I SA/Bk 153/25

WyrokWSA w Białymstoku2026-01-21

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do zwrotu środków publicznych może wydać decyzję o zwrocie dofinansowania w przypadku, gdy beneficjent nie wykazał związku poniesionych wydatków z celami projektu, a także nie zwrócił niewykorzystanych środków w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zasadnie stwierdziły, iż środki publiczne zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, co uzasadnia wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania. Nieuzasadnione okazały się wydatki na wyposażenie placu zabaw i dzierżawę gruntu, a także zakup wózka pod odbiornik TV, gdy beneficjent nie posiadał odbiornika. Niewykorzystane środki również podlegały zwrotowi. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa Podlaskiego utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku o zwrocie dofinansowania w kwocie 43.283,95 zł wraz z odsetkami. Organ I instancji ustalił, że projekt został zrealizowany niezgodnie z umową, a poniesione wydatki nie spełniały warunków kwalifikowalności. Organ odwoławczy zaaprobował to stanowisko, wskazując na niekwalifikowalność wydatków na wyposażenie ogrodu zabaw, dzierżawę gruntu pod plac zabaw oraz zakup wózka pod odbiornik TV. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. błędne uznanie wydatków za niekwalifikowalne oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi N. Spółki z o.o. w W. na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 4 lutego 2025 r., nr 5/2025 w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu oddala skargę. Decyzją z 7 sierpnia 2024 r. nr RPOWP/7/2024 Wojewódzki Urząd Pracy w Białymstoku jako Instytucja Pośrednicząca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 (dalej powoływana jako: "organ I instancji", "Instytucja Pośrednicząca") określił kwotę zobowiązania w wysokości 43.283,95 zł przypadającą do zwrotu od N. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływana jako: "skarżąca", "Spółka"), wypłaconą na podstawie Umowy o dofinansowanie Projektu pt.: "Utworzenie nowego klubu dziecięcego w Łomży szansą dla 24 kobiet na powrót na rynek pracy" nr UDA-RPPD.02.02.00-20-0134/18 z dnia 12 lipca 2019 r., zmienionej aneksem nr UDA-RPPD.02.02.00-20-0134/18-01 z dnia 11 marca 2020 r., nr UDA-RPPD.02.02.00-20-0134/18-02 z dnia 19 maja 2022 r. i nr UDA-RPPD.02.02.00-20-0134/18-03 z dnia 5 stycznia 2023 r., wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, tj. dla kwoty 500,00 zł od dnia 14 kwietnia 2020 r. do dnia zwrotu, natomiast dla kwoty 42.783,95 zł od dnia 22 czerwca 2022 r. do dnia zwrotu. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w oparciu o wyniki kontroli Projektu przeprowadzonej w dniu 29 czerwca 2023 r. i 31 lipca 2023 r. przez zespół kontrolujący Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku, zawarte w Informacji Pokontrolnej nr 24/RPOWP/2024 z dnia 8 września 2023 r. ustalono, iż Projekt w części został zrealizowany niezgodnie z zapisami Umowy, Wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020, a poniesione i rozliczone ze środków zaliczki wydatki nie spełniały warunków kwalifikowalności określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, ponadto niewykorzystane w projekcie środki dofinansowania nie zostały zwrócone w terminie wynikającym z Umowy, co doprowadziło do naruszenia zapisów § 7 ust. 1 i 2 Umowy, rozdziału 6.2 pkt 3, lit. b), e) i f) Wytycznych kwalifikowalności, a także § 6 ust. 12 Ogólnych warunków umów o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego RPOWP (załącznik nr 1 do Umowy), a co za tym idzie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm., dalej jako: u.f.p.), tj. reguł postępowania obowiązujących przy wykorzystaniu środków pomocowych, określonych w Umowie i jej załącznikach (wytycznych kwalifikowalności), a także do pobrania środków w nadmiernej wysokości (co stanowiło przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p.) i konieczności wydania decyzji o zwrocie dofinansowania w kwocie łącznej 43.283,95 zł wraz z odsetkami. W następstwie rozpatrzenia odwołania strony z dnia 6 września 2024 r. decyzją z 4 lutego 2025 r. nr 5/2025 Zarząd Województwa Podlaskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 (dalej powoływany jako: "organ odwoławczy", "Zarząd Województwa", "Instytucja Zarządzająca") utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy zaaprobował stanowisko wyrażone w decyzji z 7 sierpnia 2024 r. Stwierdził, że wydatek na wózek pod odbiornik TV nie może być uznany za wydatek kwalifikowalny w świetle zapisów rozdz. 6.2 pkt 3 lit. b), e) i f) Wytycznych kwalifikowalności. Skoro bowiem skarżąca nie była w posiadaniu odbiornika TV, to nieracjonalny i niecelowy był zakup ze środków publicznych wózka pod odbiornik TV. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała związku tegoż wydatku z założeniami i celami Projektu, a podnoszona okoliczność zakupu odkurzacza samojezdnego i projektora multimedialnego w miejsce odbiornika TV nie przesądza o kwalifikowalności wydatku na wózek pod odbiornik TV. W ocenie organu odwoławczego zasadne jest uznanie za niekwalifikowalne wydatków na zakup wyposażenia ogrodu zabaw wraz z montażem, kosztu dzierżawy gruntu z przeznaczeniem na plac zabaw, a także zakupu dodatkowego wyposażenia do żłobka. Jak wynika z zapisów Informacji Pokontrolnej, w dacie w której odbyła się kontrola Projektu, tj. w dniach 29 czerwca 2023 r. i 31 lipca 2023 r., teren, który został wydzierżawiony pod ogród zabaw i za dzierżawę którego skarżąca przedstawiła do rozliczenia ze środków zaliczki wydatki, był zarośnięty trawą, a jego powierzchnia zbyt mała w stosunku do ilości zakupionego wyposażenia, a także liczby dzieci uczęszczających do żłobka (we Wniosku o dofinansowanie, określona liczba dzieci uczęszczających do żłobka, które miały korzystać z placu zabaw - 24 dzieci), przez co nie był on w rzeczywistości wykorzystywany w Projekcie. Usunięcie wydatków, które w świetle Wytycznych kwalifikowalności (rozdział 6.2 pkt 3 lit. b), e), f)) nie mogły zostać uznane za kwalifikowalne, z niezatwierdzonych wniosków o płatność rozliczających zaliczkę, było zatem zdaniem organu zasadne. Skarżąca wskazuje, że problem z korzystaniem z wydzierżawianego terenu pod ogród zabaw był przejściowy, jednak jak wynika z akt sprawy, że wydzierżawiany teren nie był wykorzystywany na cele Projektu, tj. pod plac zabaw. Podobna sytuacja zdaniem organu ma miejsce w przypadku wydatków na wyposażenie ogrodu zabaw wraz z montażem. Jak wynika z Informacji Pokontrolnej, zespół kontrolujący ustalił, że zakupione wyposażenie, udokumentowane fakturą VAT nr 5/02/2022, nie zostało zamontowane na wydzierżawionym terenie mającym stanowić ogród zabaw, lecz nadal znajdowało się w kartonach. Ze specyfikacji do ww. faktury wynika, że jej koszty obejmowały zakupione wyposażenie, w skład którego wchodziło: domek ogrodowy - 2 szt., duży plac zabaw 8w1 i zjeżdżalnia, piaskownica z pokrywą - 2 szt., piasek do uzupełnienia piaskownicy 500 kg- 2 szt., bujak na biegunach - 2 szt., stolik do zabawy - 2 szt., jeździk - 3 szt., stolik z przytwierdzonymi ławkami - 3 szt., huśtawka dziecięca - 2 szt., huśtawka typu bocianie gniazdo, zabawki do ogrodu zabaw typu mała trampolina, plastikowe zwierzątka, wiaderka, foremki do piasku, itp., bramka, słupki ogrodzeniowe - 8 szt., siatka ogrodzeniowa 10 m, a także koszt dostawy towaru i montażu ogrodzenia. Skarżąca argumentuje, że zakupione wyposażenie było wykorzystywane przez dzieci do zabawy w środku placówki, a po zakończeniu zajęć każdorazowo składane do kartonów, oraz, że część wyposażenia przeznaczonego na plac zabaw nie mogło zostać zamontowane z uwagi na oczekiwanie do doprowadzenia terenu do stanu używalności. Ze specyfikacji załączonej do faktury nr 5/02/2022 wynika jednak, że nabyte wyposażenie można używać wyłącznie poza pomieszczeniem, chociażby ze względu na swój rozmiar, przeznaczenie i konieczność przytwierdzenia do podłoża na stałe (domek ogrodowy, duży plac zabaw ze zjeżdżalnią, piaskownica z pokrywą, piasek - 1 t, bramki, słupki, siatka ogrodzeniowa, itp.). Nie można zatem podzielić argumentacji skarżącej co do wykorzystania tego wyposażenia wewnątrz budynku. Wyposażenie, jak ustalił zespół kontrolujący Instytucji Pośredniczącej, składowane było w kartonach, a nie wykorzystane na cele projektowe. Poczynione ustalenia wskazują, że skarżąca nie udostępniła ogrodu zabaw swoim podopiecznym, nie przystosowała terenu pod tą aktywność, jak również nie dokonała jego adaptacji, tym samym nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z Wniosku o dofinansowanie, jakim było zaplanowanie miejsca zabaw dla 24 dzieci na świeżym powietrzu. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy doszło do nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz. UE L nr 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., dalej jako: "rozporządzenie 1303/2013"), skutkującej koniecznością zwrotu środków dofinansowania. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Zarządu Województwa skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białystoku. Zaskarżając ją w całości skarżąca zarzuciła: 1) błędne przyjęcie, że wydatki na nabycie wyposażenia ogrodu zabaw wraz z montażem, koszty dzierżawy gruntu przeznaczonego na ogród zabaw dla dzieci, koszty zakupu dodatkowego wyposażenia do żłobka nie stanowią kosztów kwalifikowalnych - podczas gdy wydatki te zostały poniesione w związku z realizacją projektu i są niezbędne do realizacji celów tego projektu, a także zostały poniesione zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że wydatki te zostały poniesione z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., § 7 Umowy o dofinansowanie oraz rozdziału 6.2. pkt 3 b), e) i f) Wytycznych kwalifikowalności; 2) naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 polegające na błędnym uznaniu, że udzielone dofinansowanie zostało wykorzystane z naruszeniem procedur określonych w umowie o dofinansowanie; 3) naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 w zw. z art. 235 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.) i art. 67 ust. 1 u.f.p. polegające na zawarciu w decyzji Zarządu Województwa dwóch niespójnych ze sobą podstaw prawnych rozstrzygnięcia, przez co naruszony został obowiązek jednoznacznego wskazania w decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia; 4) naruszenie art. 93c § 1 i art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. polegające na nierozważeniu w zaskarżonej decyzji czy Spółka skutecznie wstąpiła w prawa i obowiązki pierwotnego beneficjenta projektu, tj. M. sp. z o.o. - co mogło skutkować skierowaniem decyzji do podmiotu niebędącego stroną; 5) naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie na jego podstawie decyzji zwrotowej w sytuacji, gdy organ stwierdził jednocześnie, że po dokonaniu przez Spółkę korekt wniosków o płatność pozostała niewykorzystana część dofinansowania do zwrotu (tj. sytuacja, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p.); 6) naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 54 § 1 pkt 3 o.p. w związku z art. 67 oraz art. 207 ust. 1 u.f.p. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji I instancji w całości, podczas rozstrzygnięcie organu odwoławczego powinno uwzględniać przerwę w naliczaniu odsetek liczoną od 18 listopada 2024 do 12 lutego 2025 r. przez co rozstrzygnięcie w zakresie odsetek jest wadliwe, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydatki poniesione na wydzierżawienie i przygotowanie oraz wyposażenie placu zabaw zostały poniesione celowo, a zarówno plac zabaw jak i zabawki były wykorzystywane w celu i w ramach realizacji projektu, którego dotyczyła umowa. Wskazano, że skarżąca realizowała projekt w następstwie podziału najpierw M. sp. z o.o., a następnie M.1 sp. z o.o. Zdaniem Spółki Zarząd Województwa powinien zweryfikować ustalenia Instytucji Zarządzającej dotyczące tego, czy faktycznie skarżąca wstąpiła w prawa i obowiązki strony Umowy o dofinansowanie - a w razie potrzeby poczynić własne ustalenia w tym zakresie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Instytucji Pośredniczącej, a także o zasądzenie od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa z 4 lutego 2025 r. nr 5/2025, w której organ ten utrzymał w mocy decyzję Instytucji Pośredniczącej z 7 sierpnia 2024 r. nr RPOWP/7/2024 w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania do zwrotu, wypłaconej na podstawie ww. Umowy o dofinansowanie Projektu ze zmianami, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Podstawę prawną decyzji Zarządu Województwa stanowiły przepisy art. 207 u.f.p. W ust. 1 powołanego artykułu wskazuje się, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są (1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, (2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, (3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W tym miejscu, z uwagi na zarzut skarżącej, należy wyjaśnić, że łączne wskazanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. nie stanowiło w tym przypadku uchybienia jako uzasadnione okolicznościami sprawy, bowiem doszło zarówno do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (które to naruszenia zostaną wskazane niżej), jak i do pobrania środków w nadmiernej wysokości, gdyż środki w kwocie 42.783,95 zł nie zostały wydatkowane, jednak nie doszło do ich zwrotu. Zarzucana sprzeczność nie miała więc miejsca, gdyż elementy wskazanej podstawy prawnej odnoszą się do dwóch zdarzeń faktycznych. Z dalszych przepisów powołanego artykułu 207 u.f.p. (ust. 8 i 9) wynika, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa powyżej właściwa instytucja wzywa do: (1) zwrotu środków lub (2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast po bezskutecznym upływie tego terminu, właściwy organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Należy dodać, że w myśl art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Stosownie do treści art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.). W tym miejscu, przed dokonaniem rozstrzygnięcia zasadniczej kwestii spornej należy odnieść się jeszcze do zarzutu braku rozważenia czy skarżąca powinna być adresatem decyzji. W treści zarzutu skarżąca wyraziła bowiem wątpliwość czy skutecznie wstąpiła ona w prawa i obowiązki pierwotnego beneficjenta projektu, tj. M. sp. z o.o. Zarzut ten trudno odczytywać inaczej niż jako próbę uniknięcia odpowiedzialności finansowej za naruszenie wymogów dofinansowania i brak rozliczenia pobranej i niewydatkowanej części dofinansowania, skoro skarżąca: 1) ma świadomość tego, jaka część majątku przypadła jej w wyniku wydzielenia z M. sp. z o.o. (za pośrednictwem M.1 sp. z o.o.), 2) złożyła w dniu 30 listopada 2022 r. wniosek o dofinansowanie realizacji ww. projektu pierwotnie realizowanego przez M. sp. z o.o., obejmujący cały okres finansowania, włącznie z tym przed powstaniem skarżącej, 3) zawarła z organem aneks z dnia 5 stycznia 2023 r. do ww. umowy o dofinansowanie pierwotnie zawartej przez M. sp. z o.o., na mocy którego beneficjentem w miejsce M. sp. z o.o. w odniesieniu do całego dofinansowania stała się skarżąca, 4) składała wnioski o wypłatę zaliczek z udzielonego pierwotnie M. sp. z o.o. dofinansowania, 5) przedstawiła aneks do umowy najmu lokali użytkowych w Łomży od R. Ł., z którego wynika, że stała się najemcą w miejsce M. sp. z o.o. lokali służących realizacji projektu, którego dotyczy niniejsza sprawa, jak również faktury VAT wystawione na jej rzecz przez R. Ł. dotyczące ww. najmu, 6) w toku całego postępowania przed organami dotacyjnymi nie wyrażała żadnych wątpliwości dotyczących przejęcia dofinansowania udzielonego pierwotnie M. sp. z o.o., które skarżąca kontynuowała. W nawiązaniu do powyższych wskazań należy stwierdzić, że to te zdarzenia, w szczególności złożony przez skarżącą wniosek o dofinansowanie i aneks do umowy dotacyjnej decydują o tym, że skarżąca jest w tym momencie wyłącznym beneficjentem dofinansowania udzielonego pierwotnie M. sp. z o.o. Podkreślić bowiem należy, że art. 93c o.p., na który powołuje się skarżąca, nie ma w sprawie zastosowania. W art. 67 u.f.p. ustawodawca odsyła co prawda do przepisów działu III o.p. zawierającego również ww. przepis, jednak przepisy tego działu stosuje się odpowiednio. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III o.p. oznacza, że podlegają one wykładni i stosowaniu z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielanie dotacji. Odpowiednie stosowanie przepisów może oznaczać zarówno stosowanie wprost, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, jak i odmowę zastosowania. Przykładowo brak zastosowania art. 93c o.p. stwierdził NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1694/19 dotyczącego administracyjnej kary pieniężnej. W przypadku niniejszej sprawy stosowanie art. 93c o.p. byłoby sprzeczne z podstawowymi regułami stosunku prawnego łączącego beneficjenta z organem udzielającym dofinansowania, dalece różnego od stosunku prawnopodatkowego, do którego art. 93c o.p. przede wszystkim się odnosi. Stosunek prawnopodatkowy powstaje zasadniczo z mocy prawa w przypadku zaistnienia zdarzeń, z którymi ustawa wiąże jego powstanie (art. 4 i art. 5 o.p.). Powstanie tej relacji prawnej jest niezależne od woli podatnika. Odmiennie rzecz ma się ze stosunkami powstałymi w procesie udzielania dotacji, w tym ze środków UE. Tego rodzaju relacja prawna posiada zarówno cechy typowe dla stosunków publicznoprawnych (administracyjnoprawych), jak i stosunków prawa prywatnego (cywilnoprawnych). Co prawda dofinansowanie udzielane jest na mocy umowy, jednak beneficjent wyłaniany jest w odpowiednim postępowaniu przez właściwy organ. Beneficjent wyraża swoją wolę przystąpienia do konkursu i skorzystania z dofinansowania, jednak nie decyduje o tym, jakim celom dotacja ma służyć i podporządkowuje się warunkom określonym w danym programie. Dotacji udziela się konkretnemu podmiotowi, który nie może dowolnie nią dysponować, a więc nie może przenieść jej też na inny podmiot. W związku z powyższym wykluczone jest także, by wolą samego beneficjenta dotacji doszło do jej przeniesienia na inny podmiot, choćby poprzez podział spółek przez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na rzecz nowopowstałego podmiotu. Zatem również Zarząd Województwa nie ma racji w tym względzie, gdyż to nie w wyniku podziału M. sp. z o.o. dokonanego na mocy przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.) skarżąca stała się beneficjentem dotacji w miejsce tego podmiotu, lecz z uwagi na złożony przez skarżącą wniosek o dofinansowanie zaakceptowany przez organ, co skutkowało podpisaniem aneksu do umowy. Wobec powyższego zastąpienie M. sp. z o.o. w roli beneficjenta nastąpiło dlatego, że nowopowstały podmiot, tj. skarżąca wyraził taką wolę wobec organu, który ją zaakceptował, ku czemu miał podstawy, skoro skarżąca wstąpiła m.in. w stosunek najmu lokali użytkowych użytkowanych w celu realizacji ww. projektu. Przy tym ostatecznie to skarżąca odpowiadałaby za treść złożonego wniosku i ewentualne niedotrzymanie zobowiązania z uwagi na brak potrzebnego w tym celu majątku od M. sp. z o.o. W procesie udzielania dotacji kontrola wnioskodawcy ma zasadniczo formalny charakter i nie można czynić wobec organu zastrzeżeń z tego względu, że deklaracje skarżącej co do możliwości kontynuacji projektu mogłyby okazać się fałszywe. To skarżąca odpowiada za spełnienie warunków udzielenia dofinansowania. Aktualna próba uchylenia się od odpowiedzialności, w opozycji do wyrażanej wcześniej jednoznacznie woli kontynuacji zobowiązań M. sp. z o.o. nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Przechodząc do oceny zasadniczego sporu w sprawie w ocenie sądu uzasadnione było stwierdzenie, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., wobec czego organ zasadnie najpierw wezwał stronę do zwrotu wypłaconych środków, a następnie z uwagi na brak dobrowolnego zwrotu środków, wydał stosowną decyzję. Sąd podziela pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1195/18, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc te wskazania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy w sposób prawidłowy oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zebrany w toku kontroli przeprowadzonej przez Instytucję Pośredniczącą. Stwierdzono wówczas, że skarżąca nie jest w posiadaniu odbiornika TV, co czyni nieuzasadnionym wydatek na wózek pod taki odbiornik. Zakupu wózka nie uzasadnia przy tym rzeczywiście posiadany projektor multimedialny i odkurzacz samojezdny, skoro zakupiony wózek nie służy tym przedmiotom. Podobnie nieracjonalne okazały się wydatki na wyposażenie placu zabaw, gdyż strona nie dysponowała terenem odpowiednio dużym, by możliwe było swobodne korzystanie z zakupionych urządzeń. Jednocześnie czyni to nieracjonalnymi wydatki na dzierżawę gruntu pod plac zabaw, gdyż był on zbyt mały, by służyć w tym celu. Przy tym stwierdzono, że grunt nie był utrzymywany we właściwym stanie, gdyż był zarośnięty trawą. Wydatki te nie były przy tym adekwatne w stosunku do liczby dzieci, które miały korzystać z placu zabaw (24 dzieci), gdyż wielkość placu i liczba była nieodpowiednia. Dodatkowo stwierdzono, że zakupione urządzenia nie były nawet zamontowane na placu. Zasadnie nie przyjęto za usprawiedliwienie argumentacji skarżącej, że urządzenia były składane do kartonów po zakończeniu zajęć, czy też, że dzieci miały korzystać z urządzeń wewnątrz budynku. Organy stwierdziły zasadnie, że cechy zakupionych urządzeń, w szczególności ich gabaryty czy specyfikacja, w praktyce to uniemożliwiały. Uzasadnione było zatem stwierdzenie, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z Wniosku o dofinansowanie, jakim było zaplanowanie miejsca zabaw dla 24 dzieci na świeżym powietrzu. W przedmiocie dodatkowego wyposażenia żłobka nie było ono przewidziane w projekcie, a wniosek o jego zmianę nie uzyskał akceptacji organu, w związku z tym tego rodzaju wydatek nie był kwalifikowalny. Wobec powyższego niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. W przedmiocie zwrotu niewykorzystanej części dotacji nie może budzić wątpliwości, że powinna ona zostać również zwrócona na podstawie art. 207 § 1 pkt 3 u.f.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 u.f.p. oraz art. 207 ust. 1 u.f.p. należy stwierdzić, że art. 207 ust. 9 u.f.p. zakreśla jedynie obowiązek określenia w decyzji zwrotowej terminu, od którego nalicza się odsetki, w związku z czym decyzja ta nie musi zawierać kompleksowego rozstrzygnięcia w zakresie odsetek. Ten obowiązek został spełniony i strona tego nie kwestionuje. Strona odnosi zarzut natomiast do kwestii, której decyzja organu I instancji nie zawiera, a więc okresów nienaliczania odsetek. Przepisy nie przewidują jednak wymogu wskazania takich okresów w decyzji. Organ wskazuje w tym względzie w rozstrzygnięciu na "odsetki jak dla zaległości podatkowych", co jest uprawnione z uwagi na art. 67 ust. 1 u.f.p. odsyłający do przepisów działu III o.p. Należy przy tym zauważyć, że regułą wypływającą z przepisów o.p. jest naliczanie odsetek przez samego podatnika (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt I FSK 2178/18), a więc odpowiednio w tym przypadku przez beneficjenta, tj. skarżącą. Wobec powyższego zastrzeżenia skarżącej w przedmiocie okresów nienaliczania odsetek są zupełnie nieuprawnione, skoro decyzja zwrotowa nie zawiera rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, co jest zgodne z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zarząd Województwa zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i dokonał jego swobodnej oceny, dzięki czemu dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Okoliczności mające znaczenie w sprawie zostały ustalone w sposób niepozostawiający wątpliwości, co znalazło też odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się również do zarzutów strony i wyjaśnił wszelkie wątpliwości. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło