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odrzuceniu skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jak z kolei słusznie wywiódł w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało uznane za doręczone skarżącemu (w trybie art. 74 § 4 P.p.s.a.), w dniu 7 marca 2025 r. Oznacza to, że wyznaczony w wezwaniu termin upłynął w dniu 14 marca 2025 r. Do tego dnia faktycznie braki nie zostały przez skarżącego uzupełnione. Argumentacja skarżącego podniesiona w zażaleniu zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że awiza nie zostały pozostawione przez doręczyciela, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Uwzględnienie argumentacji skarżącego prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego rozszerzenia możliwości obalenia skuteczności doręczenia zastępczego jedynie przez niepoparte niczym twierdzenie, że doręczyciel nie pozostawił awiza. Podkreślić należy, że według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie sądowym, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. np. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14 oraz postanowienie NSA z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych za skutecznie doręczone w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i dat awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie obalone w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem oceny na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego był wyłącznie fakt niuzupełnienia braków skargi w wyznaczonym terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło uchybienie terminu do usunięcia tych braków fiskalnych mogą zaś stanowić ewentualny przedmiot oceny Sądu pierwszej instancji rozpoznającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. . W niniejszej sprawie Sąd I instancji przyjął, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu będzie podlegał merytorycznej ocenie po prawomocnym zakończeniu postępowania zażaleniowego (pkt 3 zarządzenia z dnia 7 maja 2025 r. – k. 61). Stanowisko to należało uznać za trafne. Wniosek ten został złożony w zażaleniu. Nie doszło zatem do sytuacji, w której postanowienie o odrzuceniu skargi byłoby wydane przed rozpoznaniem złożonego już wniosku o przywrócenie terminu. Wskazać bowiem należy, że zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od orzeczenia Sądu o odrzuceniu pisma procesowego wyłączają się wzajemnie. Procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła, może być wdrożona dopiero po stwierdzeniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest – właśnie na skutek upływu terminu – bezskuteczna. Stwierdzenie takie wynika najczęściej z postanowienia sądu o odrzuceniu pisma procesowego. Zakończenie niniejszego postępowania zażaleniowego i uprawomocnienie się postanowienia o odrzuceniu skargi otwiera zatem drogę do rozpoznania złożonego już przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. W sytuacji, w której dokonanie doręczenia w trybie zastępczym nie jest już możliwe do zakwestionowania, logicznym następstwem jest możliwość rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zostanie więc rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny po zwrocie akt sprawy – stosownie do punktu 3 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2025 r. (k. 61 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.