III OSK 1182/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-24
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Artur Kuś, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu braku postępów w nauce, oparta na regulaminie studiów, jest zgodna z prawem, gdy student powołuje się na trudną sytuację osobistą i medyczną oraz rzekome działania uczelni utrudniające zaliczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił decyzję Rektora o skreśleniu studenta z listy studentów. Sąd uznał, że przesłanka 'braku postępów w nauce', zdefiniowana w regulaminie studiów, została spełniona w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy i należycie uzasadniony. Sąd podkreślił, że decyzja o skreśleniu ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola ogranicza się do oceny prawidłowości zebrania i oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji, a nie do wyboru innego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej studenta C. C. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego o skreśleniu z listy studentów z powodu niezaliczenia kluczowych przedmiotów i braku postępów w nauce. Student podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując na rzekome działania uczelni utrudniające zaliczenia oraz swoją trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 469/22 w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu z 31 maja 2022 r. nr 22/2021/2022/R w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 469/22 oddalił skargę C. C. (dalej: "skarżący"), na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (dalej: "Rektor") z 31 maja 2022 r. nr 22/2021/2022/R w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją nr 19/WL-S/2022 z 18 lutego 2022 r. Rektor skreślił skarżącego z listy studentów Wydziału [...] kierunek: [...] z powodu stwierdzenia braków postępu w nauce, tj. nieuzyskania zaliczenia z przedmiotów: [...] i Chirurgia [...], których niezaliczenie wyklucza możliwość zaliczenia III roku studiów.
W uzasadnieniu organ odwołał się do art. 75 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm., dalej: "p.s.w.n."), a następnie wskazał, że w myśl § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (dalej: "Regulamin"), dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Przy czym, jak podkreślił organ, brak postępów w nauce można stwierdzić, gdy stopień realizacji programu studiów wyklucza możliwość zaliczenia semestru/roku studiów.
Organ uczelni wskazał, że w czasie całego okresu studiów skarżący miał możliwość wielokrotnego zaliczenia takich przedmiotów jak: [...] i Chirurgia [...]. Pomimo takiej możliwości, skarżący nie zaliczył tych przedmiotów do dnia wydania decyzji, zaś brak zaliczenia tych przedmiotów uniemożliwia zaliczenie danego semestru. W wydanej decyzji podkreślono, że wobec faktu, iż skarżący w sposób długotrwały nie uzyskał zaliczenia z ww. przedmiotów, Dziekan, po rozważeniu interesu społecznego uznał, że student nie daje rękojmi właściwego wykonywania zawodu lekarza.
W decyzji tej stwierdzono brak możliwości wyrażenia zgody na wpis warunkowy na następny semestr, albowiem brak zaliczenia lub brak zdanego egzaminu dotyczy przedmiotu, którego student już raz nie zaliczył (wskazano na § 44 ust. 3 pkt 2 Regulaminu). Odnotowano również, że Dziekan nie wyraził zgody na powtarzanie III roku studiów, a także, nie wyraził zgody na powtarzanie przez skarżącego V roku studiów.
Decyzją z 31 maja 2022 r. nr 22/2021/2022/R Rektor, działając na podstawie art. 75 ust. 1 i art. 108 ust. 2 pkt 2 p.s.w.n., art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.") oraz § 45 ust. 2, § 60 ust. 3 pkt 2 i § 6 ust. 6 i § 62 Regulaminu utrzymał w mocy własną decyzję z 18 lutego 2022 r.
W uzasadnieniu organ przytoczył § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu i zwrócił uwagę, że wobec braku ustawowej definicji zwrotu "braku postępu w nauce", jedyną wiążącą definicją jest ta przyjęta w Regulaminie studiów, zaś jej wykładni dokonuje właściwy dziekan. Organ podkreślił, że skarżący miał wielokrotnie możliwość zaliczenia przedmiotów [...] i Chirurgii [...] (których zaliczenie umożliwia zaliczenie III roku studiów). Odnosząc się do trzeciego niezaliczonego przedmiotu, tj. Chirurgii [...] (który to przedmiot realizowany jest na V roku studiów) organ wskazał, że skarżący nie mógł zaliczyć tego przedmiotu bez wcześniejszego uzyskania zaliczenia z Chirurgii [...].
