III OSK 3004/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-26
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Zbigniew Ślusarczyk, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant zwolniony z obowiązku wykonywania zadań służbowych w związku z pełnieniem funkcji związkowych ma prawo do pełnego równoważnika pieniężnego za umundurowanie, czy też jego wysokość powinna zostać pomniejszona z uwagi na wydłużony okres używalności umundurowania?Ratio decidendi
Policjant zwolniony z obowiązku wykonywania zadań służbowych w związku z pełnieniem funkcji związkowych nie ma prawa do pełnego równoważnika pieniężnego za umundurowanie. Przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. przewidują uwzględnienie wydłużenia okresu używalności umundurowania o czas trwania takiego zwolnienia, co skutkuje obniżeniem wysokości równoważnika. Różnicowanie sytuacji policjantów w zależności od pełnienia obowiązków służbowych jest uzasadnione i nie narusza zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżący, policjant pełniący funkcję Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów, wystąpił o wypłatę uzupełniającego równoważnika pieniężnego za umundurowanie. Organy administracji odmówiły, wskazując, że ze względu na zwolnienie z obowiązków służbowych w związku z funkcją związkową, okres używalności umundurowania uległ wydłużeniu, co skutkuje obniżeniem równoważnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2309/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za umundurowanie w uzupełniającej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/WA 2309/19 oddalił skargę A. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w uzupełniającej kwocie.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Skarżący pismem z [...] lutego 2019 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w kwocie [...] zł, tj. wyrównanie wysokości przyznanego w 2017 r. świadczenia do kwoty [...] zł, określonej dla policjanta służby kryminalnej, śledczej, spraw wewnętrznych oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym w korpusie oficerów Policji. W ocenie skarżącego ww. równoważnik przysługuje mu na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. z 2010 r., Nr 47 poz. 279, ze zm.).
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] orzekł o odmowie wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w uzupełniającej kwocie [...] zł za okres od [...] kwietnia 2017 r. do [...] marca 2018 r.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Komendant Główny Policji decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) oraz § 1, § 2 ust. 1 i ust. 3, § 3 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając wydaną w sprawie decyzję organ odwoławczy wskazał, iż kwota wypłaconego skarżącemu równoważnika w zamian za umundurowanie została ustalona zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. Zgodnie z tym przepisem przy określeniu wysokości równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, należy uwzględnić wydłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania, wchodzących w skład należnej normy umundurowania o czas trwania zwolnienia, który na ogół jest równy okresowi trwania kadencji w ZW NSZZ Policjantów. Zgodnie z § 21 ust. 2 Statutu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów kadencja organów Związku trwa 4 lata.
Organ podniósł, że skarżący, zajmujący stanowisko etatowe zastępcy komendanta komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] i nadzorujący służbę kryminalną, na podstawie art. 37a pkt 2 ustawy o Policji, został zwolniony z obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z [...] grudnia 2016 r. w związku z powołaniem do pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] na czas trwania kadencji. Dlatego też, zdaniem organu, przy określeniu wysokości równoważnika pieniężnego przysługującego skarżącemu należało uwzględnić wydłużenie o 4 lata okresu używalności przedmiotów umundurowania wchodzących w skład normy umundurowania należnej mu z racji zajmowanego stanowiska przed zwolnieniem od obowiązku wykonywania zadań służbowych, tj. wg tabeli nr 5 w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia - "dla mianowanych na stałe policjantów-mężczyzn służby kryminalnej, śledczej oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym". Zaznaczył jednocześnie, że wydłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania w konsekwencji powoduje obniżenie wysokości równoważnika pieniężnego.
Organ podniósł także, że w związku z tym, iż przedmiotowa kalkulacja dotyczy wysokości równoważnika dla policjantów w korpusie podoficerów Policji i szeregowych Policji, w przypadku policjanta w korpusie oficerów Policji należy dodatkowo uwzględnić różnicę w wysokości równoważnika pomiędzy tymi korpusami, według tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia. W efekcie kwota należnego świadczenia jest wynikiem sumy rocznych wartości pieniężnych przedmiotów umundurowania, ustalonych według powyższej zasady.
Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2019 r., w której wniósł o jej uchylenie w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd podał, że w związku z tym, iż żądanie skarżącego dotyczy roku zaopatrzeniowego 2017/2018, w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r., w brzmieniu obowiązującym na 1 kwietnia 2017 r. Przepis § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym do 25 maja 2019 r., stanowi, iż wysokość równoważnika dla policjanta zwolnionego od obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 71, poz. 336) ustala się z uwzględnieniem wydłużenia okresu używalności przedmiotów umundurowania o czas trwania tego zwolnienia. W ocenie Sądu skoro skarżący, zajmujący stanowisko etatowe zastępcy komendanta komisariatu Policji i nadzorujący służbę kryminalną, w związku z powołaniem do pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] na okres kadencji, został zwolniony rozkazem personalnym z [...] grudnia 2016 r. z obowiązku wykonywania zadań służbowych i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], to organ prawidłowo ustalił kwotę wypłaconego mu za rok zaopatrzeniowy 2017/2018 równoważnika w zamian za umundurowanie z uwzględnieniem wydłużenia o 4 lata okresu używalności przedmiotów umundurowania wchodzących w skład normy umundurowania należnej z racji zajmowanego stanowiska przed zwolnieniem od obowiązku wykonywania zadań służbowych.
Sąd podał, że uwzględniając charakter świadczenia, jakim jest równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie, który jest świadczeniem celowym, mającym umożliwić policjantom nabycie przedmiotów umundurowania niewydanych w naturze, zróżnicowanie stanu prawnego w zakresie uprawnienia do tego świadczenia policjanta wykonującego obowiązki służbowe i zwolnionego od obowiązku wykonywania zadań służbowych, jest w pełni uzasadnione i nie może być uznane za niekonstytucyjne. Zasada równości wobec prawa, wynikająca z art. 32 Konstytucji RP, nie stoi na przeszkodzie różnicowaniu części uposażenia funkcjonariuszy służb państwowych przez przełożonych, w zależności od ich kwalifikacji, czy też zakresu zadań służbowych (por. W. Muszalski, glosa do wyroku SN z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt II UKN 429/01, OSP 2004 nr 4, poz. 47). W odniesieniu do pragmatyk tzw. służb mundurowych, w tym także policjantów, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, obejmujące uregulowania w zakresie równego traktowania w zatrudnieniu. Poza tym fakt przyznania innym policjantom równoważnika w wyższej wysokości nie może mieć znaczenia w indywidualnej sprawie dotyczącej skarżącego.
Ponieważ przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sposób jednoznaczny regulują kwestię wypłaty równoważnika policjantowi zwolnionemu od obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy, organ był zobowiązany zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. do przestrzegania aktualnie obowiązujących przepisów.
Celem zmiany rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. wprowadzonej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. poz. 373) było zróżnicowanie stanu prawnego w zakresie uprawnienia do tego świadczenia policjantów wykonujących różne zadania służbowe, a co za tym idzie zużywających przedmioty umundurowania w różnym stopniu. Zatem usprawiedliwione i racjonalne zróżnicowanie (dyferencjacja) sytuacji prawnej podmiotów ze względu na różniącą je cechę istotną (relewantną) nie narusza konstytucyjnej zasady równości.
