I SA/Bk 15/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od [...] do [...] [...] roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 19) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką E. K. oraz dwójką dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę wnioskodawcy z tytułu: zatrudnienia w Szpitalu W. w Ł. w wysokości 1.799,91 zł netto oraz umowy zlecenia w wysokości 1.000 zł brutto (k. 36-37 sygn. akt I SA/Bk 13/09), ponadto skarżący osiąga dochód z tytułu podejmowanych prac dorywczych w wysokości 400 zł (k. 33). J. K. jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku, zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż wraz z rodziną zajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2, stanowiące własność jego syna K. K. J. K. aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, wobec niego prowadzone są postępowania egzekucyjne, ponadto ma zadłużenie na rachunkach bankowych (k. 19-21). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 06 lutego 2009 r. J. K. oświadczył, że miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 2.903 zł w tym: energia elektryczna – 112 zł, woda – 88 zł, telefon stacjonarny – 60 zł, telefony komórkowe – 250 zł, czynsz – 353 zł, zakup żywności – 800 zł, lekarstwa i opieka medyczna – 370 zł, przedszkole – 220 zł, podręczniki i pomoce szkolne – 150 zł, artykuły chemiczne – 250 zł oraz odzież – 250 zł. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotną oraz, że nie pobiera żadnych świadczeń rodzinnych (k. 33). Do wniosku J. K. dołączył kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatków oraz wyciągi z rachunku bankowego (k. 34-41; k. 14-18), decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej (k. 16). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- niepublikowane). Podkreślenia wymaga również to, iż rozpoznając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy oceniać go w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w postępowaniu sądowych, a z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje. Dodatkowo w sytuacji, kiedy skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie złoży w kilkunastu sprawach to dopiero łączna suma ciążących na nim wpisów oraz opłat kancelaryjnych powinna stanowić punkt odniesienia, przy rozpoznawaniu takiego wniosku (vide: postanowienie NSA z dnia 08 czerwca 2006 r., I FZ 239/06). Rozpoznając zatem niniejszy wniosek należało mieć na uwadze, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku w chwili obecnej wnioskodawca jest skarżącym w 3 sprawach, w których łączna suma wpisów sądowych wynosi 10.688 zł (II SA/Bk 13/09 - 4.296 zł, II SA/Bk 14/09 - 4.392 zł, II SA/Bk 15/09 2.000 zł). Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. K. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie uzyskiwane przez E. K. z tytułu pracy w Szpitalu W. w Ł. w kwocie 1.799,91 zł netto oraz z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.000 zł brutto (k. 36-37 sygn. akt I SA/Bk 13/09). Wnioskodawca podejmuje dorywcze prace, osiągając z tego tytułu około 400 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności, majątku i przedmiotów wartościowych, mieszkanie które zajmuje stanowi własność jego syna. Wydatki miesięczne wnioskodawcy kształtują się na poziomie 2.903 zł: (k 33). Analiza akt niniejszej sprawy pozwala ponadto stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna. Skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej w postaci importu samochodów osobowych, a w związku z prowadzeniem tej działalności zastosowano wobec jego osoby środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 5.000 zł oraz zakazu opuszczania kraju (k. 12), co niewątpliwie uniemożliwiło stronie prowadzenie interesów na dotychczasową skalę. Wnioskodawca oświadczył przy tym, że próby znalezienia zatrudnienia okazały się w jego przypadku bezowocne. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył również wydruki sald jego rachunków bankowych sporządzone na dzień [...] lutego 2009 r., potwierdzające posiadanie minimalnych środków i istniejące zadłużenie strony (k. 38-41). Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód czteroosobowej rodziny skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. K. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.