SA/Bk 740/98
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-10-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadwyżka podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT, wynikająca z rozliczeń za różne miesiące roku podatkowego, może być traktowana jako nadpłata w rozumieniu art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a tym samym czy odsetki za zwłokę od zaniżonej kwoty podatku należnego powinny być naliczane tylko do momentu wystąpienia takiej nadwyżki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że różnica między podatkiem naliczonym a należnym w podatku VAT za poszczególne miesiące nie stanowi nadpłaty w rozumieniu art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Nadpłata powstaje w momencie uiszczenia przez podatnika kwoty wyższej niż należna. Kwota zwrotu różnicy podatku traktowana jest jako nadpłata dopiero z chwilą niedokonania jej zwrotu przez urząd skarbowy w terminie. Zaniżenie podatku należnego za dany miesiąc stanowi zaległość podatkową, od której należy naliczać odsetki za zwłokę do czasu jej rozliczenia, niezależnie od wystąpienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w innych miesiącach.Stan faktyczny
Podatnik złożył korekty deklaracji VAT-7 za kilka miesięcy 1997 roku, wykazując zaniżenie podatku należnego. Urząd skarbowy określił odsetki za zwłokę od tych kwot. Podatnik kwestionował sposób naliczenia odsetek, twierdząc, że powinny być liczone tylko do momentu wystąpienia nadpłaty podatku naliczonego nad należnym w innych miesiącach. Izba skarbowa podtrzymała stanowisko urzędu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję izby skarbowej odmawiającej rozliczenia zaległości podatkowej VAT /nadwyżki podatku należnego nad naliczonym/ do dnia wystąpienia zwrotu różnicy podatku /nadwyżki podatku naliczonego nad należnym/.
Podatnik złożył na dzień 30.12.1997 r. korekty pięciu deklaracji VAT-7 za miesiące: I, III, VI, VII, IX 1997 roku, z których wynikało, iż podatek należny nad naliczonym został zaniżony o następujące kwoty: 1.377 zł, 806 zł, 2.019 zł, 8.938 zł, 766 zł. Od tych kwot urząd skarbowy określił odsetki od wymaganej daty płatności do dnia zapłaty na łączną kwotę 2.979,10 zł.
Zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do NSA skarżący wywodził, iż odsetki winny być policzone za poszczególne okresy miesięczne, jako że podatek VAT jest również rozliczany w takich okresach, zaś w innych miesiącach roku 1997 wystąpiły nadpłaty podatku naliczonego nad należnym. Powołano się na art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, albowiem, zdaniem skarżących, wysokość odsetek powinna wynosić 499,47 złotych.
W odpowiedzi na skargę izba skarbowa postulowała o jej oddalenie. Zdaniem izby skarbowej niesłuszne jest twierdzenie jakoby naliczenia odsetek za zwłokę należało dokonać tylko do momentu wystąpienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, albowiem pogląd taki nie znajduje oparcia w przepisach art. 21 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.
Powołując się na art. 10 ust. 2 ustawy o podatku VAT oraz art. 5 ust. 2 i art. 18 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych izba skarbowa twierdziła, iż zobowiązanie podatkowe wynika z comiesięcznych deklaracji VAT-7 i w sytuacji zaniżenia podatku należnego za poszczególne miesiące nie można kompensować tego podatku z kwotą podatku naliczonego za inne miesiące, albowiem nadwyżka podatku naliczonego nad należnym nie stanowi nadpłaty w świetle art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ pojęcie "nadpłaty podatku" istnieje wówczas, gdy podatnik nie był zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, a w rzeczywistości dokonał wpłaty w rozmiarze wyższym niż kwota należna świadczenia podatkowego. Nadpłata powstaje więc w dniu, w którym podatnik uiszcza nadmierną /lub nienależną/ kwotę podatku. Podatnik może domagać się zwrotu nadpłaconej różnicy od chwili powstania zobowiązana z tytułu podatku.
Kontrowersja między skarżącym a organami podatkowymi sprowadza się, w istocie, do rozstrzygnięcia, czy różnica między podatkiem naliczonym a należnym, o której mówi art. 21 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W ocenie Sądu organy skarbowe słuszenie nie uznały różnicy w tymże podatku za poszczególne miesiące 1997 r., za nadpłatę, ponieważ:
- rozliczenie w podatku VAT ma charakter miesięczny, tzn. każdy cykl miesięczny trwający do 25 dnia następnego miesiąca zamyka rozliczenie kwoty podatku naliczonego i należnego za poprzedni miesiąc;
- kwota będąca różnicą między podatkiem naliczonym a należnym nie stanowi nadpłaty podatku w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /na ten temat wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 1998 r. w sprawie I SA/Gd 1256/96 - nie publ./; kwota zwrotu różnicy podatku /nadwyżki podatku naliczonego nad należnym/ nie stanowi nadpłaty w podatku VAT w świetle art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nie jest to bowiem podatek nadpłacony lub nienależnie uiszczony skoro podatek naliczony został przez podatnika uiszczony w cenie towaru lub usługi, a zatem kwota ta nie podlega zaliczeniu na poczet innych bieżących lub zaległych zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy z 1993 r. o VAT, kwotę zwrotu różnicy podatku traktuje się jako nadpłatę w rozumieniu art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dopiero z chwilą niedokonania jej zwrotu przez urząd skarbowy w terminie.
Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane także w wyroku z dnia 4 listopada 1998 r. SA/Sz 2004/97 /nie publ./.
W odniesieniu do sprawy niniejszej, Sąd stwierdził, iż zaniżenie podatku należnego za dany miesiąc w deklaracji VAT stanowi zaległość podatkową od dnia 25 następnego miesiąca i od tego terminu należy liczyć odsetki za zwłokę do czasu rozliczenia zaległości, chociażby w następnych miesiącach wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym.
Wobec powyższego Sąd nie stwierdził, aby organy podatkowe naruszyły przepisy prawne i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło