III OSK 570/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-27
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Piotr Korzeniowski, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być ustalana na podstawie maksymalnej ilości wody, która może być pobrana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, czy też na podstawie faktycznie pobranej ilości wody, z uwzględnieniem, czy pobór ten stanowi tzw. zwykłe korzystanie z wód?Ratio decidendi
Opłata stała za pobór wód podziemnych jest ustalana na podstawie maksymalnej ilości wody, która może być pobrana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, a nie na podstawie faktycznie pobranej ilości. Opłata ta stanowi ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług wodnych i rezerwację zasobów wodnych, a nie za rzeczywisty pobór. Zwykłe korzystanie z wód, które nie wymaga pozwolenia, jest ograniczone do 5 m³ na dobę, a pobór w większej ilości, nawet na cele sanitarne leśniczówki, jeśli przekracza ten limit i jest objęty pozwoleniem wodnoprawnym, nie może być uznany za zwykłe korzystanie z wód.Stan faktyczny
Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] zaskarżyło decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 marca 2021 r. w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Nadleśnictwa. Skarżący kasacyjnie zarzucił, że opłata stała została naliczona nieprawidłowo, ponieważ pobór wód do celów sanitarno-gospodarczych leśniczówki stanowi zwykłe korzystanie z wód i nie powinien być obciążony opłatą, a organ nie ustalił faktycznego poboru wody ani sposobu jej wykorzystania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...].Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 354/21 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 marca 2021 r., znak: 18/D/ZUO/2021 w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 354/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor, organ) z 19 marca 2021 r., znak: 18/D/ZUO/2021 w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej: skarżący kasacyjnie, Nadleśnictwo) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę działalności organu i nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji tego organu wydanej w dniu 19 marca 2021 r., nr 18/D/ZUO/2021 w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr [...] przez Nadleśnictwo [...], podczas gdy pobór wód realizowany jest do celów sanitarno-gospodarczych leśniczówki, a więc stanowi zwykłe korzystanie z wód, w związku z czym Nadleśnictwu nie powinna być naliczona opłata stała za pobór wód,
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów:
- art. 33 ust. 1-4 prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr [...] przez Nadleśnictwo [...] realizowany jest do celów sanitarno-gospodarczych leśniczówki, a więc stanowi zwykłe korzystanie z wód, w związku z czym Nadleśnictwu nie powinna być naliczona opłata stała za pobór wód,
- art. 270 ust. 1 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1, ust. 2 oraz ust. 5a prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne wydane w stosunku do skarżącego pozostaje w mocy, to skarżący jest obowiązany do ponoszenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr [...], bez konieczności ustalenia wielkości faktycznego dobowego poboru wód i bez zbadania, czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wody.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd I instancji oparł się na stanowisku, zgodnie z którym skoro Nadleśnictwo jest adresatem pozwolenia wodnoprawego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych dla potrzeb sanitarno-gospodarczych leśniczówki w ilości 10 m3 na dobę to prawidłowo Nadleśnictwo zostało obciążone opłatą stałą. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie sam fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego stanowi podstawę nałożenia opłaty stałej, ale faktyczne korzystanie z uprawnień określonych w posiadanym pozwoleniu. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie ustalił, w jakim zakresie skarżący korzysta z uprawnień określonych w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym, tj. organ nie dokonał jednoznacznych ustaleń w zakresie wielkości poboru wody oraz sposobu korzystania przez skarżącego z wody podziemnej pobieranej z ujęcia wody w celu stwierdzenia, czy w sprawie nie miało miejsca zwykłe korzystanie z wód w myśl art. 33 ust. 4 tej ustawy. Sąd I instancji zaś nie zauważył tego błędu organu i oddalił skargę Nadleśnictwa.
