III FSK 484/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 529/22 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 2 września 2022 r., nr 2801-IEW.711.18.2022.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 529/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 2 września 2022 r., nr 2801-IEW.711.18.2022.2 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 375 z poźn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z 2 września 2022 r., nr 2801-IEW.711.18.2022.2, UNP: 2801-22-066648 bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Olsztynie z 20 lipca 2022 r., nr 2801-lEW.711.16.2022.7, UNP: 2801-22-057436, gdyż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia kasacyjnego; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżąca wykazała, że organy administracji postanowieniami z 20 lipca 2022 r. i 2 września 2022 r. bezzasadnie sprostowały istotny błąd w treści wcześniejszego postanowienia z 4 lipca 2022 r., albowiem w ocenie skarżącej stwierdzony błąd nie stanowił oczywistej omyłki, lecz uchybienie, które powinno skutkować uchyleniem postanowienia z 4 lipca 2022 r., w przypadku jego zaskarżenia; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżąca wykazała, że postanowienia organów administracji wydane w niniejszej sprawie zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione; 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia wyroku z 14 grudnia 2022 r., w którym Sąd pierwszej instancji bezzasadnie zaakceptował stanowisko organów administracji, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do sprostowania istotnego błędu w treści postanowienia z 4 lipca 2022 r. Zarzucając powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Wydział I z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 529/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, 2. rozpoznanie skargi kasacyjnej od ww. wyroku na rozprawie, 3. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego). Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości sprostowania postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Na podstawie art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Stosownie do art. 126 k.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Z treści art. 113 k.p.a. wynika, że sprostowanie może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w ww. przepisie są wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone ww. przepisem, może obejmować swoim zakresem jedynie wskazane błędy określane jako nieistotne. Uregulowana w art. 113 § 1 k.p.a. instytucja sprostowania zawartych w decyzjach (postanowieniach) oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie (por. wyrok NSA z 30 września 2008 r., I OSK 1502/07). Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarski – widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (por. wyrok NTA z 13 stycznia 1932 r., L. rej. 8334/30). Inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa (por. wyrok NSA z 21 września 2012 r., II OSK 940/11). Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2530/16). Sprostowaniu nie podlegają natomiast wady istotne, nie może ono prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym, błąd polegający na wskazaniu w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 4 lipca 2022 r. daty "5.09.2020 r." zamiast daty "5.11.2020 r." jest oczywisty. Organ, wskazując datę wyłączającą przerwę w naliczaniu i odsetek za czas trwania postępowania podatkowego przed organem odwoławczym, przez omyłkę wpisał jako miesiąc "09", zamiast cyfry "11". Nadto w postanowieniu podlegającym sprostowaniu zacytowano wprost treść podstawy prawnej dotyczącej wystąpienia okoliczności wyłączających naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Organ wyjaśnił, że w oparciu o art. 54 § 1 pkt 3 w zw. z art. 139 § 3 o.p. zaistniały okoliczności wyłączające naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych tj. za okres od dnia następnego po upływie terminu z art. 139 § 3 o.p. (dwa miesiące od dnia wpływu odwołania do organu odwoławczego) do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. W sprawie bezspornym jest, że odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego 4 września 2020 r. natomiast w uzasadnieniu postanowienia z 4 lipca 2022 r. organ przedstawił przebieg postępowania przed organem odwoławczym wskazując w pierwszej kolejności datę 4 września 2022 r. jako dzień, w którym wpłynęło odwołanie spółki z 24 sierpnia 2020 r. Porównanie zatem daty 4 września 2022 r. oraz przywołanych podstaw prawnych (art. 54 § 1 pkt 3 w zw. z art. 139 § 3 o.p.) jasno wskazuje, że w sprawie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej. Zaistniał zatem błąd techniczny związany z omyłkowym wpisaniem numeru miesiąca. Wbrew więc zawartym w skardze kasacyjnej twierdzeniom Sąd pierwszej instancji był upoważniony do zastosowania regulacji prawnej w art. 151 p.p.s.a., zaś organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie nie naruszył art. 113 § 1 k.p.a. Konsekwentnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w pkt 1-2 skargi kasacyjnej. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane dla postanowienia, w tym zarówno uzasadnienie prawne, jak i faktyczne. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił argumentów, które pozwalałyby na uwzględnienie zarzutów naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy pozostają wskazywane przez skarżącą kwestie merytoryczne związane z postępowaniem wymiarowym czy postępowaniem egzekucyjnym. Nie odnoszą się one w żaden sposób do istoty zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się dokonując weryfikacji postanowienia w zakresie sprostowania oczywistej omyłki. Uzasadnienie umożliwia zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). sędzia del. WSA Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Sławomir Presnarowicz NSA Jacek Pruszyński[pic]