III OSK 2895/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ policji dopuścił się bezczynności w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, pomimo braku precyzyjnych regulacji prawnych określających sposób jego obliczenia po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją w zakresie sposobu obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop nie pozbawił policjantów prawa do tego świadczenia. Nawet w obliczu braku szczegółowych regulacji ustawowych, organy administracji mają obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku, a zaniechanie wydania decyzji lub dokonania wypłaty stanowi bezczynność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po zwolnieniu ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do załatwienia wniosku, stwierdzając bezczynność. Komendant Wojewódzki Policji zaskarżył wyrok, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując obowiązek stosowania przyszłych zmienionych przepisów prawa i podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 19/20 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z należnymi odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 5 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 19/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu skargi A.S. (skarżący) na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z należnymi odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r., w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi (pkt 1), stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2) oraz że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3).
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Komendant Wojewódzki Policji w [...] i zaskarżając powyższy wyrok w całości w skardze kasacyjnej zarzucił mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, a to:
1. art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego w drodze przyjęcia, że organ nie jest zobowiązany do stosowania przyszłych zmienionych przepisów prawa w zakresie ustalenia wskaźnika niezbędnego do określenia wysokości należnego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowy, a ich brak nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w przedmiocie wyrównania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby, należy zaś stosować art. 115a ustawy o Policji zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał Konstytucyjny;
2. art. 107 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż roszczenie skarżącego z tytułu wyrównania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowy jako roszczenie pieniężne nie uległo przedawnieniu w sytuacji, gdy skarżący został zwolniony z Policji z dniem [...] czerwca 2004 r., a zatem 3 letni termin na dochodzenie roszczeń upłynął;
II. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
3. art. 1 oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie kontroli oraz niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności z uwagi na nieskonfrontowanie zarzutów skargi ze stanowiskiem organu administracji oraz zgromadzonym materiałem dowodowym.
W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w opinii skarżącego kasacyjnie brak jest podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, bowiem art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku TK, nie określa sposobu obliczania jego wysokości. Zdaniem organu sytuacja taka będzie miała miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wyjaśnił, iż powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nie określa sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu a jedynie wskazuje, że nieuprawnione jest przyjęcie wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Skarżący kasacyjnie organ odnosząc się do kwestii wyroków sądów administracyjnych, które zapadły w związku z wyrokiem Trybunału zauważył, iż zasadą wynikającą z art. 6 k.p.a. jest między innymi to, że organ administracji publicznej nie tylko nie może w wyniku rozumowania per analogiam nałożyć na jednostkę obowiązków, lecz także nie może w drodze tego rozumowania prawniczego przyznać jednostce żadnych uprawnień, zatem dopiero wprowadzenie do obrotu prawnego odpowiednich przepisów będzie stanowiło podstawę działań organów i dopiero na tym etapie niepodjęcie stosownych procedur może stanowić o bezczynności organu.
Dalej organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie doszło do odmowy wypłaty ekwiwalentu skarżącemu, z uwagi na brak stosownych regulacji prawnych. Brak ten stanowi również przyczynę, dla której nie było podstawy do wydawania decyzji, bądź wypłaty należności pieniężnej. Zdaniem organu brak jest także podstaw do uznania, iż osoby, którym dokonano wypłaty ekwiwalenty za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mają roszczenie o wyrównanie uiszczonej kwoty, bowiem do [...] listopada 2018 r. zastosowanie ma wskaźnik 1/30, gdyż art. 115a ustawy o Policji korzystał z domniemania konstytucyjności.
Skarżący kasacyjnie stanął na stanowisku, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ukształtował nowego roszczenia i zastosowanie winien mieć art. 107 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
W piśmie z [...] listopada 2020 r. (data wpływu) skarżący kasacyjnie wskazał, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2020 r. art. 1 ust. 16 oraz art. 9 ust 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 1610) Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] października 2020 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą A.S. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., w związku z tym, że skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestię sporną w niniejszym postępowaniu stanowi podstawa prawna do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez skarżącego urlop. Skarżący bowiem żądając wypłaty wyrównania za ekwiwalent powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazać należy, iż zgodnie z zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny brzmieniem art. 115a ustawy o Policji "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że wskazany wyżej wyrok, jest wyrokiem o charakterze zakresowym. Tym samym, jak wskazuje się w doktrynie należy on do orzeczeń "w sentencji których TK stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, czasowym lub przedmiotowym) zakresie jego zastosowania. W przypadku wyroków zakresowych mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego" (por. T. Woś "Wyroki interpretacyjne i zakresowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego", Studia Iuridica Lublinensia, rok XXV, vol. 3 2016 s.990).
Przypomnieć równie wypada, że wyrok zakresowy orzeka o niezgodności z Konstytucją jedynie fragmentu jednostki Tym samym przepis nadal istnieje, ale "skutkiem wydania orzeczenia zakresowego przez TK jest zatem uznanie, w jaki sposób badanych przepisów interpretować nie wolno (orzeczenie negatywne) albo jak je interpretować należy (orzeczenie afirmatywne) przy stosowaniu prawa, tzn. uzyskanie na ich podstawie jakich norm prawnych odpowiadających rezultatom interpretacyjnym mieszczącym się̨ we wskazanym w orzeczeniu TK zakresie będzie sprzeczne z Konstytucją albo z nią̨ zgodne" (por. K. Osajda, "Koncepcja orzeczenia zakresowego, a wątpliwości na tle skutków orzeczeń TK" [w:] "Skutki wyroków Trybunały Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa" red. M. Bernatt, J. Królikowski, M. Ziółkowski, Warszawa 2013, s. 297).
Sporny wyrok TK z 30 października 2018 r. został opublikowany w Dzienniku Urzędowym RP 6 listopada 2018 r. i z tym dniem wszedł w życie, jednakże pomimo tego ustawodawca nie podjął działań zmierzających do ustalenia stanu zgodnego z prawem, nie uzupełnił on bowiem normy prawnej, która ustala prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop o sposób określenia jego wysokości.
Przypomnieć trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 190 ust. 4 Konstytucji sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją winna być załatwiona bez niekonstytucyjnego przepisu. Przy czym należy pamiętać, iż decyzja o tym, że do spełnienia tego obowiązku wykorzystane mogą być różne instrumenty, m.in. działanie legislatora, czy też za pomocą środków przewidzianych w odpowiednich procedurach np.: wznowienia postępowania, które obejmuje wszelkie instrumenty proceduralne przewidziane na wypadek orzeczenia przez Trybunał o niezgodności z Konstytucją prawnej podstawy orzeczenia, pozostające do dyspozycji stron i sądów, dzięki których wykorzystaniu możliwe jest przywrócenie stanu konstytucyjności.
Art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowił już uprzednio przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10 wskazano, że wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie prawnej pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że regulacja ta stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału. Możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 20 lutego 2002 r., K 39/00, OTK ZU-A 2002, nr 1, poz. 4; 7 września 2006 r., SK 60/05, OTK ZU-A 2006, nr 8, poz. 101).
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, iż unormowania dotyczące środków właściwych do realizacji celu unormowane mają być, zgodnie z postanowieniami Konstytucji w ramach poszczególnych procedur. Co za tym idzie wznowienie postępowania, którym posłużono się w art. 190 ust. 4 Konstytucji, nie może być odczytywane w sensie technicznym, tak jak posługują się nim przepisy proceduralne. Należy je natomiast interpretować jako o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (tak m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 października 2004 r., SK 1/04). W tych okolicznościach niewątpliwie sposób i zakres wzruszania orzeczeń, rozstrzygnięć i decyzji musi odpowiadać charakterowi poszczególnych postępowań.
Jak wielokrotnie już wskazywano, że publiczne prawo podmiotowe wynikające z art. 190 ust. 4 Konstytucji jest ściśle powiązane z gwarancjami wynikającymi z konstytucyjnego prawa do sądu określonymi w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W orzecznictwie Trybunału ugruntowane jest stanowisko, że możliwość skutecznego (efektywnego) wznowienia postępowania, z uwagi na "derogację trybunalską", stanowi komponent prawa do sądu, zwłaszcza w aspekcie możliwości wszczęcia procedury sanacyjnej i jej rzetelnego ukształtowania. Ty samym stwierdzić należy, iż ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne jedynie wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłącza wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Jednocześnie przyjmuje się, że niedopuszczalne jest ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji, przez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni.
Zwrócić należy uwagę, że podobnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażane już było stanowisko zgodnie, z którym w przypadku, gdy ustawodawca nie podjął działań zmierzających do ustalenia stanu zgodnego z prawem w celu realizacji orzeczenia TK, to sądy oraz organy administracji muszą dokonać interpretacji normy prawnej tak, aby była ona zgodna z Konstytucją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 września 2020 r., I OSK 664/20 i powołane tam orzecznictwo).
