I SA/Bk 1806/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata A. O. – pełnomocnika z urzędu skarżącego K. B. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2018 r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 295,20 zł w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka Zarządu p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał K. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata A. O. (k. 24). Adwokat A. O. uczestniczył w postępowaniu przed sądem w I instancji, wnosząc do protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2018 r. (aplikant adwokacki M. M. działający z substytucji adwokata A. O. k. 43) o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nieopłaconych w całości ani w części (k. 45). Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Białymstoku przyznał A. O. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 295,20 zł. W tym zakresie powołał się na art. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a) oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714, dalej powoływane jako rozporządzenie) uznając, że opłata ta wynosi 240 zł i powiększona być powinna o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 295,20 zł. Na powyższe postanowienie adwokat A. O. złożył sprzeciw zarzucając naruszenie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., wskazując że w sprawie przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, co powodowało, konieczność ustalenia wynagrodzenia działającego w ramach prawa pomocy adwokata na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 6 ww. rozporządzenia. Wskazując na powyższe, pełnomocnik wniósł o zamianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie wynagrodzenia w wysokości 4 428 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd, ponownie oceniając wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi A. O. za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, nie znalazł podstaw do jego zmiany, uznając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to, jak wynika z brzmienia § 21 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji jest uzależnione od tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (opłata obliczona na podstawie § 8 rozporządzenia) czy też jest to tzw. inna sprawa. Stąd należy przyjąć zasadę, że jeżeli ten spór dotyczy należności pieniężnej (tak co do zasady jak i jej wysokości) w sprawie należy pobrać wpis stosunkowy. Jeżeli spór dotyczy innej kwestii (np. zasadności zabezpieczenia, ulg podatkowych, odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe) pobiera się wpis stały. W tej drugiej sytuacji nie ma znaczenia kwota zabezpieczonej (umarzanej, odraczanej, przenoszonej, rozkładanej na raty) należności. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, że spór o tę samą należność mógłby się toczyć kilkakrotnie; przy zabezpieczeniu, określeniu (ustaleniu) zobowiązania podatkowego i przy zastosowaniu każdego środka egzekucyjnego. Nietrudno przewidzieć konsekwencje finansowe (koszty postępowania), jakie musiałby ponieść podatnik (zobowiązany). W sprawach podatkowych przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne tylko w przypadku skargi na decyzje dotyczące wymiaru (określenia lub ustalenia) podatku, nadpłaty, a także kwoty zwrotu podatku lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. We wszystkich innych sprawach pobiera się wpis stały (por. postanowienia NSA: z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt II FZ 348/05, niepubl., z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 1651/06, z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 150/08, z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FZ 239/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W przedmiotowej sprawie, skarga wniesiona przez Skarżącego do sądu administracyjnego jest środkiem zaskarżenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. W tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2016 r. poz. 207 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja, która jest przedmiotem zaskarżenia, dotyczy przeniesienia odpowiedzialności za należności podatkowe. Przedmiotem tej decyzji i przenoszonej z jej mocy odpowiedzialności podatkowej są wymienione w niej kwoty: zaległości podatkowej, odsetek od zaległości oraz kosztów egzekucyjnych, jednakże nie zmienia to faktu, że decyzja organu podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta została ustalona w innym postępowaniu. Przedmiotem tego rodzaju sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest zatem ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. W konsekwencji od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ wymieniona w zakwestionowanej decyzji wysokość kwoty zobowiązania zostaje ustalona w innym postępowaniu, a decyzja wydana w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Poza tym osoba trzecia, zobowiązana na podstawie art. 116 § 1 O.p. do uiszczenia należności za podatnika, nie ma statusu strony w postępowaniu wymiarowym w stosunku do spółki i może skutecznie kwestionować jedynie fakt przeniesienia należności, a nie wysokość tej należności. W związku z tym wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności. Skoro przedmiotem sporu w sprawie nie jest akt kreujący (albo stwierdzający istnienie) należności pieniężnej, to stosownie do art. 231 p.p.s.a. od skargi należny jest wpis stały. Dlatego też o ewentualnym wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy w takiej sprawie należy rozstrzygać w oparciu o § 21 pkt 1 ppkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, jako tzw. innej sprawie, a nie tak jak wskazuje w sprzeciwie pełnomocnik w oparciu o § 21 pkt 1 ppkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 6 ww. rozporządzenia jako sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Przedmiotowa sprawa, dotycząca orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki nie jest sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Tym samym, pełnomocnikowi Skarżącego, z tytułu wykonanego zastępstwa prawnego w ramach ustanowionego prawa pomocy, należne jest wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł, na którą to kwotę składa się opłata oraz należny podatek od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 250 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.