I SA/Bk 120/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2012 r. L. K. (dalej Skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności, w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do powierzchni: ONW I strefa - 0,39 ha, ONW II strefa - 14,02 ha. W dniu 13 sierpnia 2012 r. Skarżący złożył wycofanie części wniosku o przyznanie płatności, w której zmienił deklarację żądania płatności na: ONW I strefa - 0,39 ha, ONW II strefa - 6,47 ha. W dniu [...] listopada 2013 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania Skarżącemu płatności ONW na 2012 r. Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o przyznaniu Skarżącemu płatności ONW do gruntów rolnych na 2012 r. w łącznej wysokości 1.733,01 zł. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił przyznania płatności do działek rolnych BB, CA i części działki A. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR, w rozpatrywanej sprawie istotnym jest ustalenie, czy Skarżący posiadał na dzień [...] maja 2012 r. grunty rolne zadeklarowane we wniosku oraz czy rzeczywiście rolniczo gospodarował na tych gruntach w roku 2012. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega, zatem na fizycznym opanowaniu rzeczy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że Skarżący nie użytkował, jako posiadacz części gruntów rolnych zadeklarowanych na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 1, 2 i 7 obręb B., gmina G., powiat k. Z zeznań A. Ż., L. M., L. B., E. Ś. i Ł. J. wynika, że w 2012 r. część ww. działek ewidencyjnych były w posiadaniu i użytkowaniu I. C. - zięcia strony postępowania. Podobnej treści oświadczenie złożył również sam Skarżący. W dniu [...] stycznia 2013 r. poinformował o wyoraniu przez I. C. części działek zgłoszonych do płatności. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie w sprawie przyznawania pomocy finansowej ONW"), wnioskodawcy należy się płatność, gdy cały rok utrzymywał grunty rolne zgodnie z normami, a więc cały rok grunty te były w jego posiadaniu. Datę 31 maja należy czytać łącznie z wymaganiem utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, do czego może zobowiązać się jedynie osoba, która gruntami tymi faktycznie włada. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR w sprawie bezsprzecznie stwierdzono, że z racji braku posiadania i użytkowania rolniczo w 2012 r. działek rolnych BB, CA i części A zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr 1, 2 i 7 Skarżący nie spełnił warunków do przyznania płatności. Organ ustalił więc powierzchnię kwalifikującą się do płatności w zakresie: ONW I strefa - powierzchnia deklarowana -14,02 ha, powierzchnia stwierdzona - 6,30 ha; ONW II strefa - powierzchnia deklarowana - 0,39 ha, powierzchnia stwierdzona - 0,39 ha. Organ odwoławczy uznał jednak, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 1, ze zm.). Istotne znaczenie ma złożenie w dniu [...] maja 2011 r. zmiany do wniosku, w której Skarżący dostosował wniosek do stanu faktycznego na gruncie rolnym oraz oświadczenia, że I. C. bez wiedzy i zgody Skarżącego wyorał trwały użytek zielony i w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. obsiał połowę działki nr 2 i nr 7. Pomimo, że dokumenty te dotyczyły postępowania w ramach przyznania płatności ONW na 2011 r., to brak ustosunkowania się przez organ I instancji do powyższego pisma i przyznanie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. płatności ONW na 2011 r. wprowadziło stronę w błąd i zasugerowało jej słuszność i prawidłowość postępowania również w sprawie o przyznanie płatności na rok 2012. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i złożył skargę do Sądu. Zarzucił błędnie ustaloną powierzchnię stwierdzoną, brak naliczania odsetek od przyznanych kwot płatności. Podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa już blisko 3 lata. Jako bezprawne uznał nadanie na jego gospodarstwo numeru identyfikacyjnego [...] I. C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, że skarżący decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. zaskarżył jedynie w części, która nie została zmieniona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. z [...] stycznia 2014 r. [...], tj. w części, w której organ odmówił przyznania płatności ONW na 2012 r. do działek rolnych BB, CA i części działki A uznając, że Skarżący nie użytkował ich w 2012 r., jako posiadacz. W myśl postanowień § 2 rozporządzenia w sprawie przyznawania pomocy finansowej ONW, w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., płatność ONW przysługiwała rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009: 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Z powyższego wynika, że jedną z przesłanek warunkujących uzyskanie środków unijnych jest posiadanie gruntu rolnego zadeklarowanego do płatności a nie status jego właściciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2011 r. sygn. II SA/Go 418/11, LEX nr 966358) Dodatkowo, by otrzymać płatność ONW nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych, lecz konieczne jest ich rolnicze użytkowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku I SA/Bk 129/13, pub. LEX nr 1326931). Posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym, tym samym wnioskodawca winien udowodnić nie prawo własności do danej nieruchomości (gruntów rolnych), a fakt władania nią i jej rolniczego użytkowania. Tymczasem z materiału zgromadzonego w sprawie w szczególności: treści oświadczeń Skarżącego z [...] listopada 2012 r. (k-52 akt admin.) i 22 stycznia 2013 r. (k-62 akt admin.) oraz oświadczenia I. C. z [...] stycznia 2013 r. (k-71 akt admin.), a także zeznań świadków przesłuchanych w sprawie w dniu [...] marca 2013 r., tj.: A. Ż., L. M., T. B., L. B., E. Ś. i Ł. J. wynika, że w 2012 r. część z ww. działek nie była w posiadaniu i użytkowaniu Skarżącego lecz innego producenta rolnego (I. C.). Powyższa okoliczność z uwagi na treść przywołanego na wstępie § 2 rozporządzenia w sprawie przyznawania pomocy finansowej ONW, przesądza o braku możliwości przyznania płatności ONW do działek, które nie były w posiadaniu oraz nie były użytkowane rolniczo przez Skarżącego w 2012 r. W ocenie Sądu organy podjęły niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. W celu ustalenia podmiotu, który faktycznie użytkował sporne działki rolne przesłuchano świadków, którzy potwierdzili fakt posiadania i użytkowania w 2012 r. części ze spornych działek rolnych przez I. C. Za niezasadny należy uznać także zarzut braku naliczenia odsetek od przyznanej płatności z tytułu pozostawania przez organ w zwłoce ponieważ przepisy regulujące przyznanie wspomnianych płatności nie przewidują możliwości wypłaty odsetek. Za niepozostający w związku z przedmiotem sprawy, a tym samym za niezasadny uznano także zarzut nadania numeru identyfikacyjnego I. C. w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r., Nr 10, poz.76). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.