I SA/Bk 123/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-10-19
Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier hazardowych na automacie bez koncesji może zostać nałożona na właściciela lokalu i automatu, mimo że został on uniewinniony w postępowaniu karnym od zarzutu prowadzenia i urządzania gier hazardowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność administracyjna za urządzanie gier hazardowych jest odrębna od odpowiedzialności karnej i opiera się na przesłance obiektywnego naruszenia prawa, a nie winy. Wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym nie wiąże organów administracyjnych ani sądu administracyjnego w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących urządzania gier hazardowych. Właściciel lokalu i automatu, który udostępnił go do użytku komercyjnego i losowego, spełnia definicję 'urządzającego gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli w postępowaniu karnym nie udowodniono mu winy.Stan faktyczny
Organ celno-skarbowy wymierzył T. C. karę pieniężną w wysokości 100.000 zł za urządzanie gier na automacie Apex Super Magic bez koncesji. Kontrola wykazała, że automat był włączony i użytkowany w lokalu należącym do skarżącego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając skarżącego za urządzającego gry. Skarżący podniósł zarzut naruszenia zasady ne bis in idem, wskazując na wcześniejsze postępowanie karne, w którym został uniewinniony od zarzutu urządzania gier hazardowych. Skarżący kwestionował również uznanie go za 'urządzającego gry', twierdząc, że automat odziedziczył po ojcu i sam na nim grał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. o wymierzeniu kary pieniężnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automacie bez koncesji na kasyno gry oddala skargę.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], wymierzył T. C. (dalej również jako: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 100.000 złotych z tytułu urządzania gier na automacie Apex Super Magic (bez oznaczeń) w lokalu pod adresem: ul. M. N. bez koncesji na kasyno gry. Podstawą wydania decyzji były przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm., dalej jako: "u.g.h.") (art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 3 i 4, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 42, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 90 ust. 1 pkt 1, art. 91).
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że 16 stycznia 2019 roku funkcjonariusze celno-skarbowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wspólnie z funkcjonariuszami Policji KWP B. i KMP Ł., przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w lokalu położonym przy ul. M. w N., należącym do skarżącego. W trakcie podjętych czynności kontrolnych przeprowadzono oględziny budynku mieszkalnego oraz garażu. Z wykonanych działań sporządzono protokół. W pomieszczeniu sąsiadującym z garażem, znajdującym się z tyłu budynku i posiadającym oddzielne wejście z dziedzińca posesji, stwierdzono włączony do prądu, aktywny automat Apex Super Magic (bez oznaczeń), na którym grał P. P. Przed wejściem umieszczona była kamera monitoringu (przytwierdzona do podbitki dachu budynku). Druga kamera znajdowała się w rogu pomieszczenia z automatem.
Organ stwierdził, że dokonane oględziny zewnętrzne urządzenia do gier Apex Super Magie (bez oznaczeń) oraz wyniki przeprowadzonego na nim eksperymentu procesowego doświadczenia odtworzenia przebiegu gry wskazują jednoznacznie, iż umożliwia ono rozgrywanie gier na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, a tym samym winno być ono eksploatowane zgodnie z przepisami przywołanej ustawy, tj. zgodnie z jej art. 3 i 6 ust. 1, po uprzednim uzyskaniu koncesji na kasyno gry.
DIAS wskazał, że w trakcie postępowania karno-skarbowego powołano biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w B. z zakresu mechaniki technicznej, ogólnej budowy i eksploatacji maszyn, teorii maszyn i mechanizmów, techniki komputerowej dr inż. A. C., który w opinii z dnia 3 września 2019 r. potwierdził powyższą kwalifikację urządzeń. Skarżący zaś w dniu kontroli nie posiadał koncesji ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach. Automat, który był użytkowany w miejscu kontroli, nie był również zarejestrowany.
Organ ustalił, że sporny automat stanowi własność skarżącego. W momencie przeprowadzenia kontroli automat ten był włączony i użytkowany przez P. P..
Ustalono ponadto, że właścicielem i jedynym użytkownikiem posesji położonej w N. przy ul. M. w dniu dokonania kontroli był skarżący.
Organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy i poddał analizie protokoły z rozpraw prowadzonych wobec skarżącego o czyn z artykułu 107 § 1 kks. Organ przytoczył fragmenty zeznań P. P. i skarżącego złożone w procesie karnoskarbowym, uznał jednak, że były one tendencyjne, skierowane na wykreowanie innej rzeczywistości, niż faktyczna. Wskazał, że opis miejsca, w którym był użytkowany automat przedstawiony przez oskarżonego, znacznie różni się od zastanego stanu tego pomieszczenia, który znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym z zeznań funkcjonariuszy Policji i służby celno - skarbowej zgromadzonych w aktach sprawy oraz materiale w postaci zdjęć wykonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli. Z dowodów tych wynika jednoznacznie, że pomieszczenie, w którym znajdował się włączony automat było schludne, utrzymane w należytym porządku, oświetlone światłem elektrycznym, posiadało podłogę z listwami przypodłogowymi, ściany i sufit były otynkowane i pokryte powłokami malarskimi, posiadało dwoje drzwi, grzejnik CO, elektryczną instalacje zasilającą, wyposażone było w meble (stołek barowy i stolik), kosz na śmieci, popielniczkę, elektryczny wentylator, dwie grafiki w ramkach zawieszone na ścianach, dzwonek, kamerę monitoringu oraz jeden automat do gier podłączony kablem elektrycznym do naściennego gniazda elektrycznego.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zgromadził i utrwalił w aktach sprawy oraz w treści skarżonej decyzji analizę wpisów umieszczonych na ogólnodostępnej stronie internetowej o adresie [...]. Po uruchomieniu strony, w zakładce "strona główna" stwierdzono dane identyfikujące podmiot, którego aktywność dotyczy. Stwierdzono w sposób niewątpliwy, że podmiotem tym jest skarżący. Jako charakter aktywności strona podaje działalność gospodarczą - prowadzenie lokalu Club E. pub - bar - kawiarnia, jako lokalizację (adres) aktywności: ul. M. N., dane teleadresowe: numer telefonu oraz datę utworzenia: 10 stycznia 2015 r. Ponadto w treści licznych zapisów (utrwalonych w załącznikach) stwierdzono wielokrotne wskazanie adresu przedmiotowego lokalu jak również umieszczenie mapy miasta N. ze wskazaniem lokalizacji. Sporządzono wydruk zrzutu ekranowego - załącznik nr 1 do protokołu czynności. Organ stwierdził, że analiza materiału pozwala na stwierdzenie aktywności na ww. stronie internetowej od 10 stycznia 2015 roku do 23 września 2020 roku. Wśród zgromadzonego materiału w katalogu zdjęć datowanych na dzień 10 lipca 2016r. znajduje się między innymi zdjęcie przedstawiające stół bilardowy, na tle łukowatego portalu drzwiowego (bez drzwi) otwartego na pomieszczenie, w którym widoczny jest uruchomiony automat do gier. Automat posiada włączony ekran i panel sterowniczy. Bezpośrednio przed automatem, na stołku barowym siedzi mężczyzna grający na automacie. Na podstawie opisanej fotografii nie jest możliwa identyfikacja automatu i potwierdzenie lub wykluczenie, że jest on tożsamy z automatem zatrzymanym w dniu kontroli. Jednakże, zdaniem organu, dowód ten umieszczony na ogólnodostępnej stronie internetowej dokumentuje niezbicie aktywność skarżącego w przedmiotowym lokalu oraz potwierdza rodzaj tej działalności, polegający między innymi na zakamuflowanej ofercie udostępniania osobom grającym czynnego automatu, na terenie nieruchomości należącej do strony w pomieszczeniu położonym na tej posesji. Z kolei z opinii biegłego wynika rzeczywista intensywność eksploatacji automatu do gier, oraz wysokość kwot i częstotliwość dokonywanych wypłat przez dysponenta automatu, poza automatem przy użyciu klucza serwisowego. Uzyskane dane świadczą o bardzo intensywnej eksploatacji zbadanego urządzenia oraz dokonywaniu wysokich wpłat i wypłat. Z danych zawartych w opinii biegłego sądowego, których strona nie kwestionuje, wynika, że w okresie gdy przedmiotowy automat był w wyłącznej dyspozycji strony, a szczególnie w okresie poprzedzającym kontrolę (od 6 do 16 stycznia 2019 roku), czyli w ciągu ostatnich 11 dni, przedmiotowe urządzenie było eksploatowane codziennie (poza 8 stycznia 2019 r.) w ciągu znacznej części doby i różnych jej porach, w godzinach porannych, w ciągu dnia i w porze nocnej, co przeczy dobitnie stwierdzeniom strony, że automat był niedostępny nieograniczonej liczbie graczy i nie miało miejsca utrzymywanie automatu w stałej gotowości. Stwierdzeniom pełnomocnika strony na temat braku wypłacania wygranych przeczą zgromadzone i przedstawione w uzasadnieniu decyzji dowody obrazujące rzeczywistą częstotliwość dokonywanych wypłat i ich wysokość. Jak wykazano w decyzji, jedynie w okresie od 6 do 16 stycznia 2019 roku dokonano wpłat ma kwotę 33.560 zł i wypłat na kwotę 12.298,51 zł, (z czego łącznie dokonano ośmiu wypłat z użyciem klucza serwisowego na kwotę 10.158,51 zł.). Jak wykazano w decyzji, w ww. okresie wielokrotnie dokonywano pośrednich wypłat wygranych poza automatem, z równoczesnym uwierzytelnieniem wypłaty i kasowaniem stanu licznika punktów kredytowych przy pomocy klucza serwisowego.
Ponadto organ stwierdził, że w momencie kontroli pomieszczenie, w którym znajdował się automat, jak i sam automat do gier, były dostępne dla potencjalnych graczy posiadających wiedzę o ich umiejscowieniu, gdyż posiada pojedyncze drzwi (przed którymi była zainstalowana kamera monitoringu) wychodzące bezpośrednio na ogólnodostępny dziedziniec.
Organ odwoławczy podzielił więc ustalenie organu pierwszej instancji, że skarżący jest urządzającym gry na automacie o nazwie Apex Super Magie (bez oznaczeń) w lokalu położonym przy ul. M. w N..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uznał za niezasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 2 i art. 45 konstytucji RP, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i politycznych z dnia 19 grudnia 1996 r. (DZ. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 Do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie zasady Ne bis in idem wyrażonej w tych przepisach w związku z wcześniejszym postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu i uniewinnieniem go od tego, że prowadził i urządzał najpóźniej w dniu 16 stycznia 2019 roku w lokalu w N. przy ul. M. [...] bez wymaganej koncesji lub zezwolenia poza kasynem gry bez uprzedniego zarejestrowania gry na automacie Apex Super Magie (bez oznaczeń) niezgodnie z art. 6,14, i 23 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku. DIAS wskazał na treść art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że jedynie ustalenia prawomocnego skazującego wyroku karnego mają dla sądu i pośrednio organów podatkowych wiążący charakter. Organ wyjaśnił, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Takiego związania nie ma w odniesieniu od wyroków uniewinniających, orzeczeń umarzających postępowanie i postanowień. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem niezależnym i odrębnym od postępowania karnego jak i karnego skarbowego, nie bada się w nim winy, ani zaistnienia znamion przestępstwa, inne są też cele obydwu postępowań. To powoduje, że nawet wyrok uniewinniający od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z wymogami określonymi w ustawie Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu, treść sentencji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z [...] grudnia 2020 roku o sygn. akt [...] nie ma wpływu na dopuszczalność niniejszego postępowania.
Ponadto organ szeroko przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r. w sprawie o sygn. P 32/12, z którego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwala na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Organ nie uwzględnił też zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 ustawy oraz w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Działający w jej imieniu pełnomocnik w skardze złożonej do tut. sądu zaskarżył decyzję DIAS w całości, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1 u.g.h. obowiązujących w dacie rzekomego popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu, poprzez nieuzasadnione uznanie, ze był on podmiotem organizującym grę na automacie o nazwie Apex Super Magic położonym w lokalu przy ul. M. w N. , tj. poza kasynem gry,
2) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, obejmującego również skarżącego, której czynności sprowadzały się do posiadania po zmarłym ojcu urządzenia do gier hazardowych, bez dokonywania żadnych innych czynności, w tym zwłaszcza bez wykonywania czynności dotyczących aktywnej organizacji gier, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zastosowania tych przepisów w stosunku do skarżącego i bezzasadnego nałożenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry;
3) art. 2 i 45 Konstytucji RP, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 1977 Nr 38, poz. 167), art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie zasady Ne bis in idem wyrażonej w tych przepisach w związku z wcześniejszym postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu i uniewinnieniem go od tego, że prowadził i urządzał najpóźniej w dniu 16 stycznia 2019 oku w lokalu w N. przy ulicy P. bez wymaganej koncesji lub zezwolenia poza kasynem gry bez uprzedniego zarejestrowania gry na automacie Apex Super Magic bez oznaczeń niezgodnie z art. 6, 14 i 23a u.g.h.,
4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej o.p.) w zw. z art. 8 ustawy oraz w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.) poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz dokonanie w sposób dowolny zebranego materiału dowodowego, tj. przekroczenie zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów, naruszenie domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz tłumaczenia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na jego korzyść, a przez to naruszenie podstawowych zasad postępowania, tj. zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej oraz podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim dowolną wykładnię uzasadnień wyroków karnych uniewinniających skarżącego od tego że prowadził i urządzał najpóźniej w dniu 16 stycznia 2019 oku w lokalu w N. przy ulicy P. bez wymaganej koncesji lub zezwolenia poza kasynem gry bez uprzedniego zarejestrowania gry na automacie Apex Super Magic bez oznaczeń niezgodnie z art. 6, 14 i 23a u.g.h.
Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan prawny rozpatrywanej sprawy kształtują przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88), tj. od 1 kwietnia 2017 r. Prawidłowo przyjęły organy stan prawny obowiązujący na datę przeprowadzenia kontroli.
W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Według art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy,
Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku, o którym w ust. 1 pkt 1 wynosi w przypadku gier na automatach - 100 tys. zł od każdego automatu.
W rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że kontrolowane urządzenie jest automatem, na których gra wypełnia definicję z art. art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h. Na podstawie analizy protokołu kontroli oraz eksperymentu przeprowadzonego w trybie rzeczywistej gry na urządzeniu, jak też w oparciu o opinię biegłego ustalono bezspornie, że automat (będący urządzeniem elektronicznym) zezwala na gry o charakterze komercyjnym i losowym, umożliwia uzyskiwanie wygranych pieniężnych. Sporny automat użytkowany był też poza kasynem gry. Ustalenia w tym zakresie nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. W ramach kontroli legalności decyzji sąd uznaje je za prawidłowe.
Bezspornym jest również w sprawie to, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał koncesji ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach. Sporny automat nie był też zarejestrowany.
Spór dotyczy natomiast uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Sąd w pełni podziela ocenę organów w tym zakresie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest pełny, został rzetelnie oceniony i potwierdza tezę organu, że skarżący słusznie został uznany za urządzającego gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Pojęcie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. W języku polskim "urządzanie" rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1994 r.). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów). Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot wykonujący te czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające np. na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywaniu automatu w stanie stałej aktywności umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie czy wypłacaniu wygranych, związane z obsługą urządzenia.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także ze stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używania do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 543/20 wraz z przywołanym tam orzecznictwem: wyroki w sprawach o sygn. akt I SA/Po 402/15, II SA/Sz 439/15 i II SA/Rz 1094/15; zob. też wyrok NSA z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 11/19 i cytowane tam orzecznictwo NSA – wyroki dostępne w CBOSA). Podkreślenia również wymaga, że dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry" wystarczające jest przypisanie mu nawet niewielkiego wycinka z opisanej aktywności, bowiem zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest tożsamy z pojęciem "prowadzenie działalności" gospodarczej, gdyż jest od niego węższe (zob. wyrok NSA z dnia 3 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 4946/16, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 345/19).
W toku postępowania jak i w skardze do sądu strona skarżąca kwestionuje to, że można ją uznać za urządzającego gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Przyznaje, że lokal stanowi jego własność. Jednocześnie twierdzi, że lokal był wcześniej wynajmowany a w 2019 r. nikt go nie wynajmował bowiem był on w remoncie. W posiadanie automatu wszedł w drodze spadku po ojcu. Twierdzi też, że automatu nie udostępniał innym osobom, lecz grał na nim sam. W tym celu musiał wrzucić pieniądze, które po grze wyjmował.
Nie budzi więc wątpliwości, że skarżący jest właścicielem zarówno lokalu jak i spornego automatu. Bezspornym jest również to, że w momencie przeprowadzenia kontroli w dniu 16 stycznia 2019 roku w lokalu skarżącego zlokalizowany tam automat do gier byt włączony i byt użytkowany przez P. P. (zeznania funkcjonariusza PUCS M. R.).
Twierdzenia skarżącego, że P. P. pomagał mu przy remoncie lokalu, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań funkcjonariuszy policji i służby celno – skarbowej a także załączonego materiału zdjęciowego wykonanego w trakcie przeprowadzonej kontroli wynika, że pomieszczenie, w którym znajdował się włączony automat było schludne, utrzymane w należytym porządku, oświetlone światłem elektrycznym, posiadało podłogi z listwami przypodłogowymi, ściany i sufit byty otynkowane i pokryte powłokami malarskimi, posiadało dwoje drzwi, grzejnik CO, elektryczną instalację zasilającą, wyposażone było w meble (stołek barowy i stolik), kosz na śmieci, popielniczkę, elektryczny wentylator, dwie grafiki w ramkach zawieszone na ścianach dzwonek, kamer monitoringu oraz automat do gier podłączony kablem elektrycznym do naściennego gniazda elektrycznego. Funkcjonariusze nie potwierdzili, żeby stan lokalu wykazywał jakiekolwiek ślady prowadzonego w nim remontu. Dowodów na prowadzenie remontu w lokalu nie przedstawił również skarżący.
Sąd akceptuje działanie organu, który zakwestionował wiarygodność zeznań skarżącego i P. P. złożonych na rozprawie w Sądzie Rejonowym w Ł. w dniu [...] września 2019 r., a ustalenia w sprawie poczynił na podstawie zeznań funkcjonariuszy popartych m.in. dokumentacją zdjęciową.
Ustalenia te pozostają zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym, który – w ocenie Sądu - również wskazuje na to, że skarżący był urządzającym gry na automacie. Przeprowadzona przez organ analiza strony internetowej lokalu będącego własnością skarżącego o adresie [...] pozwoliła organom ustalić, że wskazano na niej charakter aktywności: działalność gospodarczą - prowadzenie lokalu Club E. pub - bar - kawiarnia, jako lokalizację (adres) aktywności: ul. M., [...] N. oraz datę utworzenia : 10 stycznia 2015 r. W treści licznych zapisów stwierdzono wielokrotne wskazanie adresu przedmiotowego lokalu, jak również umieszczenie mapy miasta N. ze wskazaniem lokalizacji. Organy dokonały analizy aktywności na ww stronie internetowej od 10 stycznia 2015 roku do 23 września.2020 roku (protokół z zawartości strony internetowej znajduje się w aktach sprawy – k. 121- 164). Dowód ten wskazuje na aktywne prowadzenie działalności w spornym lokalu – Clubu E..
Zauważono, że wśród zgromadzonego materiału w katalogu zdjęć datowanych na 10 lipca 2016r. znajduje się między innymi zdjęcie przedstawiające stół bilardowy, na tle łukowatego portalu drzwiowego (bez drzwi) otwartego na pomieszczenie, w którym widoczny jest uruchomiony automat do gier. Automat posiada włączony ekran i panel sterowniczy. Bezpośrednio przed automatem, na stołku barowym siedzi mężczyzna grający na automacie. Jak słusznie wskazuje organ, zdjęcie to umieszczone na ogólnodostępnej stronie lokalu dokumentuje aktywność skarżącego w tym lokalu stanowiąc jednocześnie zakamuflowaną ofertę udostępniania czynnego automatu na nieruchomości należącej do skarżącego.
Niewątpliwie istotnym w sprawie dowodem wskazującym na intensywność eksploatacji spornego automatu jest opinia biegłego sądowego, z której wynika wysokość kwot i częstotliwość dokonywanych wypłat przez dysponenta automatu, poza automatem przy użyciu klucza serwisowego. Uzyskane dane świadczą o bardzo intensywnej eksploatacji spornego urządzenia oraz dokonywaniu wysokich wpłat i wypłat. Z danych zawartych w opinii biegłego, których strona skarżąca nie kwestionuje, wynika, że w okresie gdy przedmiotowy automat byt w jej wyłącznej dyspozycji, w szczególności w okresie poprzedzającym kontrolę, od 6 do 16 stycznia 2019 roku, (czyli w ciągu ostatnich 11 dni poprzedzających kontrolę), sporne urządzenie było eksploatowane codziennie (poza 8 stycznia 2019 r.) w ciągu znacznej części doby i o różnych jej porach, w godzinach porannych, w ciągu dnia i w porze nocnej. Rację ma organ, że to ustalenie przeczy twierdzeniu pełnomocnika, że automat byt niedostępny nieograniczonej liczbie graczy i nie miało miejsca utrzymywanie automatu w stałej gotowości. Za niewiarygodne należało uznać twierdzenia skarżącego, że wyłącznie on korzystał z tego automatu. Całkowicie nieprawdopodobnym jest takie twierdzenie w kontekście tego, że w chwili dokonanej kontroli przez funkcjonariuszy Policji i PUCS automat był użytkowany przez inną osobę niż skarżący.
W ocenie Sądu, istotne w sprawie są również dowody wskazujące na rzeczywistą częstotliwość dokonywanych wypłat i ich wysokości. Jak wykazano, w okresie od 6 do 16 stycznia 2019 roku dokonano wpłat ma kwotę 33 560 zł i wypłat na kwotę 12.298,51 zł (z czego łącznie dokonano ośmiu wypłat z użyciem klucza serwisowego na kwotę 10.158,51 zł) Jak wykazano w decyzji, w ww. okresie wielokrotnie dokonywano pośrednich wypłat wygranych poza automatem, z równoczesnym uwierzytelnieniem wypłaty i kasowaniem stanu licznika punktów kredytowych przy pomocy klucza serwisowego.
Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję w podawanych przez skarżącego informacjach. Podał on na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Ł. [...] września 2019 r., że 16 stycznia 2019 r. otrzymał wypłatę i nie pamięta, ile pieniędzy wrzucił do automatu. Tymczasem podczas przesłuchania przez Naczelnika PUCS w B. 20 marca 2019 r. stwierdził, że jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnych zarobków. To wskazuje na niewiarygodność jego twierdzeń, że sam wpłacił do automatów wskazane wyżej kwoty.
Dodatkowo wskazać należy, że wynik oględzin należącej do skarżącego nieruchomości, na której mieścił się sporny lokal pozwolił też ustalić, że pomieszczenie, w którym znajdował się automat, jak i sam automat do gier były dostępne dla potencjalnych graczy posiadających wiedzę o ich umiejscowieniu, gdyż przedmiotowe pomieszczenie posiada pojedyncze drzwi (przed którymi była zainstalowana kamera monitoringu) wychodzące bezpośrednio na dziedziniec ogólnodostępnej posesji.
Wynik kontroli oraz ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym pokazują, że aktywność skarżącego wyczerpywała dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., tzn. strona urządzała gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia i bez wymaganej rejestracji automatu (urządzenia do gry). Oznacza to, że aktywność ta stanowiła delikt administracyjny, sankcjonowany karą 100 tys. zł od każdego automatu.
Sąd podziela zatem stanowisko organów, że skarżący urządzał gry na kontrolowanym urządzeniu, które są automatem w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Gry urządzane były poza kasynem gry. Poprzez udostępnienie automatu i zorganizowanie warunków umożliwiających jego użytkowanie, stał się podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry i podlega karze pieniężnej, stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h.
Tym samym skarżący podlega karze pieniężnej, która została mu wymierzona w decyzji, na podstawie prawidłowo zastosowanych przez organy przepisów ustawy o grach hazardowych.
Sąd nie podziela argumentów strony, która upatruje naruszenia prawa i wyrażonej w przepisach zasady Ne bis in idem w związku z wcześniejszym postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu i uniewinnieniem go od tego, że urządzał gry hazardowe.
Odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych są różne zakresowo i nie wykluczają się wzajemnie. Odpowiedzialność karna oparta jest na z gruntu odmiennych przesłankach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile pierwsza z nich oparta jest na zasadzie winy, którą można przypisać osobie fizycznej, to druga oparta jest na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Ponadto, główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odwet za popełniony czyn zabroniony, zaś główną funkcję odpowiedzialności administracyjnej stanowi funkcja szeroko pojętej prewencji, której mogą towarzyszyć również inne jeszcze funkcje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2022 r. sygn. akt II GSK 815/19).
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreślono, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim pozwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa (wyrok TK w sprawie P 32/12). Prowadzi to do wniosku, że orzekając w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, organ administracji nie jest zwolniony z obowiązku dokonywania własnych ustaleń faktycznych oraz własnej ich oceny, co następnie podlega kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję nakładającą wymienioną karę pieniężną.
Odnośnie zarzutu pominięcia przez organ treści wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z [...] grudnia 2020 r. w sprawie [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z [...] marca 2021 r. [...], w którym prawomocnie uniewinniono skarżącego od zarzutu z art. 107 § 1 kks stwierdzić należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z takim związaniem nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż w sprawie karnej zapadł wyrok uniewinniający, a takim sądy administracyjne związane nie są. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2015r. sygn. akt II GSK 1526/13, odrębność postępowań karnych i podatkowych ma swoje odzwierciedlenie w treści art. 11 p.p.s.a., zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości automatycznego związania sądu administracyjnego wyrokiem wydanym w postępowaniu karnym, który nie ma takiego charakteru. Tym samym wyrok uniewinniający od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z wymogami określonymi w ustawie z 1997 r. Ordynacja podatkowej. Jednak wyrok sądu karnego, uniewinniający skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa, wprawdzie nie wiąże sądu administracyjnego, ale nie oznacza to wcale, że sąd administracyjny nie powinien uwzględniać tej okoliczności w całokształcie ustaleń faktycznych, gdy bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej (wyrok WSA w Bydgoszczy z 21.02.2018 r. sygn. akt I SA/Bd 1031/17). Okoliczności objętej wyrokiem karnym zostały wzięte pod uwagę przez organ i sąd administracyjny kontrolujący zaskarżone rozstrzygnięcie.
Należy zauważyć, że Sąd karny uznał, że w sprawie nie udowodniono, iż oskarżony urządzał salon gier i czerpał z tego tytułu zyski. Sąd uznał też, że automat nie był udostępniony i przeznaczony do gry dla nieokreślonej grupy osób.
Orzekający w sprawie organ uzupełnił materiał dowodowy. Dokonał analizy wpisów umieszczonych na ogólnodostępnej stronie internetowej lokalu skarżącego, w którym znajdował się automat. Wykazał w ten sposób znaczną aktywność w prowadzonym lokalu, w tym oferowanie możliwości gry na automatach. Ponadto w sprawie przeprowadzono dowody z opinii biegłego sądowego z 3 marca 2019 r. i uzupełniającej opinii z 16 czerwca 2021 r. Z dokumentów tych, których treści skarżący nie podważył, wynika intensywne użytkowanie automatu w okresie bezpośrednio poprzedzającym kontrolę. Zdaniem Sądu, zgromadzone przez organ dowody pozwalały na dokonanie odmiennej oceny, niż uczynił to Sąd Karny.
Za niezasadny uznano więc zarzut niezasadne zarzut naruszenia art. 2 i art. 45 konstytucji RP, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i politycznych z dnia 19 grudnia 1996 r., art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 Do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie zasady Ne bis in idem - w związku z wcześniejszym postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu.
Zdaniem sądu, organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności.
Stronie zapewniono też czynny udział w postępowaniu. Zaznaczyć należy, że pomimo wezwania, skarżący nie skorzystał z możliwości stawienia się przed organem i przedstawienia swojego stanowiska, ograniczając się do pisemnej odpowiedzi na pytania stawiane przez organ.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że nie mógł zostać naruszony art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., gdyż, jak zauważa organ, przepisy te nie były w ogóle w sprawie stosowane. Pierwszy z przepisów dotyczy podmiotów urządzających gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia, co w sprawie nie miało miejsca. Z kolei druga z przywołanych jednostek redakcyjnych w ogóle nie istnieje w ustawie o grach hazardowych.
W tym stanie rzeczy sąd, nie podzielając zarzutów przedstawionych w skardze stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, do czego podstawę stanowił art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten pozwala sądowi rozpoznać sprawę w takim trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie wniosek taki zgłosił organ w odpowiedzi na skargę, a strona, poinformowana o jego treści nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło