I SA/Bk 213/05
WyrokWSA w Białymstoku2005-10-13
Skład orzekający: sędzia NSA Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty projektu zmiany szaty graficznej papieru pakowego, poniesione przez spółkę powiązaną, powinny zostać doliczone do wartości celnej importowanego towaru, jeśli faktura za te usługi obciążała inną spółkę, a nie bezpośrednio importera?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy celne nie wykazały, aby spółka importująca faktycznie poniosła koszty projektu zmiany szaty graficznej, ani że dostarczyła ten projekt producentowi opakowań. Samo powiązanie kapitałowe między spółkami nie jest wystarczającą podstawą do doliczenia tych kosztów do wartości celnej. Ponadto, sąd uznał, że odsetki wyrównawcze nie mogą być naliczane od podatku od towarów i usług, a jedynie od długu celnego.Stan faktyczny
Spółka B. S.A. importowała papier pakowy. W toku kontroli celnej ujawniono fakturę dotyczącą kosztów projektu zmiany szaty graficznej papieru, wystawioną na inną spółkę (B. Sp. z o.o.), z którą B. S.A. była powiązana kapitałowo. Organy celne uznały, że część tych kosztów powinna zostać doliczona do wartości celnej importowanego towaru i naliczyły podatek VAT oraz odsetki wyrównawcze. Spółka wniosła skargę, kwestionując zasadność doliczenia kosztów projektu, ponieważ nie poniosła ich bezpośrednio ani pośrednio, a także podnosząc zarzuty dotyczące stosowania przepisów prawa i naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. sprawy ze skargi B. S.A. w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej spółki B. S.A. w A. kwotę 2815,00 (słownie: dwa tysiące osiemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Zgodnie ze zgłoszeniem celnym z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...], złożonym przez agencję celną "W" Sp. z o.o. w imieniu B. S.A, objęto procedurą dopuszczenia do obrotu papier pakowy z nadrukiem do pakowania paczek z papierosami marki [...]. Wartość zaimportowanego towaru ustalono na podstawie dołączonej przez zgłaszającego faktur - na kwotę [...] DEM.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie firmy ujawniono m. in. fakturę nr [...] z dnia [...] października 2000 r. na kwotę [...] DEM, wystawioną przez firmę B. G. dla B. Sp. z o.o. [...] z W., dotyczącą kosztów projektu zmiany szaty graficznej papieru pakowego do papierosów. Według ustaleń poczynionych w toku postępowania kontrolnego, część ww. kosztów w kwocie [...] DEM dotyczyła towaru zgłoszonego w dokumencie SAD z dnia [...] maja 2000 r., w związku z czym kwota ta powinna zostać doliczona do zadeklarowanej wartości celnej.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w S., w dniu [...] września 2004 r. wszczął z urzędu postępowanie, zakończone wydaniem w dniu [...] marca 2005 r. decyzji nr [...]. We wspomnianej decyzji ustalił wartość celną towaru z uwzględnieniem kwoty [...] DEM z faktury dotyczącej kosztów projektu szaty graficznej papieru pakowego do papierosów marki [...], określając jednocześnie kwotę podatku od towarów i usług w nowej wysokości oraz obliczył kwotę odsetek wyrównawczych od różnicy między kwotą podatku od towarów i usług zawartą w decyzji a kwotą tego podatku zadeklarowaną w ww. zgłoszeniu celnym.
Spółka odwołała się od powyższej decyzji, żądając uchylenia jej w całości
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji lub alternatywnie o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu swego żądania Spółka podniosła, iż brak jest podstaw prawnych do podwyższenia wartości celnej zgłoszonego towaru o część kwoty z faktury
nr [...] z dnia [...] października 2000 r., bowiem faktura ta nie obciążała Spółki, lecz inny podmiot, tj. B. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. Ponadto wskazano, że przyjęta w zaskarżonej decyzji podstawa prawna do określenia kwoty odsetek wyrównawczych nie może mieć zastosowania do podatku od towarów i usług.
Po przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji w kwestiach stanowiących przedmiot rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uzasadniał, że spółki "B" Sp. z o. o. w W.
i "B" S.A. w A. działały w ścisłym powiązaniu, gdyż "B" S.A. był jedynym wspólnikiem "B" Sp. z o.o. Zgodnie z zawartą między "B" Sp. z o.o. (Mocodawca) i "B" S.A. (Producent) umową produkcyjną, Producent zobowiązał się wytwarzać w celu odsprzedaży Mocodawcy, a Mocodawca zobowiązał się do kupna produkowanych według zamówień Mocodawcy wyrobów tytoniowych. Zgodnie z punktem 2(ii) tej umowy, obowiązek zapewnienia opakowań o standardzie niezbędnym do wytwarzania produktów spoczywał na Producencie.
Ponadto zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nastąpiło połączenie spółek "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i "B" Spółka Akcyjna poprzez przeniesienie całego majątku "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na "B" Spółka Akcyjna (łączenie poprzez przejęcie).
Zdaniem organu odwoławczego skutkiem takiego połączenia jest przejście praw i obowiązków spółki przejmowanej na spółkę przejmującą w drodze sukcesji uniwersalnej. Przepis art.93 §1 Ordynacji podatkowej stwierdza, że jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej, osoba prawna powstała w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej wstępuje we wszelkie, przewidziane w przepisach prawa podatkowego, prawa i obowiązki przekształconej osoby prawnej. Z dniem
[...].12.2001 r. "B" Spółka Akcyjna stała się następcą prawnym w odniesieniu do praw i obowiązków przewidzianych przepisami prawa celnego oraz prawa podatkowego przekształconej osoby prawnej – "B" Spółki z o.o. W świetle powyższego skarżąca Spółka przejęła również odpowiedzialność z tytułu nieuwzględnienia w wartości celnej importowanego towaru kosztu zawartego w opłaconej przez spółkę przejmowaną (B. Sp. z o.o.) fakturze. Dyrektor Izby Celnej w B. podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii zasadności określenia kwoty odsetek wyrównawczych na podstawie art. 11f ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 222 § 4 Kodeksu celnego. Zdaniem organu odwoławczego, intencją ustawodawcy stanowiącego wyżej powołane przepisy celne i podatkowe, było stworzenie takiego stanu prawnego, w którym organ celny stosowałby spójne zasady wymiaru i poboru należności celnych przywozowych oraz należności podatkowych z tytułu importu towarów. Instytucja odsetek wyrównawczych określonych w art. 222 § 4 Kodeksu celnego stanowi swoistego rodzaju "wyrównanie" sytuacji podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.
Dyrektor Izby Celnej w B. nie podzielił również zawartego w odwołaniu zarzutu dotyczącego terminu przedawnienia do wydania decyzji w zakresie podatku od towarów i usług w odniesieniu do towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu według w/w zgłoszenia celnego, przyjętego w dniu [...] maja 2000r. Zdaniem organu drugiej instancji, przedawnienie zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie, stosownie do dyspozycji art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej może nastąpić z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pełnomocnik Spółki zaskarżył w/w decyzję Dyrektora Izby Celnej
w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając
– naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 23
§ 1 w związku z art. 30 §1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23 poz. 117 ze zm.) oraz poprzez błędną interpretację art. 11, 11c, ,11f ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.);
– naruszenie art. 222 § 4 ustawy Kodeks celny oraz § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515 z 2003 r.) w zw. z art. 11f ust. l ustawy o VAT, poprzez błędne zastosowanie wymienionych przepisów, polegające na rozszerzeniu zakresu ich zastosowania na podatek od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym;
– rażące naruszenie art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego, nieobowiązujący w dniu importu, tzn. art. llf ust. 2 ustawy
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym;
– naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60), poprzez błędne zastosowanie przepisów intertemporalnych.
Zdaniem skarżącej Spółki, aby możliwe było doliczenie pewnych wydatków do ceny transakcyjnej towarów kupujący, a więc Spółka musi faktycznie ponieść koszt tych wydatków — pośrednio (a więc na rzecz podmiotu trzeciego, nie będącego sprzedawcą importowanych towarów) albo bezpośrednio (na rzecz dostawcy towarów). W ocenie Spółki jest to warunek sine qua non, to jest taki, od którego spełnienia zależne jest zastosowanie dalszych postanowień danego przepisu. Literalne brzmienie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu Celnego wskazuje jednoznacznie, iż towary i usługi, których wartość doliczona powinna być do wartości celnej towarów mają być dostarczone przez kupującego. W ocenie Spółki, ten właśnie warunek nie został spełniony w przedmiotowym stanie faktycznym.
Podmiotem, który faktycznie zamówił i nabył usługi opisane w fakturze dotyczącej projektu folii z nadrukiem była firma B. Sp. z o.o. a nie Spółka. Nabywcą usług i podmiotem ponoszącym koszty związane z tymi usługami był więc odrębny podmiot, a nie podmiot kupujący sprowadzane towary (tj. Spółka). Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż były to podmioty funkcjonujące w tej samej grupie spółek, gdyż w momencie dokonania importu towarów przez Spółkę nie stanowiły one tego samego podmiotu, lecz były jedynie podmiotami powiązanymi. Nie ma również znaczenia fakt, iż w dniu [...] grudnia 2001 r. nastąpiło przejęcie B. Sp. z o.o. przez Spółkę. Fakt ten miał miejsce bowiem już po dacie dokonania importu towarów, zaś zgodnie z art. 85 §1 Kodeksu celnego "należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących". Na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, ani po tym dniu Spółka, nie będąc w ogóle nabywcą przedmiotowych usług projektowych, nie mogła nawet przypuszczać, iż istnieją takie koszty.
Przepis art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego wskazuje, iż to kupujący towary powinien ponieść pewne koszty tak, by można je było doliczyć do wartości celnej tych towarów. Zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego "kupować coś to znaczy nabyć coś po pewnej cenie", zaś Spółka nie poniosła żadnych kosztów, które wynikają z przedmiotowej faktury dotyczącej prac projektowych. Spółka nawet pośrednio nie poniosła kosztów związanych z nabyciem przedmiotowych usług. Wynika to z faktu, iż koszty poniesione przez B. Sp. z o.o. nigdy nie zostały refakturowane na Spółkę, ani w żaden inny sposób przez nią poniesione. Ponadto, w momencie połączenia spółek (przez przejęcie) nie nastąpiło przeniesienie żadnych wierzytelności z tym związanych dawnej B. Sp. z o.o., jako podmiotu przejmowanego, na obecnie funkcjonującą B.
W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. została wydana po upływie trzech lat od momentu przyjęcia zgłoszenia celnego. Organy oparły się w tym zakresie na przepisie art. 11 f ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który wszedł w życie 1 września 2003 r. Oznacza to, iż w momencie dokonania zgłoszenia celnego, przepis art. 11 f ust. 2 nie stanowił obowiązującej normy prawnej. W tym czasie termin przedawnienia do wydania decyzji w zakresie wysokości podatku w imporcie regulował art. 11 c ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 65 § 5 ustawy Kodeks celny. W razie stwierdzenia w toku kontroli, że wartość celna towaru została zaniżona wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości mogło nastąpić po wydaniu przez właściwy organ celny stosownej decyzji. Z kolei, stosowna decyzja była decyzją wydawaną na podstawie art. 65 Kodeksu Celnego, dla której termin przedawnienia, zgodnie z § 5 tego artykułu wynosił 3 lata od momentu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Skarżąca Spółka nie zgodziła się także z argumentacją organów obu instancji, iż podstawą do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 222 § 4 Kodeksu celnego
i naliczenia wobec Spółki odsetek wyrównawczych jest przepis art. 11f ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Niezależnie od tego, iż przepis ten nie obowiązywał w dniu przywozu towarów, to zdaniem skarżących odsyła on do przepisów Kodeksu celnego tylko w zakresie nieuregulowanym przepisami art. 11 oraz 11c-11e ustawy. Zgodnie natomiast z art. 11 c ust. 4 tej ustawy do postępowań, w wyniku których naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą kwotę podatków w prawidłowej wysokości, stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. W konsekwencji przed zastosowaniem do podatku od towarów i usług przepisów Kodeksu celnego organy powinny zastosować przepisy Ordynacji podatkowej. Obowiązek zastosowania w stosunku do podatku należnego z tytułu przywozu towarów przepisów Ordynacji podatkowej wynika również bezpośrednio z art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Zgodnie również z art. 2 § 4 Kodeksu celnego, zasady powstawania i wykonywania oraz wygasania zobowiązań podatkowych, związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny lub
z jego wyprowadzeniem z polskiego obszaru celnego oraz zakres praw
i obowiązków organów celnych w tych sprawach regulują odrębne przepisy. Odrębnymi przepisami w powyższym zakresie są regulacje Ordynacji podatkowej.
Według Spółki naliczenie odsetek wyrównawczych jest możliwe wyłącznie
w stosunku do długu celnego, czyli ceł i innych opłat związanych z przywozem towarów. Tymczasem podatek od towarów i usług jest podatkiem nie zaś opłatą,
a doktryna prawa podatkowego w zdecydowany sposób rozgranicza te dwa pojęcia. Żaden z przepisów Kodeksu celnego nie przewiduje, iż opłaty w rozumieniu Kodeksu obejmują również podatek od towarów i usług należny z tytułu przywozu towarów na polski obszar celny. Potwierdzają to również przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych. Przepis § 3 tego rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż odsetki wyrównawcze nalicza się wyłącznie w określonych przypadkach i to wyłącznie od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą długu celnego pobraną a należną. Potwierdzenia, iż dług celny nie obejmuje kwoty podatku od towarów i usług z tytułu przywozu towarów, dostarcza także art. 11 ustawy podatkowej. W ustępie 3 tego artykułu określona została zasada, iż podatnik jest obowiązany do wpłacenia kwot obliczonych podatków w terminie
10 dni, licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych. Przepis ten jest zbieżny z zasadą przewidzianą w art. 231 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym kwota należności, o której zarejestrowaniu dłużnik został powiadomiony powinna zostać przez niego uiszczona nie później, niż w terminie 10 dni. W przypadku, gdy należności celne przywozowe obejmowałyby również podatek od towarów i usług należny z tytułu przywozu towarów, przepis art. 11 cyt. ustawy byłby całkowicie zbędny - taka konkluzja zaś jest sprzeczna z ideą racjonalnego ustawodawcy.
Zdaniem skarżącej Spółki, zgodnie z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego, skutki czynności prawnej powinny być oceniane według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej dokonania. Zasada ta odnosi się również do terminu przedawnienia do wydania decyzji weryfikującej określone w zgłoszeniu celnym cło oraz podatek od towarów i usług. Zastosowanie przepisu art. 11 f ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w odniesieniu do przywozu towaru sprzed jego wejścia w życie jest więc ewidentnym naruszeniem zasady lex retro non agit. Wydanie decyzji przez organ celny na podstawie przepisów nieobowiązujących w czasie wykonywanej czynności prawnej stanowi rażące naruszenie prawa.
Według Spółki, aby określić skutki prawne czynności dokonanej przez Spółkę w zgodzie z zasadą, iż prawo nie działa wstecz, konieczne jest przeanalizowanie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie
z obowiązującym wówczas stanem prawnym, ustawa ta nie zawierała regulacji odnoszącej się do sytuacji, gdy powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych. W takim przypadku nie było podstawy prawnej do określenia wartości celnej według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów.
Na zakończenie skargi Spółka podniosła, że zarówno w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, jak również decyzji Dyrektora Izby Celnej bez żadnego uzasadnienia i wyjaśnienia przywołane zostały przepisy obowiązujące w różnych okresach, nie zachowując przy tym nawet odrobiny konsekwencji. Przepisy nieobowiązującego Kodeksu celnego zostały zastosowane na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne
(Dz. Nr 68, poz. 623), zgodnie z którym przepisy Kodeksu celnego stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Należy więc uznać, iż w tej części powołane wyżej decyzje są zgodne z przepisami intertemporalnymi.
W odniesieniu do podatku VAT nie został ustanowiony żaden przepis intertemporalny, wobec czego należy wnosić, iż zastosowanie powinny mieć przepisy obowiązujące w momencie powstania obowiązku podatkowego. Tymczasem obydwa organy celne, przyjęły bez żadnego uzasadnienia, jako podstawę materialnoprawną decyzji przepis art. 11 f ustawy o VAT, który obowiązywał w okresie od l września 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. Nie obowiązywał on ani w dniu przywozu towarów, ani nie obowiązywał w dniu wydania decyzji.
Uzasadniając powyższym Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał argumenty zawarte w wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Złożonej skardze nie można odmówić słuszności. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa
(art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Będący podstawą wydanych w tej sprawie decyzji przepis art. 30 § 1 pkt 2
lit. "d" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) stanowi: "W celu określania wartości celnej z zastosowaniem przepisów
art. 23, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się określoną w odpowiedniej proporcji wartość wymienionych poniżej towarów
i usług, dostarczonych bezpośrednio lub pośrednio przez kupującego, bezpłatnie lub po obniżonej cenie, do użytku związanego z produkcją i sprzedażą przywożonych towarów, w zakresie, w jakim taka wartość nie została ujęta w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej prac techniczno-inżynieryjnych, rozwojowych, artystycznych i projektowych oraz planów i szkiców wykonanych poza polskim obszarem celnym
i niezbędnych do produkcji przywiezionych towarów.
Z faktury nr [...] z dnia [...] października 2000 r. wystawionej przez firmę "B" z N. wynika, że nabywcą usługi projektowej jest firma "B" [...] Sp. z o. o. w W. (w skrócie B. Sp. z o.o.), a nie firma "B" S.A. w A. (w skrócie B. S.A.).
Organy celne argumentując, że obie firmy – B. S.A. w A. oraz B. Sp. z o.o. w W. były podmiotami powiązanymi nie wykazały jednak, że to spółka B. S.A. w A. dysponowała w rzeczywistości projektem i to ona bezpośrednio lub pośrednio (np. przez B. Sp. z o.o. w W.) przekazała go producentowi importowanych opakowań.
Z przywoływanej przez organy obu instancji umowy produkcyjnej z dnia [...] stycznia 1997 r. wynika, że firma B. S.A. w A. nie była odpowiedzialna za prace projektowe związane z importowanymi opakowaniami. Do niej należało produkowanie wyrobów tytoniowych według zamówienia B. Sp. z o.o. w W. W uzasadnieniu swoich decyzji organy same przyznają, że to nie firma B. S.A. w A., lecz firma B. Sp. z o.o. w W. zamawiała wykonanie wszelkich projektów, ponosiła koszty ich wykonania, akceptowała projekt i przekazywała bezpłatnie do wytwórcy importowanych materiałów.
Fakt, iż firma B. S.A. w A. była wówczas udziałowcem B. Sp. z o.o. nie pozbawia tej ostatniej samodzielności przy podejmowaniu czynności prawnych - w tym przypadku zakupu projektu nowej szaty graficznej opakowań i przekazania go producentowi tych opakowań. Samo istnienie powiązań kapitałowych nie może być wystarczającą podstawą do przyjęcia, że czynności firmy B. Sp. z o.o. w W. są w istocie czynnościami spółki właścicielskiej – B. S.A. w A. Zastosowane w przedmiotowej sprawie przepisy, w tym stanowiący podstawę do podwyższenia wartości celnej importowanego towaru przepis art. 30 § 1 pkt 2 lit. "d" Kodeksu celnego - nie uzależniają wystąpienia określonych w nich skutków prawnych od istnienia powiązań kapitałowych.
Uzasadnieniem wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć nie może być również fakt, iż w dniu [...] grudnia 2001 r. nastąpiło przejęcie przez B. S.A.
w A. spółki B. Sp. z o.o. w W. Należy zauważyć, że przywołany w tym zakresie przez Dyrektora Izby Celnej w B. przepis art. 93 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa reguluje następstwo prawne w zakresie praw i obowiązków przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Chodzi tu o takie prawa lub obowiązki publicznoprawne, które istniały przed połączeniem obu podmiotów. Innymi słowy, spółka B. S.A. w A. może być sukcesorem obowiązku, który jeszcze przed połączeniem obu spółek powstał wobec spółki B. Sp. z o.o. w W. Tymczasem w niniejszej sprawie organy niejako "wykreowały" taki obowiązek z dwóch czynności: zakupu usługi projektowej podjętej przez B. Sp. z o.o. w W., oraz importu opakowań przez B. S.A. w A., wskazując, że sprowadzone towary związane były bezpośrednio z produkcją wyrobów tytoniowych objętych umową produkcyjną. Organ odwoławczy stwierdzając w uzasadnieniu swojej decyzji, że spółka B. S.A. w A. stała się następcą prawnym w odniesieniu do praw i obowiązków przewidzianych przepisami prawa celnego oraz prawa podatkowego spółki B. Sp. z o.o. w W., nie wskazał jaki konkretnie obowiązek - przewidziany przepisami prawa celnego oraz prawa podatkowego - ciążył na spółce B. Sp. z o.o. w W. w związku z dokonanym przez tą firmę zakupem usługi projektowej.
Należy zgodzić się z pełnomocnikiem Spółki, że, aby możliwe było doliczenie pewnych wydatków do ceny transakcyjnej towarów, kupujący, a więc skarżąca Spółka musi faktycznie ponieść koszt tych wydatków — pośrednio (a więc na rzecz podmiotu trzeciego, niebędącego sprzedawcą importowanych towarów) albo bezpośrednio (na rzecz dostawcy towarów).
Uwzględniając powyższe, zebrany w tej sprawie materiał dowodowy,
w ocenie Sądu, nie dawał podstaw do wyciągnięcia wniosku, że to B. S.A. w A., pośrednio lub bezpośrednio, jako kupująca dostarczyła producentowi opakowań projekt nowej szaty graficznej papieru pakowego oraz folii propylenowej. Organy skarbowe naruszyły w tym zakresie, zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art.122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 6 ze zm.), której procesowe gwarancje realizacji zawierają regulacje dotyczące postępowania dowodowego w tym wynikający z postanowień art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wymóg zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego oraz zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego - art. 191 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd w całości podziela pogląd wyrażony we wcześniejszych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (m.in. wyroki z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. I SA/Bk 109/05 oraz sygn. akt I SA/Bk 110/05), iż przepisy art.11c ust.3 ustawy z dnia 08.01.1993 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. oraz art. 11f ust. 2 tej ustawy
w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2003 r. nie miały charakteru materialno-prawnego. Nie regulowały one zasad powstawania i wygasania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Przedmiotem zawartych w tych przepisach regulacji było określenie właściwych organów oraz sposobów postępowania w zakresie weryfikacji wysokości podatku zadeklarowanego przez podatnika. W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia zarzut, iż obowiązujący w 2001 r. przepis art. 11c ust. 3
cyt. ustawy regulował materialno-prawną kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego w tym podatku. Należy podkreślić, iż w świetle tego przepisu,
w sytuacji, gdyby korekta obliczonego przez podatnika zobowiązania podatkowego wiązałaby się jedynie z błędnym zastosowaniem stawki podatku, wówczas wydanie decyzji przez organ podatkowy nie wymagałoby wydawania przez organ celny decyzji w przedmiocie wartości celnej. Jeżeli natomiast trzymać się tezy, że zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje tylko raz z mocy prawa, to ulega ono przedawnieniu na zasadach określonych w art. 70 Ordynacji podatkowej. Dlatego też Sąd podziela stanowisko organów skarbowych, co do charakteru zastosowanego w tej sprawie przepisu art. 11f ust.2 ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten wyraża normę prawną, która może być zastosowana jedynie w toku prowadzonego przez organ postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja dokonanego przez podatnika samowymiaru podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Jest więc to przepis o charakterze procesowym. Właściwy jest on dla spraw dotyczących zobowiązań podatkowych powstałych na gruncie ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd nie dostrzega zatem naruszenia przywołanych
w skardze przepisów: art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120
cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
Sąd nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organów skarbowych
w zakresie możliwości wymierzania podatnikowi podatku od towarów i usług odsetek wyrównawczych, o których mowa w art. 222 § 4 Kodeksu celnego oraz
w przepisie § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r.
w sprawie odsetek wyrównawczych. (Dz. U. Nr 155,poz. 1515). Skutki niewykonania zobowiązań podatkowych regulują przepisy ustawy Ordynacji podatkowej, w myśl których niezapłacony w terminie podatek staje się zaległością podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę (art. 51 § 1 i art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej). Reguły tej nie zmienia treść art.11f ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym w art. 4
pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3a, art. 6 ust. 7 i 7a, art. 11, art.11c-11e stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu celnego dotyczące poboru i wymiaru cła,
z wyjątkiem przepisów dotyczących przedłużenia terminu zapłaty, odroczenia płatności oraz innych ułatwień płatniczych przewidzianych w tym kodeksie. Należy przy tym podkreślić, iż w przepisach samej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym potwierdzona została zasada naliczania od zaległości
w tym podatku odsetek za zwłokę, a nie odsetek wyrównawczych. Zgodnie bowiem z art.11g tej ustawy, właściwy dla podatnika naczelnik urzędu skarbowego jest organem właściwym w sprawie postępowań dotyczących odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Zgodzić się należy ze skarżącą Spółką, że w świetle art.222 §4 Kodeksu celnego naliczenie odsetek wyrównawczych jest możliwe w stosunku do długu celnego, czyli ceł i innych opłat związanych z przywozem towarów. Tymczasem podatek od towarów i usług nie jest cłem ani opłatą. Żaden z przepisów Kodeksu celnego nie przewiduje, iż opłaty w rozumieniu Kodeksu obejmują również podatek VAT należny z tytułu przywozu towarów na polski obszar celny. Należy ponadto zauważyć, iż w przepisach regulujących zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu towaru – mimo zasady, iż zobowiązanie to powstaje
z mocy prawa – przyjęto szczególne rozwiązanie w zakresie płatności różnicy między podatkiem wynikającym z decyzji naczelnika urzędu celnego, a podatkiem pobranym przez ten organ. Należność ta powinna być uregulowana w terminie
10 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji - art. 11 ust. 3 i art. 11e ust. 1 ustawy. Dopiero więc nieuregulowanie w tym terminie wynikającej z decyzji organu podatkowego należności daje podstawę do naliczenia odsetek za zwłokę.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej
w B. narusza przepisy art.122, art. 187 i art. 191 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, art. 222 § 4 Kodeksu celnego oraz § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515).
Powyższe w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) dało to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Orzeczenie
o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło