III OSK 1520/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-12-20
Skład orzekający: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, sędzia del. WSA Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 7, 77, 80 KPA, oraz przepisów PPSA, takich jak art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 3, art. 1 PPSA, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej pomocy finansowej dla żołnierza zawodowego, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są niezasadne, ponieważ skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, a kierunek i poziom podjętej przez niego nauki nie były zbieżne z wymogami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym stanowisku służbowym, co stanowi bezwzględną przesłankę odmowy przyznania pomocy finansowej.Stan faktyczny
Skarżący M. A. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych odmawiającą przyznania pomocy finansowej na naukę. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 6, 7, 77, 80 KPA, art. 1, 3, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA) oraz prawa materialnego (art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Wniósł o uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie decyzji organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od M. A. na rzecz Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II SAB/Bd 1120/18 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia 19 lipca 2018 r. nr 206 w przedmiocie pomocy finansowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. A. na rzecz Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1120/18, oddalił skargę M. A. (dalej: skarżący) na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia 19 lipca 2018 r. nr 206 w przedmiocie pomocy finansowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji:
I. naruszenie przepisów postępowania- art. 1, art. 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "P.p.s.a." ) mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
1) brak wszechstronnego rozpoznania stanu sprawy polegający na przyjęciu, że brak jest przesłanek do udzielenia pomocy finansowej żołnierzowi, co stanowi naruszenie art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego,
2) dokonanie niepełnych ustaleń faktycznych, powodujące błędne przyjęcie przez Sąd, iż organy administracji nie naruszyły zasad postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego w sposób wpływający na rozstrzygnięcie, mimo wprowadzenia w błąd co do przysługujących uprawnień w zakresie refundacji kosztów nauki,
3) błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki zbieżności poziomu i kierunku podjętej nauki z wymogami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku lub planowanym stanowisku służbowym bez niezbędnej analizy programu podjętej nauki,
4) pominięcie faktu, że zgodnie z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, na organach administracji ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków związanych ze składanym wnioskiem, i zaniechanie wezwania do uzupełnienia wniosku zgodnie z § 3 rozporządzenia MON z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych,
5) prowadzenie postępowania w sposób przewlekły z naruszeniami art. 35 i 36 kodeksu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do podjęcia i kontynuowania nauki obciążającej budżet skarżącego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, że pomoc nie może być przyznana skarżącemu z powodu braku zbieżności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, podczas gdy nie przeprowadzono żadnej analizy programu studiów,
2) art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. ( Dz. U. 2014 r., poz. 1352 ) poprzez nie uwzględnienie potrzeb szkoleniowych żołnierza związanych z kierunkiem rozwoju zawodowego - zarządzaniem zasobami ludzkimi i materiałowymi.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący pismem z dnia 17 maja 2019 r. oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Pełnomocnik organu wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, pomimo wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie. Nastąpiło to na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 - dalej jako ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA. Sąd kasacyjny w obecnym składzie podzielił bowiem stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie istnieją takie okoliczności, które w stanie pandemii oraz w okresie jednego roku po jego zakończeniu nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
W pierwszym rzędzie rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego kwestionujące prawidłowość wyroku Sądu I instancji w związku z błędnym ustaleniem stanu faktycznego, gdyż ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego przez organ administracyjny w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 1, art. 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) i art. 141 § 4 P.p.s.a.
Art. 1 P.p.s.a. jest przepisem ustrojowym. Zgodnie z tym przepisem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Sprawa ta ma charakter sądowoadministracyjny obejmujący kontrolę administracji publicznej, a tym samym zarzut naruszenia art. 1 P.p.s.a. jest bezpodstawny.
Z kolei art. 3 P.p.s.a. dzieli się na paragrafy i jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08). Naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 745/11).
Naczelny Sąd Administracyjny nie doszukał się także naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., który określa warunki jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku. Zważyć bowiem należy, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy uzasadnienie to nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, co jest nie mniej istotne, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku, a mianowicie, gdy nie daje podstaw do oceny poczynionych przez sąd wniosków co do legalności działań kontrolowanego organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 200/15 ). Niewątpliwie takiego zarzutu nie można uczynić uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem zawiera ono stanowisko odnośnie stanu faktycznego oraz ocenę legalności kontrolowanej decyzji w stopniu, który umożliwia kontrolę instancyjną. Wyjaśnienie Sądu I instancji obejmowało wskazanie przyczyn uznania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za prawidłowo zebrany i wszechstronnie rozważony. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw stwierdzenia przez Sąd, że skarżący nie spełnił warunków wymienionych w art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwala określić, które kwestie rzutowały na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd I instancji oddalając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę nie naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Trafnie bowiem nie stwierdzono na etapie kontroli prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia którejkolwiek z zasad objętych art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a., które zostały wskazane w skardze kasacyjnej.
Na uwagę zasługuje, że skarga kasacyjna zawiera w istocie "wykład" na temat zasad postępowania administracyjnego wynikających z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – skądinąd trafny wywód – niemniej pozbawiony tego jak wyłożone zasady postępowania mają się konkretnie do okoliczności niniejszej sprawy.
Jeżeli skarga kasacyjna oparta jest na stwierdzeniu, że w sprawie nie wyjaśniono wystarczająco, czy skarżący spełnia warunki do przyznania mu pomocy finansowej o której mowa w art. 52 ust. 4 ustawy, to tego rodzaju stanowisko w związku z treścią art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymagało wskazania czego konkretnie w sprawie nie uwzględniono, i że ewentualny zakres pominiętych okoliczności mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero wtedy możliwe jest skuteczne kwestionowanie legalność wydanego przez Sądu I instancji wyroku, w którym nie doszukano się wad postępowania, które miałyby wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji miał podstawy, aby stwierdzić, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury, w szczególności w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że organ odwoławczy wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynił stosowne ustalenia w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności.
Nie został naruszony także art. 8 k.p.a. w zakresie obejmującym prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie budziłoby takiego zaufania takie postępowanie organu administracyjnego, który podejmowałby w sprawie przeciwstawne działania w stosunku do ustalonego stanu faktycznego lub dokonywałby skrajnie różnej oceny tego samego stanu faktycznego w podobnych stanach faktycznych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z 2 marca 2022 r. sygn. akt I GSK 2249/18).
Nie doszło także do naruszenia 10 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organy orzekające w sprawie w sposób rzetelny i prawidłowy zebrały, a następnie dokonały trafnej oceny materiału dowodowego. Zapewniły również skarżącemu możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Nie został naruszony również art. 9 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że realizacja obowiązków wynikających z w/wym przepisu polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaniechanie organu polegające na braku wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia 23 października 2015 r., o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1352, dalej: rozporządzenie), nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem w żadnym stopniu nie wpływało na ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zupełnie niezrozumiały jest również zarzut, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że postępowanie administracyjne było w tym przypadku prowadzone w sposób przewlekły a zatem, że było prowadzone z naruszeniem: art. 35 i 36 k.p.a. Zauważyć należy, przedmiotem kontroli Sądu była w tym przypadku decyzja organu odmawiająca skarżącemu przyznania pomocy finansowej, a nie przewlekłość postępowania.
Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należy także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wobec nieprecyzyjnego sformułowania tych zarzutów w skardze kasacyjnej należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Dokonując ich rekonstrukcji z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej, należy przyjąć, iż chodziło o niewłaściwe zastosowanie art. 54 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Należy jednak podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r.). Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Tymczasem, jak to wyżej wskazało, skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie, ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie przez organ, a zatem nie mógł być w konsekwencji skutecznie podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Ubocznie jedynie wskazać należy, że z przepisu art. 52 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej wynika, iż bezwzględną przesłanką udzielenia żołnierzowi pomocy jest ścisłe powiązanie zarówno poziomu, jak i kierunku podjętej nauki z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub planowanym w przyszłości do zajęcia przez oficera stanowiskiem służbowym. Ustawodawca nie przewiduje więc przyznania pomocy żołnierzowi, jeśli podjęte studia lub inny rodzaj dokształcania nie będzie zbieżny z wymaganymi kwalifikacjami na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Należy wskazać, że to wykorzystanie nie odnosi się do pogłębiania wiedzy przydatnej na zajmowanym lub planowanym do objęcia stanowisku służbowym, lecz wiedzy niezbędnej, ukierunkowanej na potrzeby służby wojskowej.
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające w sprawie słusznie podniosły, że kierunek i specjalność studiów, na które uczęszczał skarżący nie są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Podkreślić należy, że decyzja w sprawie udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Świadczy o tym użyte w art. 52 ust. 4 ustawy sformułowanie "pomoc (...) może być udzielona". Oznacza to, że organ orzekający w sprawie przedmiotowej pomocy posiada możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji spełnienia warunków od których zależy możliwość przyznania pomocy. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej. Organ działając w ramach uznania administracyjnego jest zatem zobowiązany do wyjaśnienia i rzetelnej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy (art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji spełniają te wszystkie warunki niezbędne do podjęcia zgodnej z prawem decyzji uznaniowej. Z rozstrzygnięć orzekających w sprawie organów wynika, że organy przeanalizowały zbieżność poziomu i kierunku podjętej przez skarżącego nauki z wymogami i kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym, jak i stwierdziły, iż skarżący nie jest przewidziany w najbliższym czasie do wyznaczenia na wyższe od obecnego stanowisko służbowe.
W ramach oceny przesłanki zbieżności poziomu i kierunku podjętej przez skarżącego nauki z wymogami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym organy wzięły pod uwagę i porównały wymagania kwalifikacyjne do wyznaczenia na stanowisko służbowe skarżącego, uwzględniły Kartę Opisu Stanowiska Służbowego skarżącego, analizując w jej ramach zarówno kwalifikacje wymagane do spełnienia jak i kwalifikacje dodatkowe, preferowane i niewymagane do spełnienia, poddały ocenie opinie służbowe skarżącego, a ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, przeanalizowały charakter kierunku na którym skarżący podjął naukę, program pobieranej przez niego nauki i zakres obowiązków na stanowisku służbowym zajmowanym przez skarżącego. Na podstawie przeprowadzonej analizy wyprowadziły zdaniem NSA prawidłowy wniosek, że wymagania kwalifikacyjne na zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym nie są zbieżne z poziomem i kierunkiem nauki na niestacjonarnych studiach I stopnia w Społecznej Akademii Nauk na Wydziale Nauk o Zarządzeniu i Bezpieczeństwie. Wymagania kwalifikacyjne na stanowisku skarżącego nie obejmują bowiem wykształcenia wyższego, lecz jedynie ukończenie szkoły średniej i kursu doskonalącego (Karta Opisu Stanowiska Służbowego skarżącego), a w opiniach służbowych brak jest wskazania przez dowódcę jednostki wojskowej, że skarżący jest przewidywany w perspektywie rozwojowej do objęcia stanowiska służbowego, na którym wymagane byłoby wykształcenie wyższe.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 u COVID-19. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło