I SA/Bk 222/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę Wnioskiem z 12 kwietnia 2007 r. Pan S. M. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w M. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. w postaci jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni przeznaczonej na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). W toku postępowania organ wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących nieścisłości stwierdzonych podczas kontroli wniosku. W odpowiedzi wnioskodawca złożył korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym stwierdził, iż w okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. nie posiadał zwierząt zarejestrowanych w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonym przez ARiMR i rejestrze koniowatych. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał [...] lutego 2008 r. decyzję nr [...], w której przyznał wnioskodawcy płatności JPO i UPO w pełnej wysokości oraz odmówił przyznania płatności PZ. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności PZ organ wskazał, że wyliczona na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt, liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00. W związku z tym powierzchnia, od której nalicza się płatność PZ, wyliczona z uwzględnieniem przepisu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), wynosi 0,00 ha. Po rozpatrzeniu złożonego od tej decyzji odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] kwietnia 2008 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołał przepis § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i wskazał, że płatność PZ przysługuje rolnikom, którzy w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. byli posiadaczami bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych oraz we wniosku o przyznanie płatności w roku 2006 zadeklarowali trwałe użytki zielone oraz trawy na gruntach ornych, które zostały zakwalifikowane do płatności. Płatność PZ przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, jednak nie większej niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (bydło, owce, kozy, konie) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według stanu na dzień, w którym liczba dużych jednostek przeliczeniowych jest największa i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych, do której została przyznana płatność w 2006 r. Mając na uwadze powyższe, jaki i treść wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę w toku postępowania, organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunku dotyczącego posiadania w okresie referencyjnym zarejestrowanych zwierząt gospodarskich. Dlatego też płatność PZ nie mogła być mu przyznana. W złożonej do tut. Sądu skardze na powyższą decyzję organu drugiej instancji Pan S. M. wniósł o jej "uchylenie i unieważnienie decyzji jej poprzedzającej" jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym był jego ojciec, który przechodząc na rentę strukturalną został zobowiązany do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Posiadane użytki rolne, jak i całość zwierząt została przekazana na jego rzecz razem ze wszystkimi zobowiązaniami. Zdaniem skarżącego odmowa przyznania płatności PZ jest całkowicie bezzasadna i narusza interes młodego rolnika ograniczając środki finansowe przeznaczone na rozwój gospodarstwa. Oprócz powyższego skarżący podniósł, że istota dopłat bezpośrednich polega na tym, iż osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne. Wprowadzona w 2007 r. płatność "zwierzęca" zawiera ograniczenia jej otrzymania w postaci okresów i wielkości referencyjnych bez uwzględnienia zmian własnościowych, co jest niezgodne z ustawami z dnia 18 grudnia 2003 r. i z 26 stycznia 2007 r. Zdaniem skarżącego niezgodne z ustawą z dnia 18 marca 2003 r. jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa z 13 marca 2007 r. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek, dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Powstały w niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny, czy skarżący spełniał warunki uprawniające go do przyznania w 2007 roku uzupełniającej płatność obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: (1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz (2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Trzeba podkreślić, że płatność zwierzęca jest nową formą płatności dla producentów rolnych, obowiązująca dopiero od 2007 r. Ma ona charakter tzw. płatności historycznej, albowiem aby nabyć uprawnienie do jej uzyskania w danym roku kalendarzowym należy spełnić warunki, które musiały zaistnieć w poprzednim okresie – tzw. okresie referencyjnym (zob. wyrok WSA w Opolu z 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Op 89/08). Tym warunkiem było między innymi posiadanie w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. zwierząt, które w tym czasie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do właściwego rejestru. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący w powyższym okresie nie posiadał żadnych zarejestrowanych zwierząt. Potwierdzają to zarówno odpowiednie rejestry ARiMR, jak i złożone w trakcie postępowania administracyjnego oświadczenie skarżącego (k. 64 akt administracyjnych). Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje także przed Sądem. Podnosi jedynie, że zwierzęta były w tym czasie zarejestrowane na jego ojca. W świetle tych ustaleń stanu faktycznego nie ma zatem wątpliwości, że skarżący, jako że nie był w wymienionym okresie posiadaczem zarejestrowanych na siebie zwierząt, nie spełnia warunków zawartych w przepisie § 4 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia. Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut skarżącego, dotyczący niezgodności przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z treścią ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. i ustawy z 26 stycznia 2007 r., w zakresie, w jakim przepisy te nie uwzględniają zmian własnościowych przy przyznawaniu płatności PZ. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, w tej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), albowiem ustawa ta z dniem 27 lutego 2007 r. została zastąpiona ustawą z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., (obecny tytuł tej ustawy brzmi: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"). Nie można też stwierdzić, że przepisy zastosowanego w tej sprawie rozporządzenia naruszają postanowienia nowej ustawy. Istotnie, w myśl art. 7 ust. 2 tej ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw, w tym tzw. płatność zwierzęca. Trzeba jednak zwrócić uwagę na dalsze zapisy tego aktu prawnego. Otóż w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rolnictwa, aby ten w drodze rozporządzenia określił rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. W przepisie art. 23 ustawodawca wskazał natomiast, że minister może określić szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających. Przez użyte w przywołanym przepisie określenie "szczegółowe warunki" należy rozumieć sprecyzowanie elementów, od zrealizowania których uzależnione jest przyznanie płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami. Nie można więc twierdzić, że wśród szczegółowych warunków przyznania płatności nie mieści się spełnienie tego, o którym mowa w § 4 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, a mianowicie, aby w okresie referencyjnym podmiot ubiegający się o płatność PZ był posiadaczem określonych zwierząt inwentarskich (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 111/08). Nade wszystko trzeba zwrócić uwagę, że w art. 17 ust. 3 cyt. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezposredniego, ustawodawca wprost wskazał, że wydając wspomniane rozporządzenie, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu (podkreś. Sądu), lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych. Wszystko to każe stwierdzić, że zastosowane w tej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. nie naruszają przywołanych wyżej norm ustawnych. Z tego względu oparte na treści tych przepisów decyzje organów obu instancji nie mogą być uznane za niezgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.