Podsumowując, Rektor stwierdził, że niezaliczenie przez skarżącego dwóch przedmiotów tj. [...] i Chirurgii [...] w latach od 2011/2012 do 2018/2019, a także przedmiotu jakim jest Chirurgia [...] w roku akademickim 2018/2019 wskazuje na "brak postępów w nauce". Z tych powodów organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji w sprawie skreślenia strony z listy studentów.
Końcowo Rektor zwrócił uwagę, że skarżący w całym przebiegu studiów wykorzystał możliwość: wpisu warunkowego z powodu niezaliczenia [...] oraz dwukrotnego powtarzania roku z powodu niezaliczenia tego przedmiotu oraz Chirurgii [...], zgodnie z § 45 ust. 2 Regulaminu, w związku z czym nie ma on już możliwości ponownego powtarzania studiów albowiem limit ten uległ wyczerpaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Rektora z 31 maja 2022 r., jak również, o uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie w całości.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że decyzja organu o skreśleniu skarżącego z listy studentów w powołaniu na przesłankę "stwierdzenia braków postępów w nauce" została poprzedzona wyczerpująco zebranym materiałem dowodowym, zaś stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało należycie uzasadnione. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ poddał szczegółowej analizie spełnienie przesłanki z § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu (co dawało organom uczelnianym możliwość wydania decyzji uznaniowej o skreśleniu strony z listy studentów), a nadto również rozważał interes społeczny wskazując, że brak uzyskania przez stronę zaliczeń z trzech wymienionych wyżej przedmiotów nie daje rękojmi właściwego wykonywania zawodu lekarza dentysty.
W ocenie Sądu, z zaskarżonej decyzji wynika, że organ właściwie zrozumiał istotę decyzji uznaniowej (co znalazło wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu tej decyzji) oraz w sposób prawidłowy przeprowadził wykładnię przesłanki "stwierdzenia braku postępów w nauce" w kontekście pełnego brzmienia § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu. Sąd I instancji zauważył, że spełnienie tej przesłanki organ rozważał w kontekście całego przebiegu studiów na Akademii Medycznej we Wrocławiu (obecnie: Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu), tj. począwszy od 1 października 2011 r. Zdaniem Sądu I instancji, spełnienie przesłanki "braku postępów w nauce" dającej możliwość wydania decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów organ nie ograniczył tylko do faktu niezaliczenia przez stronę takich przedmiotów jak – [...], Chirurgia [...] (w latach od 2011/2012 do 1018/2019) oraz Chirurgia [...] (w roku akademickim 2018/2019), ale również stwierdził, że skarżący – wobec wyczerpania limitu możliwej zgody na powtarzanie roku/semestru studiów – nie ma już możliwości ponownego powtarzania studiów (por. § 45 ust. 2 Regulaminu). Ta całościowa analiza przebiegu studiów strony na Akademii Medycznej we Wrocławiu (obecnie: Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu) w sumie uzasadniała wyprowadzony przez organ wniosek, że stopień realizacji przez skarżącego programu studiów wyklucza możliwość zaliczenia przez niego semestru/roku studiów, co z kolei, w myśl § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu, dawało organowi podstawy do stwierdzenia braku postępów w nauce ze strony skarżącego.
W ocenie Sądu I instancji, jako pozbawione podstaw jawią się zarzuty skargi ukierunkowane na wykazanie "złej woli" Uczelni w stosunkach ze skarżącym. Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku wręcz przeciwnego, o czym świadczy wielokrotne przychylanie się władz Uczelni do składanych przez skarżącego wniosków. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżący uzyskał wpis warunkowy z powodu niezaliczenia [...] oraz dwukrotnego powtarzania roku studiów z powodu niezaliczenia dwóch przedmiotów: [...] oraz Chirurgii [...], ale również o takich okolicznościach stanu faktycznego sprawy jak – wyrażenie przez Dziekana zgody na przystąpienie do egzaminu z [...] podczas urlopu dziekańskiego w roku akademickim 2013/2014 (skarżący nie zaliczył tego egzaminu); wyrażenie przez Dziekana zgody na przedłużenie terminu zaliczenia przedmiotu: Chirurgia [...] w sesji zimowej roku akademickiego 2014/2015 (skarżący nie wywiązał się z obowiązku zaliczenia przedmiotu); wyrażenie przez Dziekana zgody na reaktywację pierwszego terminu poprawkowego z [...] w terminie do rozpoczęcia sesji letniej w roku akademickim 2015/2016 (skarżący nie zaliczył egzaminu); wyrażenie przez Dziekana zgody na reaktywację pierwszego terminu poprawkowego z [...] w terminie do 30 listopada 2016 r. (skarżący nie przystąpił do egzaminu w przewidzianym terminie), czy wreszcie wyrażenie przez Dziekana zgody na zdanie egzaminu z [...] z terminem realizacji do 11 lutego 2018 r. (skarżący nie wywiązał się z obowiązku zdania tego egzaminu).