Podkreślenia wymaga, że TK dokonując oceny zgodności z Konstytucją art. 115a ustawy o Policji nie zakwestionował konstytucyjnego prawa do ekwiwalentu per se, ani też podstawy wymiaru lub prawa do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Okoliczność ta sprawiła, iż art. 115a ustawy o Policji zachował walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów zwalnianych ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, który ustalany jest jako odpowiednia część miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Trybunał zakwestionował natomiast sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego. W orzeczeniu tym wskazał on bowiem, iż policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują ok. 73% dziennego uposażenia, a więc poniesiona strata nie zostaje w pełni zrekompensowana. Cech konstytucyjności odmówiono art. 115a ustawy o Policji jedynie w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze. Trybunał zakwestionował bowiem samo określenie wysokości ekwiwalentu jako 1/30 części miesięcznego uposażenia, zatem przysługiwanie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za urlop należy rozpatrywać bez tej części przepisu, który ustala wysokość ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do wznawiania postępowania w rozumieniu art. 145 k.p.a., bowiem świadczenie pieniężne zostało wypłacone uprawnionemu w trybie czynności materialno-technicznej, która stanowi "rozstrzygnięcie w innych sprawach" w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W sprawach zaś tego rodzaju (czynności materialno-technicznej) przepisy nie określają procedury wznawiania postępowania. Tym samym przyjąć należy, że funkcjonariusz może dochodzić roszczenia należnego mu z mocy art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, żądając jego wyrównania.
Organ podnosi, że niniejszej sprawie nie doszło do odmowy wypłaty ekwiwalentu skarżącemu z uwagi na brak stosownych regulacji prawnych. W jego ocenie brak ten stanowi również przyczynę, dla której nie było podstawy do wydawania decyzji, bądź wypłaty należności pieniężnej. W ocenie organu nie ma również podstaw do uznania, iż osoby, którym dokonano wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mają roszczenie o wyrównanie uiszczonej kwoty, bowiem do [...] listopada 2018 r. zastosowanie ma wskaźnik 1/30, gdyż art. 115a ustawy o Policji korzystał z domniemania konstytucyjności.
W świetle wyżej poczynionych wywodów nie sposób jednak zgodzić się z twierdzeniem organu, iż na dzień złożenia wniosku i w dacie orzekania przez Sąd nie było w systemie prawnym normy umożliwiającej ustalanie wysokości świadczenia z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Norma taka bowiem istniała w systemie prawnym, gdyż art. 115a ustawy o Policji zachował walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów zwalnianych ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 tej ustawy, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Podkreślenia wymaga, że nie można odnosić problemu istnienia normy prawnej będącej podstawą ustalenia uprawnień jej adresata wyłącznie do kwestii technicznych związanych z brakiem ustalenia przez ustawodawcę czynnika odpowiadającego ułamkowej części miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym. Zasadność takiego stanowiska potwierdza również fakt, iż sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego, który pozwoliłby policjantom za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymać ekwiwalent rekompensujący w pełni poniesioną stratę, został wskazany w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wskazał on, że "Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze".
Mając na uwadze, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma znaczenie dla rozstrzygania spraw indywidualnych przyjąć należy, że w razie braku reakcji ustawodawcy, należy odkodować podstawę prawną z przepisów normujących daną instytucję materialnoprawną, które nie utraciły cechy zgodności z Konstytucją (por. wyrok TK z 6 marca 2002 r., sygn. akt P 7/00, OTK-A 2002/2/13).
Tym samym niewątpliwie pomimo braku ustawowego zastąpienia ułamka 1/30 inną wartością, możliwe jest prawidłowe wyliczenie kwoty należnej, zaś po odjęciu kwoty wypłaconej możliwe będzie uzyskanie informacji o brakującej kwocie, której nie wypłacono skarżącemu (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2020 r., I OSK 3258/19; 29 września 2020 r. I OSK 664/20).
W podniesionych wyżej okolicznościach za słuszne należało uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji. Zaniechanie ustawodawcy nie odbiera bowiem organowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. W tej sytuacji niewydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia bądź niedokonanie wypłaty świadczy o zaistnieniu stanu bezczynności. W konsekwencji nie mogły okazać się skuteczne podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 115a ustawy o Policji oraz art. 1 oraz art. 3 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 107 ustawy o Policji wskazać należy, że również ten zarzut nie mógł okazać się uzasadniony.
Art. 107 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za początek biegu terminu przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., I OSK 708/13 i powołane tam orzecznictwo). Podstawą zaś żądania ponownego przeliczenia i wypłaty brakującej części ekwiwalentu stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło