III RN 131/99

WyrokSąd administracyjny2000-03-29

Skład orzekający: Waldemar Grudziecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Izby Skarbowej, opierając się na błędnym ustaleniu, że organ podatkowy nie wyjaśnił rozbieżności w dacie odbioru dokumentu odprawy celnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznając, że NSA błędnie stwierdził brak wyjaśnienia przez organy podatkowe rozbieżności w dacie odbioru dokumentu odprawy celnej. Sąd Najwyższy wykazał, że organ pierwszej instancji zajął się tą kwestią, a zmiana daty w dokumencie została wyjaśniona, co podważa podstawę uchylenia decyzji przez NSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za sierpień 1995 r. Izba Skarbowa w G. określiła zobowiązanie spółki "E." w kwocie 29.395,00 zł oraz nałożyła dodatkową kwotę 136.170,00 zł z tytułu zawyżenia podatku naliczonego. Podstawą było objęcie przez spółkę rozliczeniem podatku naliczonego kwoty wynikającej z dokumentu odprawy celnej otrzymanego we wrześniu 1995 r., podczas gdy spółka twierdziła, że otrzymała go w sierpniu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając, że nie wyjaśniono spornej kwestii daty odbioru dokumentu. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego po rozpoznaniu sprawy ze skargi "E." Spółki z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 27 listopada 1997 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w G. z dnia 9 listopada 1998 r. I SA/Gd 4/97 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 27 listopada 1996 r. wydaną w trybie odwoławczym, uchyliła decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w części "dotyczącej brzmienia sentencji" i w tym zakresie orzekając co do istoty sprawy określiła zobowiązanie "E." Spółki z o.o. w G. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 1995 r. w kwocie 29.395,00 oraz ustaliła podatek należny na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w wysokości trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego w kwocie 136.170,00 zł. W pozostałym zakresie utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy podzielając też argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji organu skarbowego pierwszej instancji. Zasadnicze ustalenia dotyczyły oceny ujawnionego w ramach kontroli skarbowej faktu objęcia przez spółkę "E." rozliczeniem podatku naliczonego za miesiąc sierpień 1995 r. kwoty tego podatku wynikającej z dokumentu odprawy celnej otrzymanego przez spółkę dopiero we wrześniu 1995 r. Takie działanie podatnika było niedopuszczalne w świetle zasad rozliczania podatku określonych w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny (...) po rozpoznaniu skargi podatnika uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że nie budziła zastrzeżeń wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena przepisów prawa materialnego. W szczególności niewątpliwe jest to, że podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał spełniający wymogi prawne dokument odprawy celnej, to jest jednolity Dokument Administracyjny SAD albo w miesiącu następnym. Sporne natomiast w rozpatrywanej sprawie było to, czy odpowiedni dokument odprawy celnej podatnik działający przez swego agenta celnego odebrał w dniu 6 września 1995 r. jak to stwierdziły organy podatkowe czy też jeszcze w miesiącu sierpniu 1995 r. na co podatnik powoływał się w toku postępowania administracyjnego. W tej spornej i zasadniczej w sprawie kwestii Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje: Z przedłożonych Sądowi akt postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotowy dokument odprawy celnej SAD załączony jest tam dwukrotnie - na karcie 31 i na karcie 44, w każdym przypadku z różnymi zapisami w polu 54 określającym datę otrzymania dokumentu. W tej sytuacji, konieczne było wyjaśnienie tych różnych zapisów w kontekście twierdzeń podatnika, że otrzymanie dokumentu odprawy celnej nastąpiło jeszcze w sierpniu 1995 r. Skoro zaś - stwierdził NSA - organy podatkowe nie zajęły się tą kwestią w ogóle to bez jej wyjaśnienia: "zaskarżona decyzja w takim stanie, jak to zostało przedstawione do kontroli sądowej, takiej kontroli poddana być nie może". Rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości, który zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 77 Kodeksu postępowania żądał uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości, powołując się na ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny materiały z akt administracyjnych sprawy, wykazał, że przedstawiona wyżej przesłanka zaskarżonego wyroku jest wyraźnie sprzeczna z ocenianą dokumentacją. Nie jest tak, że ten sam dokument załączony jest dwukrotnie (...), gdyż znajdują się tam dwie różne karty tego samego dokumentu SAD odpowiednio jego karty 318 i 116. Przede wszystkim jednak nie miał racji Sąd stwierdzając, że rozbieżności w zapisach w polu 54 przedmiotowego dokumentu nie były w ogóle wyjaśniane w postępowaniu administracyjnym. Tymczasem z akt sprawy wynika po pierwsze jak doszło do tych różnych zapisów na które zwrócił uwagę Sąd, a po drugie, że prowadzący postępowanie w pierwszej instancji Pierwszy Urząd Skarbowy w G. kwestią tą się zajął i ją wyjaśnił. Mianowicie w protokole kontroli skarbowej na stronie 4 stwierdza się, że: "w trakcie kontroli w dniu 2 stycznia 1996 r. dokonano zmiany daty w polu 54 SAD /przekreślono pierwotnie wpisaną datę 6 września 1995 r., zapisując 31 sierpnia 1995 r./. Powyższą zmianę motywowano tym, iż agent celny odbierając decyzję celną pomylił się i dlatego teraz dokonano poprawki". Dla wyjaśnienia tej kwestii Pierwszy Urząd Skarbowy w G. zwrócił się do Urzędu Celnego w G. o udostępnieni kopii przedmiotowego dokumentu Administracyjnego SAD (...) i to w związku z tym wezwaniem uzyskana została kopia strony 1/6 dokumentu SAD z zapisaną w polu 54 datą 6 września 1995 r. jako datą odbioru dokumentu. Jednocześnie Urząd Celny zamieścił adnotację, że strona odebrała decyzję 6 września 1995 r. Ponadto Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, że z twierdzeń podatnika wcale nie wynika, iż otrzymał on dokument odprawy celnej w dniu 31 sierpnia 1995 r. Jest to tylko błędna interpretacja przez podatnika podawanego przez niego faktu zapoznania się z komputerowym wydrukiem dokumentu. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna ma usprawiedliwioną podstawę i w konsekwencji wykazanego naruszenia przepisów postępowania należało orzec stosownie do art. 343 par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło