III FZ 193/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 322/25 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 marca 2025 r., nr SKO Gd/3588/24 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 lutego 2026 r., I SA/Gd 322/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Z. B. w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 4 marca 2025 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, została sporządzona i podpisana osobiście przez samego skarżącego. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem art. 175 § 2-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). Jak podkreślił sąd pierwszej instancji, niepodpisanie skargi kasacyjnej przez podmiot uprawniony do jej sporządzenia nie jest brakiem formalnym, który mógłby zostać uzupełniony na wezwanie Sądu. W konsekwencji skarga kasacyjna sporządzona i podpisana przez skarżącego, została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 178 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie z wyłączeniem przypadków, o których mowa art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została podpisana przez skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę, jeżeli nie jest ona podmiotem wskazanym w art. 175 § 1 p.p.s.a., nie jest, brakiem formalnym podlegającym usunięciu, ale uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, nie podlega uzupełnieniu (tak m.in. postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11 oraz postanowienie NSA z 5 kwietnia 2006 r., II OZ 349/06). Przymus zastępstwa procesowego strony skarżącej wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę. Jeżeli skarga kasacyjna została sporządzona przez stronę, to podlega ona wówczas odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. Uchybienie to stanowi bowiem przypadek niedopuszczalności skargi kasacyjnej - zupełny brak jej skuteczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym nieusuwalnym, a zatem WSA prawidłowo skargę kasacyjną odrzucił. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.