III SA 2803/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Konrada K. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 11 września 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług - oddala skargę. Decyzją z dnia 11.09.2001 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu Konrada K. decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 29.06.2001 r. w sprawie określenia za grudzień 1996 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie 370.497 zł oraz odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od towarów i usług za ten miesiąc. W motywach decyzji podzielono stanowisko organu I instancji, że dokonana przez podatnika sprzedaż budynku położonego w P. przy ul. Ś. 3 nie była czynnością zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Budynek ten bowiem służył podatnikowi do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie znajdujących się w nim lokali /najem ten następował na rzecz różnych podatników i na podstawie różnych stosunków prawnych/ będąc przy tym środkiem trwałym, wprowadzonym do ewidencji środków trwałych /podlegającym amortyzacji/. W skardze na powyższą decyzję Konrad K. wniósł o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił, że orzekające organy podatkowe nie odniosły się do kwestii właściwych stawek podatkowych /7 i 22 procent/ w przypadku sprzedaży budynku usługowo - mieszkalnego. W skardze podniesiono, że skarżący zwracał się o wyjaśnienie kwestii opodatkowania sprzedanego budynku do organów podatkowych uzyskując wyjaśnienie Izby Skarbowej, że sprzedaż ta nie była dokonana w ramach działalności gospodarczej skarżącego /sprzedaż urządzeń gastronomicznych/, a zatem podlegała ona opodatkowaniu 10 procent zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Następnie Izba Skarbowa ograniczyła się do stwierdzenia, że budynek nie spełnia warunków towaru używanego i że należy odprowadzić podatek VAT, a obecnie prezentuje pogląd, że sprzedaż ta dotyczyła budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie skarżącego w sprawie nie rozstrzygnięto podstawowej kwestii czy jednorazowa sprzedaż budynku usługowo - mieszkalnego nie dokonywana w ramach działalności gospodarczej podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, czy tez nie. Od rozstrzygnięcia tego zagadnienia uzależniona jest zaś kwestia czy zapłacony przez skarżącego podatek był świadczeniem należnym, czy też nienależnym. Taką próbę podjęła Izba Skarbowa w zaskarżonej decyzji błędnie odnosząc problem częstotliwości wykonywania czynności jako przesłanki określenia statusu podatnika VAT do wynajmu lokali, a nie do sprzedaży budynku usługowo - mieszkalnego. W sprawie natomiast kluczowe znaczenie posiada wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a w szczególności użytych w tym przepisie zwrotów: "w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy" i "sprzedaż rzeczy w tym celu nabytej". W skardze zaakcentowano, że organ podatkowy winien w każdym przypadku udowodnić, że intencją określonej czynności prawnej z którą łączą się skutki podatkowe, było dokonanie tej czynności wielokrotnie. W przypadku skarżącego sprzedaż budynku usługowo-mieszkalnego miała zaś charakter jednorazowy. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnikami tego podatku są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują one we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 tej ustawy, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały one wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabywanej. Nie ulega wątpliwości, iż u podstaw konstrukcji tego przepisu /budzącego liczne wątpliwości interpretacyjne/ legł zamiar ustawodawcy wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności przypadkowych czy też okazjonalnych. W przeciwnym razie podatnikiem podatku od towarów i usług byłaby każda praktycznie osoba, która dokonała sporadycznej czynności sprzedaży, darowizny czy zamiany. W tej sytuacji uzasadniona jest więc teza, że poprzez użycie w treści omawianego przepisu zwrotu "czynności wykonywane w sposób częstotliwy" ustawodawca zaakcentował, że podatnikami podatku od towarów i usług są jedynie te podmioty, które ukierunkowane są na szeroko rozumianą działalność gospodarczą. Jeżeli więc uwzględnić, że skarżący sprzedał w 1996 r. budynek usługowo-mieszkalny w którym wynajmował lokale użytkowe, wprowadzony do ewidencji środków trwałych i amortyzowany, a więc budynek niewątpliwie służący do prowadzenia szeroko rozumianej działalności gospodarczej, opodatkowanej w dodatku podatkiem od towarów i usług - to nie można zarzucić orzekającym w sprawie organom, że naruszyły one powołany na wstępie przepis uznając, że dokonana przez skarżącego sprzedaż była sprzedażą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Podkreślić przy tym należy, że autonomiczny charakter prawa podatkowego w odniesieniu do innych gałęzi prawa wyklucza możliwość uwzględnienia zarzutu pełnomocnika skarżącego /podniesionego w piśmie procesowym z dnia 24.04.2002 r./, iż przy rozstrzyganiu sprawy orzekające organy podatkowe nie uwzględniły okoliczności, że sporna sprzedaż dotyczyła majątku wspólnego skarżącego i jego małżonki. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego /art. 32 i następne/ nie mogły mieć bowiem znaczenia rozstrzygającego przy prawnopodatkowej ocenie okoliczności faktycznych sprawy. Za trafne uznać też należy stanowisko zajęte przez Izbę Skarbową w W., która w odpowiedzi na skargę wskazała, że skarżący prawidłowo wykazał w złożonej w dniu 24.01.1997 r. deklaracji VAT-7 wartość sprzedaży netto i wyliczył podatek należny od sprzedaży budynku w wysokości 22 procent. W świetle przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. "c" powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu stawką 7 procent podlega bowiem wyłącznie sprzedaż obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem lokali użytkowych. Przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumieć zaś trzeba /art. 51 ust. 3 ustawy/ budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkiwania, sklasyfikowane w klasyfikacji obiektów budowlanych /symbol 11/. Według zaś tej klasyfikacji do zbioru 11 "Budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania" zalicza się budynki mieszkalne wielorodzinne, budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki mieszkalno-inwentarskie oraz budynki mieszkalne rodzinne pozostałe. Sprzedany przez skarżącego budynek był zaś budynkiem wielofunkcyjnym, lokale w nim znajdujące się były wynajmowane na cele użytkowe, a jego sprzedaż dla banku potwierdziła niewątpliwie, że nie był to budynek mieszkalny. Sprzedaż tego budynku podlegała więc opodatkowaniu /art. 18 ust. 1 ustawy/ stawkę 22 procent. Wbrew zarzutom skargi wyjaśnienia udzielone podatnikowi przez Izbę Skarbową w dniu 18.03.1997 r. w zakresie opodatkowania sprzedaży podatkiem VAT nie były sprzeczne ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonej decyzji. W wyjaśnieniach tych stwierdzono bowiem poprawnie, że sprzedaż budynku związanego z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą /wynajem lokali użytkowych/ nie była zwolniona z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym albowiem budynek ten stanowił składnik majątku związanego z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Nie ulega zaś wątpliwości, że stanowisko to odpowiadało prawu gdy zważyć, że skarżący ujął sprzedany później budynek w ewidencji środków trwałych, służących działalności opodatkowanej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.