III FZ 602/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 816/25 w przedmiocie wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr 2401-IEE.7192.132.2025.2/AZ UNP: 2401-25-100931 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie 1.1. Postanowieniem z 13 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 816/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2025 r. w przedmiocie skarg na czynność egzekucyjną w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. 1.2. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. W piśmie inicjującym postępowanie strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skarg na czynność egzekucyjną. Akt ten nie przyznaje skarżącej praw ani nie nakłada na nią obowiązków, w tym nie jest źródłem powinności zapłaty egzekwowanej należności. W sferze materialnoprawnej nie wywołuje zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed jego wydaniem. Nie dokonuje więc zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej i tym samym nie podlega wykonaniu, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie jego wykonania nie może zostać uwzględniony 1.3. Skarżąca wywiodła zażalenie na powyższe postanowienie. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 2.2. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 2.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i odpowiada prawu. W doktrynie i literaturze jednolicie przyjmuje się, iż przedmiotem udzielenia tego typu ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania, tj. prowadzą do spowodowania w sposób dobrowolny lub przymusowy do doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w akcie administracyjnym. Niewątpliwie cechy tej nie mają z akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 186). 2.4. Akt administracyjny, jaki został wydany w przedmiotowej sprawie, w żadnej mierze nie określa powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie może stanowić podstawy do podejmowania przez organy podatkowe czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. W związku z tym wniosek złożony przez skarżącego uznać należało za bezzasadny, zaś stanowisko WSA w Gliwicach zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia za trafne. 2.5. Abstrahując od powyższych racji, jedynie sygnalnie wartym odnotowania pozostaje, że skarżąca wbrew brzmieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie uprawdopodobniła okoliczności mogących przemawiać za słusznością złożonego wniosku. Podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń czy dowodów wskazujących na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową skarżącej, jak również zarzutu o potencjalnym wpływie wykonania aktu dla bytu prawnego prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawartych w hipotezie normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. 2.6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.