Odnosząc się do okoliczności związanych z sytuacją rodzinną i osobistą skarżącego Sąd I instancji wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że argumentacja skarżącego w tym zakresie została poddana analizie organu, który ocenił ją jako niewystarczającą do zakwalifikowania jej jako szczególny przypadek, który stanowiłby przeszkodę w uzyskaniu przez skarżącego wszystkich niezbędnych zaliczeń z przedmiotów: [...], Chirurgia [...] a także Chirurgia [...] oraz który uzasadniałby wyrażenie zgody na powtarzanie III roku studiów.
Sąd stwierdził, że rozumie trudną sytuację skarżącego związaną z: przewlekłą chorobą ojca, a następnie jego śmiercią (7 czerwca 2020 r.), długą i ciężką chorobą [...] ciotki oraz późniejsza jej śmiercią (15 września 2020 r.) oraz zachorowaniem matki w marcu 2021 r. na Covid-19, niemiej, na co zwrócił uwagę również organ w zaskarżonej decyzji, skarżący po raz pierwszy uzyskał zgodę na ponowne zaliczenie [...] już w 2012 r. Następnie, w 2015 r., 2017 i 2019 r. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że organ trafnie zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji, że wspomniane okoliczności życiowe, na które powołał się skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczyły zdarzeń, które miały miejsce w latach 2020 i 2021 r.
Sąd I instancji odniósł się również do przedstawianych przez skarżącego zaświadczeń o przeciwskazaniach do kontynuowania nauki ze względu na jego zły stan psychiczny. W ocenie Sądu I instancji, kwestia ta została poddana analizie organu, który zwrócił uwagę, że w zaświadczeniu lekarskim z 14 marca 2019 r. brak było informacji o tym, że choroba skarżącego uniemożliwiała mu efektywne podchodzenie do egzaminów, a skoro tak, to skarżący uzyskał zgodę na zaliczenie przedmiotów takich jak: [...], Chirurgia [...] oraz Chirurgia [...] w terminie do 30 czerwca 2019 r. Skarżący nie skorzystał z możliwości przystąpienia do egzaminów w przewidzianym przez Dziekana terminie, przedstawiając przed upływem terminu kolejne zaświadczenia lekarskie, tj. z 21 czerwca 2018 r. oraz z 2 sierpnia 2019 r. ze wskazaniem – w tym ostatnim zaświadczeniu lekarskim - na niezdolność kontynuowania nauki do 31 sierpnia 2019r. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że pismem z 26 września 2019 r. skarżący został zobowiązany do uzgodnienia terminów zaliczeń z prowadzącymi przedmioty pozostałe do zaliczenia, czego jednak nie uczynił do 14 kwietnia 2020 r. Wówczas to organ skierował do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia strony z listy studentów z uwagi na brak zaliczenia trzech przedmiotów objętych programem studiów.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 2 i 3 p.s.w.n. poprzez niezasadne przyjęcie za organem, iż przepisy te mają zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie miał w ogóle faktycznej możliwości zdania 2,5 brakujących do skończenia całych studiów egzaminów, wskutek działań pracowników Uczelni.
2. naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 151 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 13 k.p.a., art. 14 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79a k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., art. 136 § 1 i 2 k.p.a., art. 138 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1, 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w szczególności § 39 ust. 1 Regulaminu i § 60 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 i ust. 4 i 5 oraz § 62 Regulaminu poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i podlegała w związku z tym eliminacji z obrotu prawnego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor wniósł o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. postępowania
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę C. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu z 31 maja 2022 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, które dawałyby podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (tj. art. 108 ust. 2 pkt 2 i 3 p.s.w.n.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie a także przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (tj. art. 151 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 14, art. 15, art. 75, art. 77, art. 79a, art. 80, art. 81, art. 81a § 1, art. 104 i art. 107 § 3, art. 136 § 1 i 2, art. 138 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1, 3 (w zw. z art. 24 § 1 pkt 5), 5 i 8, a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w szczególności § 39 ust. 1 i § 60 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 oraz § 62 Regulaminu poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne oddalenie skargi.
Tak postawione zarzuty skargi kasacyjnej umożliwiają odniesienie się do nich w sposób łączny, gdyż w istocie skarżący kasacyjnie podważa decyzję Rektora o skreśleniu go z listy studentów wskazując subiektywne argumenty na poparcie swojego wniosku.
3. W ocenie NSA, wszystkie zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są niezasadne z kilku zasadniczych względów.
Po pierwsze – Sąd I instancji w sposób prawidłowy wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły art. 75 ust. 1 p.s.w.n. i art. 108 ust. 2 pkt 2 p.s.w.n. oraz § 45 ust. 2, § 60 ust. 3 pkt 2, § 60 ust. 6 i § 62 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (stanowiącego załącznik do uchwały nr 2302 Senatu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2021 r.), obowiązującego od roku akademickiego 2021/2022.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 p.s.w.n. organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Pamiętać jednak trzeba, że Regulamin studiów sam w sobie nie ma charakteru przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie może stanowić wyłącznej podstawy prawnej dla wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4449/21). Z kolei art. 108 p.s.w.n. określa obligatoryjne i fakultatywne przesłanki skreślenia studenta z listy studentów. Norma art. 108 ust. 1 p.s.w.n. normuje przypadki obowiązkowego skreślenia studenta z listy studentów. Z kolei art. 108 ust. 2 p.s.w.n. reguluje przypadki fakultatywnego skreślenia studenta z listy studenta stanowiąc w szczególności w pkt 2, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia "braków postępów w nauce". Samo pojęcie "braków postępów w nauce" nie zostało zdefiniowane w p.s.w.n.
Ustawa daje więc organom uczelni uznaniowe uprawnienie do skreślenia studenta z listy studentów, jeżeli nie odnotowuje on progresu w nauce przynajmniej na minimalnie dopuszczonym poziomie. Przywołana regulacja stanowi refleks podstawowych obowiązków studenta, do których należy obowiązek uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów oraz obowiązek składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów - art. 17 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.s.w.n. Uznaniowość decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów w następstwie braku postępów w nauce wyraża się w braku nakazu wydania takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, normatywnie dopuszczonymi wariantami działania organów uczelni wobec studenta, który nie osiągnął postępów w nauce jest skreślenie go z listy studentów, albo pozostawienie go na tej liście. Każde z tych działań jest normatywnie równoprawne, o ile organ należycie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie, zagwarantował studentowi przysługujące mu uprawnienia procesowe oraz prawidłowo skonfrontował interes społeczny ze słusznym interesem studenta (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2517/21).
Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu stanowi, że dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów przypadku stwierdzenia "braku postępów w nauce" (w tym zakresie przepis regulaminu jest powtórzeniem regulacji ustawowej) i jednocześnie doprecyzowuje (w nawiasie), że "brak postępu w nauce" można stwierdzić, gdy stopień realizacji programu studiów wyklucza możliwość zaliczenia semestru/roku studiów). Zatem rację ma Sąd I instancji, że wobec braku ustawowej definicji "braku postępów w nauce", definicja zawarta w § 60 ust. 3 pkt 2 in fine Regulaminu jest definicją wiążącą, zaś jej wykładni dokonuje właściwy dziekan w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i skonkretyzowany stan faktyczny danej sprawy. Dodatkowo należy wskazać, że zarówno z art. 108 ust. 2 pkt 2 p.s.w.n. jak i § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu wynika, że decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów w powołaniu na przesłankę "stwierdzenia braków postępów w nauce" ma charakter uznaniowy.
Po drugie – zasadnie wskazał Sąd I instancji, że w przypadku uznania administracyjnego rola Sądu jest mocno ograniczona. Kontrola sądowa dotyczy przede wszystkim zebrania całego materiału dowodowego, jego oceny pod względem poprawności wyciągniętych wniosków, a nadto, wyczerpującego i logicznego uzasadnienia stanowiska organu. Sąd nie jest uprawniony do korygowania, czy wybierania innego rozstrzygnięcia - jeżeli to wskazane opiera się na właściwie zebranym materialne dowodowym i prawidłowej jego ocenie. Uzasadnienie decyzji uznaniowej musi zawierać nie tylko wskazanie podstawy prawnej jej wydania, ale przede wszystkim nie może nosić cech dowolności. Uzasadnienie decyzji uznaniowych powinno być przekonujące, wnikliwe, logiczne i jasne zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, by nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla danej konkretnej sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W zaskarżonej decyzji Rektor odniósł się szczegółowo i kompleksowo do zarzutów skarżącego. Rektor podkreślił dlaczego uznał, iż stan "braku postępów w nauce" zaistniał, powołując się na przebieg studiów skarżącego. Rektor wskazał także jakie są powody regulaminowe braku możliwości udzielania zgody na powtarzanie roku oraz udzielenia zgody na wpis warunkowy. Uzasadnienie decyzji jest szczegółowe i oparte na obiektywnych przesłankach. Zdaniem NSA, takie wnioski Sądu I instancji są w pełni uprawnione.
Po trzecie – Sąd I instancji dokonał szczegółowej analizy zaskarżonej decyzji i wskazał wszystkie istotne okoliczności sprawy wynikające z akt sprawy. W związku z tym nie ma potrzeby ponownie przytaczania szczegółowo opisanych w uzasadnieniu faktów. Zasadnie przyjął Sąd I instancji, że decyzja organu o skreśleniu skarżącego z listy studentów w powołaniu na przesłankę "stwierdzenia braków postępów w nauce" została poprzedzona wyczerpująco zebranym materiałem dowodowym, zaś stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało należycie uzasadnione. W związku z tym całkowicie niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie art. 151 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz pkt 2 p.p.s.a. w związku ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami k.p.a. Podkreślić należy, że nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia powyższego przepisu nie można podważać też prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2869/22). Z kolei naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 1708/22). Dodatkowo należy wskazać, że powołane w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c oraz art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Przepisy te określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiane zarzuty z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym.
Po czwarte - Sąd I instancji prawidłowo wskazał również, że nie zasługują na uznanie zarzuty wskazujące na swoistą "złą wolę Uczelni" wobec studenta. Zdaniem NSA, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku wręcz przeciwnego (na co wskazał również Sad I instancji), o czym świadczy:
- wielokrotne przychylanie się władz Uczelni do składanych przez skarżącego wniosków;
- to, że skarżący uzyskał wpis warunkowy z powodu niezaliczenia [...] oraz dwukrotnego powtarzania roku studiów z powodu niezaliczenia dwóch przedmiotów: [...] oraz Chirurgii [...];
- wyrażenie przez Dziekana zgody na przystąpienie do egzaminu z [...] podczas urlopu dziekańskiego w roku akademickim 2013/2014 (skarżący nie zaliczył tego egzaminu);
- wyrażenie przez Dziekana zgody na przedłużenie terminu zaliczenia przedmiotu: Chirurgia [...] w sesji zimowej roku akademickiego 2014/2015 (skarżący nie wywiązał się z obowiązku zaliczenia przedmiotu);
- wyrażenie przez Dziekana zgody na reaktywację pierwszego terminu poprawkowego z [...] w terminie do rozpoczęcia sesji letniej w roku akademickim 2015/2016 (skarżący nie zaliczył egzaminu);
- wyrażenie przez Dziekana zgody na reaktywację pierwszego terminu poprawkowego z [...] w terminie do 30 listopada 2016 r. (skarżący nie przystąpił do egzaminu w przewidzianym terminie);
- wyrażenie przez Dziekana zgody na zdanie egzaminu z [...] z terminem realizacji do 11 lutego 2018 r. (skarżący nie wywiązał się z obowiązku zdania tego egzaminu).
W związku z tym, twierdzenie skarżącego kasacyjnie jakoby władze uczelni i osoby prowadzące przedmioty skutecznie uniemożliwiały skarżącemu zaliczenie brakujących przedmiotów są gołosłowne. Niezrozumiałe są twierdzenia skarżącego jakoby "chciał przystąpić do 2,5 brakujących egzaminów". Zgodnie z § 38 ust. 1 Regulaminu: "(...) egzamin może składać się z części - praktycznej i teoretycznej. Obydwie części egzaminu traktuje się równoznacznie, tzn. do zaliczenia egzaminu wymagane jest otrzymanie oceny co najmniej dostatecznej z każdej części egzaminu, a dopuszczenie do drugiej części egzaminu uwarunkowane jest zdaniem pierwszej części. Egzamin teoretyczny może być pisemny (w tym testowy) lub ustny." W związku z tym należy stwierdzić, iż na mocy tego przepisu niezdanie jednej z części egzaminu, oznacza niezaliczenie egzaminu w całości.
Po piąte – całkowicie niezrozumiały i nie zawierający właściwego uzasadnienia jest zarzut pełnomocnika skarżącego jakoby naruszono § 39 ust. 1 i § 60 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 oraz § 62 Regulaminu. Argument wskazujący na to, że skarżący "(...) kilkakrotnie chciał przystąpić także do 2,5 brakujących egzaminów, które mogłyby zweryfikować jego wiedzę i umiejętności oraz sprawdzić, czy poczynił postępy w nauce" oraz na to, że "(...) nawet odświeżenie przedegzaminacyjne wiedzy z każdego z brakujących skarżącemu przedmiotów na tych najtrudniejszych w kraju studiach wymagało minimum miesiąca czasu" jest niezasadny. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z § 44 Regulaminu, Dziekan na wniosek studenta może wyrazić zgodę na wpis warunkowy na następny semestr w drodze decyzji określając termin spełnienia warunku, nie później niż do końca następnego roku akademickiego. Skarżący jako student, który nie zaliczył przedmiotów w przypisanym dla jego roku studiów terminie, korzystał z regulaminowej instytucji, tj. warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym roku, której istotą jest zaliczenie zaległego przedmiotu (uzyskanie brakujących efektów uczenia się) w określonym przez Dziekana terminie. Student ma wywiązać się z zaliczenia przedmiotu przed upływem termin. Regulamin nie nakazuje takiemu studentowi zdawania przedmiotów wyłącznie w terminach ustalonych dla innego roku studiów. Warunkowa zgoda na podjęcie studiów na kolejnym roku nie ogranicza, ani nie ustala także liczby terminów takich egzaminów. Ustala jedynie końcowy termin wywiązania się z obowiązku złożenia egzaminu. Ponadto argumentacja, iż skarżący miał "zaledwie 2 tygodnie czasu na przygotowanie do trudnych egzaminów" - nie może być uznana za przekonywającą wobec wielokrotnych zmian terminów egzaminów przez samego skarżącego na jego wniosek, począwszy od roku akademickiego 2012/2013, stąd czas na przygotowanie do przedmiotowych egzaminów był faktycznie znacznie dłuższy niż wskazywane 2 tygodnie.
Po szóste – Sąd I instancji odniósł się również do akcentowanych przez stronę okoliczności związanych z sytuacją rodzinną i osobistą strony. Dokonał przy tym właściwej oceny, stwierdzając, że organy Uczelni znając wszelkie okoliczności sprawy, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Decyzja Retora nie miała zatem cech "dowolności". Zdaniem NSA, twierdzenie takie jest w pełni uzasadnione.
4. Podsumowując, zdaniem NSA, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie a wyrok Sądu I instancji odpowiadał prawu. Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił zaskarżoną decyzję Rektora o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Decyzja organu o skreśleniu skarżącego z listy studentów w powołaniu na przesłankę stwierdzenia "braku postępów w nauce" została poprzedzona wyczerpująco zebranym materiałem dowodowym, zaś stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało należycie i prawidłowo uzasadnione. Prawidłowo zatem uznano, że w niniejszej sprawie nie można było twierdzić, że skarżący wypełnił terminowo wszystkie obowiązki studenta określone w Regulaminie (w tym między innymi: zdobywanie wiedzy, umiejętności oraz nabywanie kompetencji społecznych w celu przygotowania się do przyszłej pracy zawodowej, a także terminowe, uzyskiwanie zaliczeń przedmiotów, zdawanie egzaminów, realizacja zajęć praktycznych lub praktyk oraz spełnianie innych wymogów przewidzianych w programie studiów - zgodnie z § 9 Regulaminu).
5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.
-----------------------
#
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło