III OZ 482/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1797/23 w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania postanawia: 1. odrzucić zażalenie na pkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1797/23, 2. oddalić zażalenie na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1797/23. Postanowieniem z 17 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 odrzucił wniosek W.C. (dalej: skarżący) o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego WSA Izabelę Głowacką - Klimas, sędziego WSA Andrzeja Wieczorka oraz asesora WSA Mateusza Rogalę. Ponadto w pkt 2 postanowienia Sąd I instancji umorzył postępowanie sądowe z wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez byłego sędziego WSA Tomasza Szmydta. Postanowienie zostało wydane w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 3 lipca 2023 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Po pierwsze, zażalenie na pkt 1 postanowienia z 17 lipca 2024 r. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, dalej: p.u.s.a.) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.). W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 5a p.u.s.a określono procedurę merytorycznego rozpoznania wniosku oraz postępowanie odwoławcze, wskazując zarówno sąd właściwy do jego rozpoznania, jak i skład rozpoznający wniosek oraz sposób jego wyłonienia. W przypadku rozpoznania wniosku przez wojewódzki sąd administracyjny, jego rozpoznanie następuje w składzie trzech sędziów losowanych spośród całego składu Sądu (art. 5a § 10 p.u.s.a.). Stosownie zaś do art. 5a § 16 p.u.s.a. zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia przez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2022 r., II GSK 1396/22 oraz z 19 grudnia 2022 r. III FZ 573/22). Przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane przez art. 5 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.). Ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, więc na podstawie art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. Po drugie, zażalenie na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1797/23, było dopuszczalne, ponieważ umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a., a zażalenie na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania przysługuje na podstawie art. 194 § 1 pkt 1b p.p.s.a. Zażalenie to nie zasługiwało jednak na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po wniesieniu przez skarżącego wniosku w tej sprawie stosunek służbowy sędziego Tomasza Szmydta uległ rozwiązaniu. Uzasadniało to umorzenie postępowania sądowego wszczętego wnioskiem w tym zakresie. Z tych względów i na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 odrzucił zażalenie skarżącego na pkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2024 r. Natomiast w pkt 2, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2024 r.