Dalej wskazano, że organ nie ustalił, jaki jest rzeczywisty pobór wód przez Nadleśnictwo z ujęcia wody składającego się ze studni głębinowej o głębokości 100 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Z., oraz nie ustalił, czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wód w rozumieniu art. 33 ust. 4 prawa wodnego, tylko ustalił opłatę stałą z uwzględnieniem maksymalnej ilości wody jaka może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawego, udzielonego decyzją Starosty Powiatowego w W. z 20 listopada 2017 r., nr WS.6341.33.2017.AM. Zastosowanie przez Dyrektora tego właśnie wskaźnika maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego skutkowało określeniem Nadleśnictwu opłaty stałej w najwyższej możliwej wysokości w związku z największą możliwą ilością wód do pobrania. Organ nieprawidłowo, bo z naruszeniem przepisów prawa materialnego z góry założył, że Nadleśnictwo prowadzi działalność gospodarczą, której nie da się pogodzić z ustawowymi celami korzystania zwykłego z wód. Tymczasem - jak to wynika także z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 października 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Lu 323/20 - dopiero przeprowadzenie dokładnych ustaleń w kwestii ilości faktycznego poboru wód i poczynienie rozważań dotyczących celu, w jakim pobór wód jest realizowany pozwoliłoby odpowiedzieć na pytanie czy istnieją podstawy do nałożenia na Nadleśnictwo opłaty stałej za pobór wód. Brak wyjaśnienia tych okoliczności oznacza, że określoną Nadleśnictwu opłatę stałą należy kwalifikować co najmniej jako przedwczesną, gdyż nie zostały w sprawie wykazane przesłanki do zastosowania przepisu prawa materialnego (tj. art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 prawa wodnego).
Konkludując wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał w sposób wadliwy kontroli działalności organu, dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, zarówno w postaci błędnej wykładni, jak również w postaci niewłaściwego zastosowania art. 33 ust. 1-4, art. 270 ust. 1 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1, ust. 2 oraz ust. 5a prawa wodnego w konsekwencji czego wydał błędny wyrok, który powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
Pismem z 10 lutego 2022 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od skarżącego kasacyjnie na rzecz Dyrektora.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że problemy prawne zawarte w zarzutach skargi kasacyjnej były już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4431/21; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 4887/21 oraz III OSK 4888/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprawy te były porównywalne pod względem faktycznym i prawnym ze sprawą będącą przedmiotem rozpoznawanej skargi kasacyjnej, bowiem dotyczyły określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zapatrywania prawne wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach i czyni je własnymi.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie zarzutów kasacyjnych sformułowanych w tej sprawie wymaga na wstępie ustalenia ram prawnych, w których została wydana kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja organu.
Zakwestionowana skargą opłata stała została ustalona na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.; dalej: Prawo wodne). Wejście w życie tej ustawy stanowi reformę gospodarki wodnej podyktowaną implementacją do krajowego porządku prawnego Dyrektywy nr 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1). Zgodnie z art. 9 Dyrektywy wodnej prawo wodne wprowadza systemowe rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi oparte na systemie usług wodnych, co wymaga wprowadzenia katalogu nowych instrumentów ekonomicznych i prawnych. Jednym z takich instrumentów - zgodnie z art. 267 pkt 1 Prawa wodnego - są opłaty za usługi wodne. Państwa członkowskie zostały zobligowane do uwzględniania zasady zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną oraz w szczególności zgodnie z zasadą "korzystający płaci/zanieczyszczający płaci".
Przywołana regulacja znalazła odzwierciedlenie m.in. w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. W przepisach ustawy Prawo wodne z 2017 r. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Ich celem jest zapewnienie środków na efektywne i sprawne gospodarowanie zasobami wodnymi oraz środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.
Stosownie do treści art. 267 pkt 1 Prawa wodnego do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami zaliczane są m.in. opłaty za usługi wodne, w tym za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Zgodnie natomiast z treścią art. 270 ust. 1 tej ustawy opłata za usługi wodne za pobór wody składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej. Sposób obliczania wysokości opłaty stałej został określony przez ustawodawcę w art. 271, a opłat zmiennej w art. 272 i następne powołanej ustawy. O ile wysokość opłaty zmiennej związana jest co do zasady z rzeczywistym poborem na dany cel wody przez beneficjenta usługi, o tyle opłaty stałej nie jest ustalana na podstawie rzeczywistego zakresu korzystania z wód przez dany podmiot.
Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
W art. 271 ust. 2 Prawa wodnego określony został sposób obliczenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Tym samym powołany przepis wprost odwołuje się do maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a nie do rzeczywiście pobranej wody. To treść pozwolenia wodnoprawnego określająca maksymalną ilość wody, która na jego podstawie może być pobierana, stanowi jedną ze składowych pozwalających na jej obliczenie. Opłata stała za usługi wodne ma charakter niezmiennej, ryczałtowej kwoty o ustalonej wysokości i wynika ona z możliwej do realizacji presji na środowisko, powstającej podczas korzystania z wód, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. W przypadku poboru wód podziemnych wynika ona z maksymalnej możliwej do pobrania ilości wód podziemnych wyrażonej w m3/s, w związku z czym jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych w ramach usług wodnych w ciągu roku. Wprowadzenie takiej opłaty służy uzyskaniu zwrotu kosztów ponoszonych w związku z dostępnością i ochroną zasobów wodnych oraz rozwijaniem, zarządzaniem i utrzymywaniem wód i urządzeń wodnych służących realizacji usług wodnych. Opłata stała pobierana jest za potencjalną możliwość poboru wody i stanowi ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Rzeczywista ilość pobranych wód podziemnych stanowi z kolei wyznacznik obliczenia opłaty zmiennej. Wynika to wprost z art. 270 ust. 1 i art. 272 ust. 1 Prawa wodnego, zgodnie z którymi opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych, a wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości rzeczywiście pobranych wód podziemnych wyrażonej w m3. Tym samym do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględnia się wielkość tego poboru wyrażoną w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie rzeczywisty pobór wody.
Zarówno organy w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie opłaty stałej, jak i Sąd rozpoznając skargę na wydaną w takim postępowaniu decyzję nie weryfikuje celowości, zasadności wydania i prawidłowości pozwolenia wodnoprawnego, które na dzień wydania takiej decyzji pozostaje w obrocie prawnym. Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] rezerwuje możliwość skorzystania z zasobów wód podziemnych na wskazany cel w ilości wskazanej w tym akcie, a z tym związany jest obowiązek ponoszenia opłaty stałej w oparciu o art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. W sytuacji, gdy z pozwolenia wodnoprawnego wynika usługa wodna podlegająca obowiązkowi uiszczenia opłaty stałej, to na organie administracji spoczywa obowiązek ustalenia takiej opłaty.
Skoro zatem opłata stała, w przeciwieństwie do opłaty zmiennej, uiszczana jest nie za rzeczywisty pobór wód, lecz za rezerwację zasobów wodnych, której na podstawie pozwolenia wodnoprawnego strona dokonała, to za niezasadny należało uznać narzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 270 ust. 1 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1, ust. 2 oraz ust. 5a Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne wydane w stosunku do skarżącego pozostaje w mocy, to skarżący jest obowiązany do ponoszenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr [...], bez konieczności ustalenia wielkości faktycznego dobowego poboru wód i bez zbadania, czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wody.
Dodatkowo zauważenia wymaga, że zarzut ten w zakresie obejmującym naruszenie art. 271 ust. 5a Prawa wodnego nie został przez autora skargi kasacyjnej w żaden sposób uzasadniony. Nadmienić zatem jedynie należy, że zgodnie z art. 271 ust. 5a Prawa wodnego obowiązującego od 23 listopada 2019 r., opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne lub pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw – art. 1 pkt 51 – Dz.U. z 2019 r., poz. 2170). Przepis ten stosuje się do pozwoleń wodnoprawnych wydanych również przed tą datą.
Chybiony jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 33 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr [...] przez Nadleśnictwo [...] realizowany jest do celów sanitarno-gospodarczych leśniczówki, a więc stanowi zwykłe korzystanie z wód, w związku z czym Nadleśnictwu nie powinna być naliczona opłata stała za pobór wód.
Zgodnie z art. 33 ust 1 Prawa wodnego, właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. W myśl art. 33 ust. 3 Prawa wodnego, zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. Stosownie do treści art. 33 ust. 4 ww. ustawy, zwykłe korzystanie z wód obejmuje:
1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę;
2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.
Zwykłe korzystanie z wód nie jest usługą wodną w rozumieniu art. 35 ust. 1 Prawa wodnego i nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że zwykłe korzystanie z wód, które służy zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, jeżeli chodzi o pobór wód podziemnych, zostało ograniczone do poboru w ilości średniorocznej, nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Tym samym pobór wód w większym zakresie takiego charakteru już nie posiada, mimo że będzie związany z zaspokajaniem potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub rolnego. Z ustaleń poczynionych przez organ, a niekwestionowanych przez skarżącego kasacyjnie wynika, że pobór wód podziemnych przez stronę w oparciu o pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty [...] z 20 listopada 2017 r. może być realizowany w ilości znacznie przekraczającej średnioroczny pobór dobowy określony w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, co nie pozwala się zgodzić z twierdzeniem, że jest to zwykłe korzystanie z wód. Zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym pobór wód podziemnych z ujęcia będącego studnią głębinową może być realizowany w ilościach: Q d śr - 10,0 m3/d, Q h max – 1,0 m3/h, Q r max - 3650m3/rok. Strona jako beneficjent usługi wodnej ma swobodę kształtowania swoich uprawnień i związanych z tym obowiązków i w tym zakresie możliwość składania wniosków o wydanie określonej treści pozwolenia wodnoprawnego. Skoro posiada pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego może pobierać wody podziemne na niezwolniony cel gospodarczy w wysokości w nim określonej, to tym samym obowiązana jest uiszczać opłatę stałą.
Odnosząc się do rozważań skargi kasacyjnej, wskazać należy, że leśniczówki służą nie tylko do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych pracowników i ich rodzin, ale także są miejscem wykonywania zadań Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Dopuszczalnym jest zakwalifikowanie Nadleśnictwa, stanowiącego jednostkę organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe reprezentującego Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia do podmiotów, którym a priori może przysługiwać prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących własność Skarbu Państwa lub znajdujących się na gruncie Skarbu Państwa. Warunkiem takiego zakwalifikowania jest jednak wykazanie, że korzystanie z wody służy do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 3 ustawy Prawo wodne) i jednocześnie mieści się w granicach objętych art. 33 ust. 5 ww. ustawy. Tymczasem skarżący kasacyjnie dysponuje wskazanym wyżej pozwoleniem wodnoprawnym, które określa, że woda podziemna może być pobierana w ilościach odpowiadających usługom wodnym (10m3), a nie zwykłemu korzystaniu z wód (5m3), wobec czego nie ma podstaw do uznania, że Nadleśnictwo realizuje pobór wody jedynie w zakresie zwykłego korzystania z wód.
Pozbawiony doniosłości prawnej jest również zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a.
Zarzut ten nie mógł odnieść skutku przede wszystkim z uwagi na jego błędną konstrukcję. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przywołane przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, § 1a i § 2, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151, czy też art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14; z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14; z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1596/14; z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14; z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15; z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14).
Ponadto wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), a mimo to nie spełni dyspozycji normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianych przepisów, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował ww. regulacji. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., również art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. Jak już wskazano, naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdził naruszenia norm i zasad postępowania administracyjnego, dlatego prawidłowo oddalił skargę. W konsekwencji uznać należało, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej.
Bezpodstawnie skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. Artykuł 3 § 1 jest przepisem o charakterze ogólnym, kompetencyjnym. Stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma prawna z niego płynąca określa więc właściwość rzeczową sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez te sądy. Przywołana regulacja wskazuje zatem cele działania sądów administracyjnych oraz ich kognicję. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, natomiast okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza naruszenia tego przepisu (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 635/16; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11).
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło