III RN 96/00

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Aliny i Andrzeja M. na pisma: Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. (...) oraz Dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego w L. z listopada 1999 r. (...) w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. II SA/Lu 1255/99 postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pisma Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 7 maja 1999 r. powiadomił wszystkie osoby, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/, o wyłożeniu w Urzędzie Miejskim w Ł. do publicznego wglądu w dniach od 4 do 24 czerwca 1999 r. projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, informując je jednocześnie o tym, że zgodnie z art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie mogą zostać naruszone poprzez ustalenia tego projektu planu, może wnieść na piśmie do Zarządu Miasta Ł., nie później aniżeli w terminie 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, zarzuty przeciwko jego ustaleniom. Alina i Andrzej M. skorzystali z przysługującego im z mocy art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym prawa i w dniu 14 czerwca 1999 r. wnieśli do Zarządu Miasta Ł. pismo nazwane "podaniem", w którym zgłosili swoje zarzuty do wyłożonego do wglądu publicznego projektu planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do ustaleń tego projektu dotyczących ich działek (...) w S.W. Tymczasem Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 18 października 1999 r., powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poinformował Alinę i Andrzeja M. o tym, że ich pismo zostało wniesione "poza terminem składania protestów i zarzutów" i z tej przyczyny nie zostało uwzględnione w procedurze przygotowywania tego projektu planu. Z kolei, pomimo pisma Aliny i Andrzeja M. z dnia 27 października 1999 r. skierowanego do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł., w którym zakwestionowali oni stanowisko Zarządu Miasta Ł. w sprawie zgłoszonych przez nich zarzutów, także Dyrektor Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego pismem z listopada 1999 r. (...) - /bez daty/ poinformował ich o nieuwzględnieniu tego wniosku /zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego/. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie postanowieniem z dnia 30 listopada 1999 r. (...) odrzucił skargę Aliny i Andrzeja M. na oba powyższe pisma, a to pismo Zarządu Miasta i Gminy w Ł. z dnia 18 października 1999 r. oraz pismo Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego z listopada 1999 r., stwierdzając w uzasadnieniu tego postanowienia, że "zaskarżone pisma nie są aktami administracyjnymi, na które w świetle art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przysługuje skarga, która przez to jako niedopuszczalna w myśl art. 27 ust. 2 powołanej ustawy podlega odrzuceniu". Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 26 maja 2000 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. (...), w tej części, w jakiej dotyczy ono odrzucenia skargi w odniesieniu do pisma Zarządu Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r. - zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 16 ust. 1 pkt 6 i art. 16 ust. 2 ustawy o NSA oraz w związku z art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, a także art. 7 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1-3 i art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, w rewizji nadzwyczajnej wniesiono na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA o uchylenie zaskarżonego postanowienia "w części dotyczącej ww. pisma Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania". W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej zauważono w szczególności, że: po pierwsze, skarżący wnieśli pismo - nazwane wprawdzie "podaniem" - w którym podnieśli zarzuty wobec projektu planu zagospodarowania przestrzennego jeszcze w czasie, gdy projekt ten był wyłożony do publicznego wglądu, a więc nie naruszając terminu zakreślonego w art. 24 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym; po drugie, o odmowie przyjęcia zarzutów do rozpoznania w danym wypadku zdecydował Zarząd Miasta Ł., podczas gdy powinien on nadać sprawie bieg, tak aby - zgodnie z wymaganiami ustawy - w sprawie tej mogła zająć stanowisko Rada Miasta Ł. i to w drodze stosownej uchwały /art. 18 ust. 2 pkt 8 i pkt 9 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, którą, wnoszący zarzuty może następnie zaskarżyć do sądu administracyjnego /art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; po trzecie, podejmując rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej, które nie mają charakteru cywilnoprawnego /art. 20 ust. 3 ustawy o NSA/, w tym także uchwały organów gmin /art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA/, przy czym w danym wypadku zostały spełnione również przesłanki prawne wymagane w wypadku wniesienia skargi w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym, skoro uprzednio skarżący w dnia 27 października 1999 r. wystąpili już do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. z pismem, w którym kwestionowali stanowisko Zarządu Miasta Ł. w kwestii niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów /art. 101 ustawy o samorządzie gminnym/; po czwarte, w tej sytuacji, odrzucając zarzuty skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko naruszył obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy /art. 7 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA/, ale naruszył także art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem w istocie uniemożliwił również skarżącym skorzystanie z przysługujących im praw, o których mowa w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym; po piąte, natomiast zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi jest trafne w tym zakresie, w jakim skarga ta dotyczyła skierowanego do skarżących pisma Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Wojewódzkiego w L., skoro miało ono jedynie charakter informacyjny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Zasady i tryb sporządzania, w tym także przyjmowania i rozpatrywania zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą: po pierwsze - zarząd gminy jest organem właściwym w sprawie sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie jego wyłożenia do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni, o czym ma obowiązek poinformować opinię publiczną co najmniej 7 dni przed wyłożeniem projektu w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości /art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; następnie zarząd gminy obowiązany jest do przyjmowania zgłaszanych do tego projektu planu protestów i zarzutów, a po upływie terminu do ich wnoszenia zarząd gminy je rozpatruje, przy czym protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie planu zarząd gminy ma obowiązek przedstawić do rozstrzygnięcia radzie gminy /art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; po drugie - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który został wyłożony do publicznego wglądu, może wnieść na piśmie tzw. zarzuty wobec tego projektu planu, w terminie nie dłuższym aniżeli 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, a o ich uwzględnieniu lub odrzuceniu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, która powinna zawierać równocześnie uzasadnienie faktyczne i prawne - przy czym, uchwałę o odrzuceniu zarzutów w całości lub części wnoszący je może zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia /art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/. Wynika stąd, że ponieważ przedmiotem zarzutów mogą być interesy prawne lub uprawnienia określonego podmiotu, które naruszone zostały "przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonym do publicznego wglądu" /art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, to - formalnie rzecz biorąc - zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być przez uprawnione podmioty wnoszone nie wcześniej aniżeli od pierwszego dnia wyłożenia tego projektu planu do publicznego wglądu /terminus a quo/ oraz "w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu" /art. 24 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - terminus ad quem/. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był wyłożony do publicznego wglądu w okresie od dnia 4 czerwca 1999 r. do dnia 24 czerwca 1999 r., a skarżący wnieśli zarzuty do tego projektu planu w dniu 14 czerwca 1999 r., to uczynili to w ramach ustawowo określonego terminu dla składania tego rodzaju zarzutów, a tym samym stwierdzenie zawarte w piśmie Zarządu Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r., że skarżący wnieśli swe zarzuty "poza terminem składania protestów i zarzutów" jest oczywiście bezzasadne. Równocześnie, biorąc pod uwagę, że w każdym wypadku, gdy zarząd gminy nie uwzględni zgłoszonych zarzutów do projektu planu /niezależnie od przyczyny odmowy ich uwzględnienia/, ma on obowiązek przedstawić je do rozstrzygnięcia radzie gminy /art. 18 ust. 2 pkt 8 in fine ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, która podejmuje w tej sprawie stosowną uchwałę /art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia obowiązujących w tym względzie przepisów ustawowych, skoro Zarząd Gminy w Ł. w ogóle nie przedstawił do rozstrzygnięcia Radzie Gminy w Ł. zarzutów skarżących, lecz sam przesądził o tym, że z przyczyn formalnych /zresztą błędnie przyjmując, że wniesiono je "poza terminem składania protestów i zarzutów"/ nie mogą być one przedmiotem dalszego postępowania określonego w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższych rażących naruszeń prawa nie wziął pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie, przy tym wbrew wyraźnej dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA błędnie przyjął, że w rozpoznawanej sprawie skierowane do skarżących pismo Zarządu Gminy w Ł. z dnia 7 maja 1999 r. nie podlega kognicji tego Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393[13] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.