Skarżący na powyższy wyrok złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie wraz z decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2019 r. i poprzedzającą ją decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2019 r. Jednocześnie zwrócił się o zasądzenie od organu na rzecz jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, obliczonych zgodnie z normami przepisanymi. Oświadczył także, że zrzeka się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), przez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
1. § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 263 ze zm.), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na podstawie niezgodnej z Konstytucją RP normy prawnej, tj. normie różnicującej sytuację funkcjonariuszy Policji w zależności od piastowania przez nich odpowiednich funkcji związkowych, względem policjantów, którzy nie pełnią funkcji związkowych i wyłączenia możliwości uzyskiwania przez osoby piastujące funkcje w związkach zawodowych w okresie trwania ich kadencji pełnej kwoty, które to różnicowanie niezgodne jest z zasadą równości wobec prawa i niedyskryminacji, która to norma powinna zostać pominięta;
2. § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. z 2016 r., poz. 1219 ze zm.) i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych w zw. z art. 32 Konstytucji RP, z uwagi na jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na podstawie normy prawnej niezgodnej z zasadą przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i dyskryminacji, tj. poprzez nierówne traktowanie osób fizycznych - funkcjonariuszy Policji w zakresie warunków wykonywania działalności zawodowej, w tym w szczególności w ramach stosunku pracy (służby);
3. art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych w zw. z § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. i w zw. z art. 32 Konstytucji RP, przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji przez Komendanta Głównego Policji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z rażącym naruszeniem zakazu nierównego traktowania w zatrudnieniu osób - funkcjonariuszy Policji, z powodu wykonywania funkcji związkowej, którego skutkiem jest niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę zarobkową i innych warunków zatrudnienia oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą zarobkową, tj. nierówne traktowanie związkowców piastujących funkcje względem pozostałych funkcjonariuszy niewykonujących funkcji w związkach zawodowych Policji w przyznawaniu składnika uposażenia w postaci równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w niepełnej i niższej wysokości tego świadczenia względem pozostałych funkcjonariuszy, podczas gdy powyższa norma rozporządzania z uwagi na niezgodność z przepisami ustawy zasadniczej i ustawy o związkach zawodowych powinna zostać pominięta w procesie stosowania prawa przez organy, na co powinien zwrócić uwagę sąd pierwszej instancji udzielając stosownych wskazówek (art. 141 § 4 in fine p.p.s.a.);
4. art. 70 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 32 Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, pomimo, iż prawodawca korzystając z delegacji ustawowej i wydając akt wykonawczy, w którym w § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. dopuścił się nierównego traktowania funkcjonariuszy Policji, którzy piastują funkcje w związkach zawodowych, względem tych, którzy takich funkcji nie piastują, a co za tym idzie, wydane przepisy niezgodne z ustawą zasadniczą i zasadą równego traktowania powinny spotkać się z odmową zastosowania przez organy administracji publicznej, na co powinien zwrócić uwagę Sąd pierwszej instancji udzielając stosownych wskazówek (art. 141 § 4 in fine p.p.s.a.);
II. przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż decyzja Komendanta Głównego Policji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
1. art. 7 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia przez organy administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, w szczególności podejmowanie działań niezgodnych z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli - interesem funkcjonariuszy Policji, którzy pełnią funkcje w związkach zawodowych;
2. art. 8 § 1 k.p.a., przez prowadzenie postępowań zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji:
w sposób niebudzący zaufania strony postępowania do władzy publicznej;
nie kierując się zasadami proporcjonalności i równego traktowania, bowiem organ dostrzegając sygnalizowaną przez stronę okoliczność niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których proceduje winien uwzględniając ww. zasady odstąpić od ich stosowania i wydać decyzję uwzględniającą zasady równego traktowania w miejscu pracy (służby) i proporcjonalności;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej polegających na rozpatrzeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, analizując go skrupulatnie i rzetelnie, co miało skutek w wydaniu niekorzystnej dla skarżącego kasacyjnie decyzji, bowiem skarżący kasacyjnie jako funkcjonariusz Policji pełniący funkcje w jej związkach zawodowych używa munduru zdecydowanie częściej, aniżeli przeciętny funkcjonariusz pełniący służbę, albowiem reprezentant związku zawodowego używa mundur niemalże codziennie - podczas pełnienia swoich funkcji i reprezentowania związku na uroczystościach, zaś przeciętny funkcjonariusz Policji nie ma obowiązku codziennego noszenia munduru;
4. art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., przez:
a. naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy;
b. nienależyte sporządzenie uzasadnienie zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego i poprzedzającej jej decyzji objawiające się w braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł;
3. art. 7a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej - jej zgodności z przepisami w zakresie równego traktowania i zakazu dyskryminacji, pomimo, iż strona zgłaszała niezgodność przepisu rozporządzenia z aktami wyższej rangi, a jednocześnie nie sprzeciwiały się temu sporne interesy stron;
III. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 141 § 3 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i należytego odniesienia się do poczynionych w skardze zarzutów związanych z niekonstytucyjnością przepisu rozporządzenia, ograniczając się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia o możliwości różnicowania sytuacji dwóch podmiotów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej w zakreślonych w skardze kasacyjnej granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut zawarty w pkt III skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (mylnie oznaczonego w petitum skargi jako art. 141 § 3 p.p.s.a., co jednoznacznie wynika z uzasadnienia tego zarzutu), gdyż jego zasadność wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
W przedmiotowej sprawie nie można Sądowi zarzucić, że nie zrealizował niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Tymi elementami są: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., I OSK 487/08). Tymczasem wszystkie powyższe elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd w sposób dostateczny wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. To, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji co do oceny przyjętego przez organy administracji stanu faktycznego i z wykładnią mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, nie świadczy o naruszeniu wymogów co do uzasadnienia wyroku wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a tym samym o uchybieniu temu przepisowi. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Jak bowiem przyjmuje judykatura, z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać także należy, że sąd pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., II GSK 5181/16). Konfrontując tę część rozważań z treścią zarzutu kasacyjnego zauważenia wymaga, że w skardze kierowanej do Sądu pierwszej instancji skarżący nie sformułował wprost zarzutu niekonstytucyjności znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów zarządzenia, co oznacza, że nie można zarzucić Sądowi brak odniesienia się do określonego dopiero w skardze kasacyjnej wytyku. Sąd natomiast przeanalizował, czy w sprawie nie doszło do naruszenia zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 32 ust. 2 Konstytucji, gdyż skarżący podnosił w skardze, że wydane w sprawie decyzje dyskryminują go ze względu na pełnione funkcje.
Za niezasadne należy uznać także zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w pkt II. 2, 4 i 5 skargi kasacyjnej. Niezasadnie w tym zakresie skarżący podnosi, że Sąd pierwszej instancji winien uchylić decyzję Komendanta Głównego Policji z uwagi na naruszenie przez organ (zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji) podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7a § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że w toku postępowania administracyjnego organy naruszyły art. 8 § 1 k.p.a. (pkt II.2 skargi kasacyjnej).
Stosownie do treści art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, że kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania jest obowiązkiem proceduralnym organu administracji publicznej. Wskazuje na to brzmienie ww. przepisu, który nakazuje uwzględnienie tych zasada w ramach "prowadzenia" przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego. Wątpliwe jest zatem, aby wspomniane zasady miały charakter dyrektyw wykładni i stosowania prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną załatwienia sprawy administracyjnej. Zasady te mają natomiast pełne zastosowanie do oceny zagadnień proceduralnych wyłaniających się w toku postępowania administracyjnego.
Skarżący naruszenia przez organy art. 8 § 1 k.p.a. upatruje w nieodstąpieniu od stosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, które w jego ocenie są niekonstytucyjne.
Podnieść należy, że kontrola konstytucyjności prawa nie należy do kompetencji organów administracji publicznej, ich wykorzystanie w tym charakterze w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne. Ze względu jednak na to, że powyższe zasady oddziałują na treść prawa obowiązującego, nie ma przeszkód, aby po odpowiednich modyfikacjach stanowiły swoiste dyrektywy interpretacyjne przepisów Kodeksu, tym samym kształtując praktykę stosowania tych przepisów, umacniającą zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej. Nie wydaje się jednak, aby stanowiły one – na mocy art. 8 k.p.a. – kryteria oceny konstytucyjności przepisów prawa materialnego, w szczególności ich wykładni i zastosowania. Nie są to bowiem zasady ogólne prawa administracyjnego, lecz zasady ogólne postępowania administracyjnego (por. Komentarz do art. 8, Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego 2020 r.). Dlatego też skoro przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r., wydane na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o Policji, regulują kwestię wypłaty równoważnika za umundurowanie, organ był zobowiązany, na podstawie art. 6 k.p.a., do przestrzegania aktualnie obowiązujących przepisów.
Nie do zaakceptowania jest także stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż przy wydawaniu decyzji organy naruszyły przepisy art. 11 czy też art. 107 § 3 k.p.a. (zarzut z pkt II. 4 skargi kasacyjnej)
Zgodnie z art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Wedle art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane przez organy decyzje odpowiadają w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a., a przy ich wydawaniu organy nie naruszyły art. 11 k.p.a. W ich treści wskazano bowiem zarówno podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, jak również zajęto stanowisko wobec całego materiału dowodowego zabranego w sprawie oraz uzasadniono jasno i należycie wydane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy odniósł się także do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu. Tym samym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia ww. zarzutu.
Za bezzasadne należy uznać również twierdzenie skarżącego, iż wydane w niniejszej sprawie decyzje naruszają przepis art. 7a § 1 k.p.a. Zawarta w tym przepisie zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony nie ma bowiem zastosowania w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem są sprawy osobowe funkcjonariuszy, o czym stanowi w sposób jednoznaczny § 2 pkt 2 tego przepisu.
W zakresie naruszenia przepisów postępowania w części dotyczącej pkt II. 1 i 3 skargi kasacyjnej podnieść trzeba, że zasadniczo powinny one podlegać rozpatrzeniu przed rozpoznaniem zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy - mając na uwadze, że prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinowała zakres postępowania wyjaśniającego - uznać należy, że do ww. zarzutu należy odnieść się przy rozpoznawaniu zarzutu naruszenia prawa materialnego (pkt I. skargi kasacyjnej).
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego skarżący w skardze kasacyjnej błędnie wywodzi, iż delegacja ustawowa, o której mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o Policji, została w niniejszej sprawie zastosowana w sposób rażąco różnicujący sytuację policjantów i krzywdzący dla funkcjonariuszy, którzy oddelegowani są do służby w związku zawodowym, w rezultacie czego otrzymują mniejsze świadczenie. Nie można nadto zgodzić się ze skarżącym, iż przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. w zakresie w jakim pozbawiają prawa do przedmiotowej rekompensaty funkcjonariuszy pełniących służbę w związkach zawodowych, są niezgodne także z dyrektywami wskazanym w ustawie o związkach zawodowych.
Zgodnie z art. 70 § 2 pkt 2 ustawy o Policji Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, uwzględniając sposób ustalania wysokości równoważnika.
Szczegółowe zasady przyznawania przedmiotowego świadczenia określone zostało w rozporządzeniu z dnia 26 marca 2010 r., które w § 3 pkt 4 stanowi, że wysokość równoważnika dla policjanta zwolnionego od obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2018 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy oraz sposobu postępowania w przypadku wygaśnięcia mandatu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej przez pracownika korzystającego z urlopu bezpłatnego (Dz. U. poz. 2358) ustala się z uwzględnieniem wydłużenia okresu używalności przedmiotów umundurowania o czas trwania tego zwolnienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia językowa powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że zasadnie skarżącemu odmówiono wypłaty równoważnika pieniężnego w uzupełniającej kwocie. Z tego przepisu wynika bowiem wprost, że organ przy ustalaniu wysokości równoważnika za umundurowanie policjanta zwolnionego od obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2018 r., uwzględnia wydłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania o czas trwania tego zwolnienia, a to w konsekwencji może prowadzić do obniżenia wysokość ekwiwalentu. Zatem skoro w niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że skarżący, zajmujący stanowisko etatowe zastępcy komendanta komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] i nadzorujący służbę kryminalną, na podstawie art. 37a pkt 2 ustawy o Policji, został zwolniony z obowiązku wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w związku z powołaniem do pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] na czas trwania kadencji, to tym samym uznać należy, iż przy określeniu wysokości równoważnika pieniężnego przysługującego skarżącemu należało uwzględnić wydłużenie o 4 lata okresu używalności przedmiotów umundurowania wchodzących w skład normy umundurowania należnej mu z racji zajmowanego stanowiska przed zwolnieniem od obowiązku wykonywania zadań służbowych. Wydłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania w konsekwencji przełożyło się na obniżenie mu wysokości równoważnika pieniężnego.
Podkreślić należy, że samo brzmienie ww. przepisu jest jasne i nie nastręcza trudności interpretacyjnych. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że wykładnia gramatyczno-słownikowa jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a w końcu również czasami do niesprawiedliwych i krzywdzących stronę procesu rezultatów. Dlatego też powinna być ona uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni, w tym celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznawana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy. Wykładnia celowościowa obejmuje reguły nakazujące uwzględnić w procesie ustalania zaznaczenia normy, jej kontekst społeczny, ekonomiczny i aksjologiczny. Reguły te zakładają, że aksjologia konkretnych systemów prawnych powinna respektować zasady o uniwersalnym zasięgu w postaci powszechnie akceptowanych norm moralnych, zasad sprawiedliwości i słuszności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rezultaty wykładni językowej kwestionowanych w skardze kasacyjnej przepisów są zgodne z wynikami ich wykładni celowościowej. Zauważenia wymaga, że konieczność używania munduru przez funkcjonariusza wynika z art. 60 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant w czasie służby jest obowiązany do noszenia przepisowego munduru i wyposażenia. Treść tego przepisu wskazuje, że obowiązek noszenia munduru uzależniony jest od pełnienia służby przez funkcjonariusza. Przepis ten, na co słusznie zwrócił organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, pozostaje w ścisłym związku z art. 70 ustawy o Policji, gdyż obowiązek noszenia umundurowania wiąże się z powinnością jego zapewnieniem przez Policję albo we własnym zakresie przez policjanta. Wprowadzenie przez ustawodawcę instytucji równoważnika za umundurowanie miało na celu umożliwienie funkcjonariuszowi uzupełnienia umundurowania zużytego lub zniszczonego. Intencją ustawodawcy nie było jednak przyznawanie wszystkim funkcjonariuszom przedmiotowego równoważnika. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, rekompensata za umundurowane może dotyczyć wyłącznie funkcjonariuszy czynnych w służbie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2013 r., I OSK 798/12). To bowiem ci funkcjonariusze pełniąc służbę zużywają przysługujące im z mocy obowiązujących przepisów elementy umundurowania. Mundur przeznaczony dla funkcjonariuszy Policji stanowi w myśl obowiązujących zasad nośnik kompetencji oraz odzież ochronną dla policjantów. Odzież ochronna to rodzaj odzieży chroniącej człowieka podczas pracy przed działaniem czynników szkodliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia oraz zabezpieczającej przed ewentualnymi urazami ciała (por. Jabłońska B., Liwkowicz J., Odzież ochronna, Wyd. Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych 1976). Okoliczność, że charakter wykonywanych obowiązków na danym stanowisku służbowym przekłada się na okres używalności poszczególnych elementów umundurowania, znajduje odzwierciedlenie w tabelach kalkulacyjnych ustalających wysokość równoważnika w zamian za umundurowanie, zawartych w rozporządzeniu z 26 marca 2010 r. Np. dla mianowanych na stałe policjantów-mężczyzn służby:
- prewencyjnej, z wyłączeniem policjantów pełniących służbę w komórkach ruchu drogowego, patrolowo-interwencyjnych, konwojowych, w policji sądowej, w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych oraz na stanowiskach: dzielnicowych, starszych dzielnicowych, dyżurnych i przewodników psów służbowych,
- kontrterrorystycznej,
okres używalności kurtki służbowej zimowej z podpinką i ocieplaczem z polaru wynosi 4 lata. Natomiast dla mianowanych na stałe policjantów-mężczyzn służby prewencyjnej pełniących służbę w komórkach ruchu drogowego, patrolowo-interwencyjnych, konwojowych, w policji sądowej, w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych oraz na stanowiskach: dzielnicowych, starszych dzielnicowych, dyżurnych i przewodników psów służbowych okres używalności takiej kurtki wynosi 3 lata.
Ustanowienie przez prawodawcę regulacji zawartej w § 3 pkt 4 rozporządzenia z 26 marca 2010 r. stanowi natomiast rezultat wyłączenia z prawa do otrzymania równoważnika za umundurowanie funkcjonariuszy niewykonujących czynnie obowiązków służbowych, o których mowa w ustawie o Policji, co pozostaje w zgodzie z celem, dla którego równoważnik za umundurowanie został ustalony.
W niniejszej sprawie z uwagi na to, iż skarżący rozkazem personalnym z [...] grudnia 2016 r. został zwolniony z wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2020 r., nie można uznać, że czynnie pozostawał on w służbie. Okoliczność ta stanowiła wystarczającą przesłankę do uwzględnieniem wydłużenia okresu używalności przedmiotów umundurowania o ww. okres. W konsekwencji uznać należy, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostawało ustalenie, czy skarżący w trakcie pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] korzysta z umundurowania i w jakim stopniu. Tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie nie dokonania pełnych ustaleń faktycznych - pkt II 1 i 3 skargi kasacyjnej - jest niezasadny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że zasada równości wobec prawa, wynikająca z art. 32 Konstytucji nie stoi na przeszkodzie różnicowaniu części należności funkcjonariuszy służb państwowych przez przełożonych, w zależności od ich kwalifikacji, czy też zakresu zadań służbowych.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyjaśniał, że zakaz dyskryminacji wynikający z ww. przepisu nie jest tożsamy z zakazem różnicowania sytuacji podmiotów prawa. Jest to natomiast zakaz nieuzasadnionego, różnego kształtowania sytuacji podobnych podmiotów prawa, w procesie stanowienia oraz stosowania prawa. Dyskryminacja oznacza nienadające się do zaakceptowania tworzenie różnych norm prawnych dla podmiotów prawa, które powinny być zaliczone do tej samej klasy (kategorii), albo nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnicowanie nie znajduje podstaw w normach prawnych (por. wyroki NSA z: 9 grudnia 2020 r., I OSK 2448/18; 7 lipca 2020 r., II OSK 588/20; 13 czerwca 2018 r., I OSK 135/18). Zaistnienie żadnej ze wskazanych sytuacji nie zostało wykazane w rozpoznawanej sprawie, wobec czego nie można przyjąć, że skarżący, któremu odmówiono wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w uzupełniającej kwocie, był przez organy Policji traktowany nierówno i dyskryminowany w odniesieniu do funkcjonariuszy znajdujących się w tożsamym stanie faktycznym. Jak już bowiem wskazano powyżej, skarżącego w trakcie zwolnienia z wykonywania zadań służbowych na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych, nie można uznać za czynnie wykonującego zadania służbowe, o których mowa w ustawie o Policji. Dlatego też w zakresie przysługującego mu prawa do równoważnika za umundurowanie nie jest zasadnym traktowanie go na równi z policjantami faktycznie pełniącymi służbę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie odmowa wypłaty przedmiotowego równoważnika w uzupełniającej kwocie nie stoi także w sprzeczności z zakazem nierównego traktowania w zatrudnieniu osób, z powodu przynależności do związku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji związkowej, którego skutkiem jest w szczególności niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę zarobkową lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą zarobkową (art. 3 ust. 1 pkt. 2 ustawy o związkach zawodowych). Wbrew argumentacji skarżącego brak wypłacenia mu ww. równoważnika nie miała wpływu na wysokość jego uposażenia. Równoważnik za umundurowanie nie jest bowiem częścią składową wynagrodzenia funkcjonariusza.
W niniejszej sprawie brak jest również podstaw do uznania, że został naruszony zakaz nierównego traktowania, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej z zakresie równego traktowania, tj. zakaz nierównego traktowania osób fizycznych ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w zakresie warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej, w tym w szczególności w ramach stosunku pracy albo pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Podstawą odmowy wypłaty skarżącemu przedmiotowego ekwiwalentu nie była kwestia przynależności do związku zawodowego czy też pełnienie przez niego funkcji związkowych, ale brak wykonywania przez niego zadań służbowych wynikających z ustawy o Policji, stanowiących podstawę do jego otrzymania.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i zastosowanie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło