I SA/Bk 229/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z [...] czerwca 2012 r. nr [...], w której ustalono Panu M. T. (dalej: Skarżący) łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2012 w wysokości 6.031,00 zł. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji oraz z przedstawionych Sądowi akt sprawy administracyjnej wynika, że Skarżący nabył w 2001 r. działki nr [...] jako użytki rolne. Weszły one w skład jego gospodarstwa rolnego. Organ ustalił, że przed 2003 r. działki te były sklasyfikowane, jako użytki rolne, jednak w 2003 r. nastąpiła zmiana ewidencji i grunty te zostały sklasyfikowane jako "Bi". Organ przywołał treść przepisów art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej powoływanej jako "u.p.o.l.") i na tej podstawie stwierdził, że kryterium rozgraniczającym zakresy przedmiotowe podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości jest wyłącznie odpowiednia klasyfikacja gruntu uwidoczniona w ewidencji gruntów. Jeżeli więc opodatkowany grunt był sklasyfikowany inaczej, niż jako użytek rolny, grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytku rolnym lub las, nie można go było obciążyć podatkiem rolnym, czy leśnym, lecz należało go opodatkować podatkiem od nieruchomości. Organ II instancji wskazał, że sporny grunt nie mógł też zostać uznany za część gospodarstwa rolnego. Z art. 1a i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969) wynika, że gospodarstwo rolne mogą tworzyć wyłącznie grunty, które w ewidencji gruntów sklasyfikowane są jako użytki rolne lub tzw. grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Grunt oznaczony "Bi" nie wchodził zaś w skład tak rozumianego gospodarstwa rolnego. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., gdyż grunty, na których posadowiono budynek pozostały o powierzchni użytkowej [...] m2 były użytkami sklasyfikowanymi jako "Bi" i nie mogły być częścią gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w części dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości o pow. [...] m2, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów: - art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływanej jako "o.p."); - art. 121 § 1 o.p., tj. naruszenie zasady zaufania poprzez działanie organu w sposób chaotyczny i niepoprawny, zmierzając do możliwie najwyższego opodatkowania nieruchomości będącej własnością podatnika; - art. 124 o.p., tj. zasady przekonywania poprzez nie wyjaśnienie stronie, na jakich przesłankach organ oparł swoje rozstrzygnięcie oraz nie odniesienie się do wszystkich argumentów wskazanych przez stronę; - art. 122 o.p poprzez nie podjęcie wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji, gdy organ powziął informację o wadach w aktualnej ewidencji gruntów; - art. 180 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, jako dowodu w sprawie bezprawnie dokonanego wpisu w ewidencji gruntów, gdyż zmiana wpisu w ewidencji nastąpiła w sposób sprzeczny z prawem, w związku z czym nie może być brana pod uwagę, jako dowód w sprawie; - art. 187 § 1 o.p. poprzez uznanie, że nie ma podstaw do opodatkowania spornych nieruchomości podatkiem rolnym; - art. 190 o.p. poprzez dowolną ocenę dowodów, szczególnie zaś nie uwzględnienie dokonania przez starostę bezprawnej zmiany w ewidencji gruntów; - art. 123 § 1 i art. 200 § 1 o.p. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z przedstawionym przez Starostwo Powiatowe w M. wypisem z rejestru gruntów, sporne działki opisane są symbolem "Bi". Na wypisie widnieje adnotacja, że zmiana użytków rolnych zabudowanych na grunty zabudowane i zurbanizowane, inne tereny zabudowane (Bi) nastąpiła przy odnowieniu operatu ewidencji gruntów miasta K. dnia [...] maja 2003 r. Zmiana operatu nie nastąpiła jednak w trybie przewidzianym w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności organ dokonujący zmiany w ewidencji nie powiadomił o tej zmianie organu podatkowego, ani podatnika. Niezrozumiałe jest więc, w jaki sposób organ dokonał zapisu w ewidencji gruntów, który stanowi podstawę działań organów podatkowych. Skarżący podkreślił, że organ podatkowy wiedział o sprzecznym z prawem trybie zmiany wpisu w ewidencji, a mimo to wydał decyzję na jej podstawie, honorując wypis z ewidencji jako jedyny dowód. Takie postępowanie godzi w zasady wynikające z idei demokratycznego państwa prawnego. Wskazał też, że warunkiem koniecznym do uprawomocnienia się decyzji starosty w sprawie aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów jest potwierdzenie właściwego urzędu gminy o wywieszeniu stosownej informacji. Tymczasem takiej informacji nie było, a w związku z tym decyzja starosty o zmianie wpisu w ewidencji nie może być brana pod uwagę. Skarżący stwierdził, że zapis w ewidencji blokuje mu również możliwość skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., pomimo że z akt sprawy wynika, że na spornych działkach znajdują się zabudowania, które od lat są wykorzystywane do prowadzonej działalności rolniczej. Skarżący podniósł też, że organ nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił dowodów w sprawie, tj. deklaracji złożonej przez podatnika, aktów notarialnych, wyjaśnień podatnika czy protokołu oględzin. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Sąd w rozpatrywanej sprawie nie stwierdza ani naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć wpływ na wynik danej sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego, mogących mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Zasadniczy spór dotyczy prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów Skarżącego położonych na terenie gminy K. oznaczonych jako działki nr [...]o pow. [...] m2. Zdaniem Skarżącego winny one podlegać podatkowi rolnemu, zaś posadowione na tym gruncie budynki, jako służące wyłącznie działalności rolniczej, powinny korzystać ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. W ocenie Sądu, stanowisko Skarżącego w powyższym zakresie jest błędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii opodatkowania gruntów, należy wyjaśnić, że zasadą jest opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Z mocy art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem między innymi grunty będące użytkami rolnymi, gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi na użytkach rolnych lub lasy, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawowe znaczenie dla określenia charakteru gruntu ma ewidencja gruntów i budynków. Przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l., stanowi bowiem, że przez użyte w tej ustawie określenia takie jak np.: użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione, czy też lasy – rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe znajduje wyraźne potwierdzenie w przepisie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), z którego wynika, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak zgodnie wskazuje się w doktrynie i judykaturze, przy opodatkowywaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to, co na tym gruncie w rzeczywistości ma miejsce albo, w jakim charakterze jest on wykorzystywany (zob. np.: L. Etel [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, komentarz do art. 2 u.p.o.l.; a także wyrok NSA z 25 listopada 2010 r. II FSK 1291/09). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych - w tym podatkowych - i w przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z tejże ewidencji (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z 22 grudnia 2010 r., sygn. III SA/Po 462/10, opubl. Lex nr 757225, wyrok WSA w Gdańsku z 25 stycznia 2011 r., sygn. I SA/Gd 1166/10, opubl. Lex nr LEX nr 747822). Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja gruntu uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że sporne grunty są sklasyfikowane w ewidencji jako "Bi", czyli jako "grunty zabudowane i zurbanizowane, inne tereny zabudowane". Ustalając stan faktyczny sprawy organy podatkowe, z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 o.p.), dokonując wymiaru podatku nie mogły więc przyjąć danych odmiennych, niż wykazane w ewidencji. Brak jest w szczególności podstaw do tego, aby rozstrzygnięcie w sprawie opodatkowania gruntów sklasyfikowanych w ewidencji, jako "Bi" oprzeć na przesłance sposobu wykorzystania gruntu, czy – jak chce tego Skarżący – przesłance charakteru/rodzaju gruntu, jaki został określony w akcie notarialnym, na podstawie którego doszło do nabycia spornej nieruchomości. W konsekwencji organy prawidłowo opodatkowały tak sklasyfikowane grunty w sposób przewidziany w regulacjach odnoszących się do podatku od nieruchomości. Bez znaczenia dla prawidłowości opodatkowania pozostaje to, w jaki sposób nastąpiła zmiana klasyfikacji tych gruntów, które wcześniej były klasyfikowane, jako użytki rolne. Organ podatkowy dokonujący wymiaru podatków nie jest uprawniony do badania prawidłowości przeprowadzonej procedury modernizacji ewidencji gruntów i budynków, jest natomiast związany treścią ewidencji. Nie można zatem organom skutecznie czynić zarzutu, że dokonały wymiaru podatku na podstawie ewidencji gruntów, której zmiana nastąpiła w sposób sprzeczny z prawem. Należy natomiast zauważyć, że Skarżący może podejmować przewidziane prawem działania celem zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Do czasu zmiany tych danych organ podatkowy jest jednak związany tym, co wynika z ewidencji gruntów i budynków. Trzeba także wskazać, że w sytuacji, gdy na gruntach oznaczonych jako "Bi" posadowione są budynki gospodarcze, nie jest możliwe skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. W myśl tego przepisu, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Wynika stąd, że budynki gospodarcze, aby mogły korzystać ze zwolnienia, muszą być m.in. położone na gruntach gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Art. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. O tym, czy dany grunt stanowi grunt gospodarstwa rolnego przesądza więc m.in. ich sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. W sytuacji zaś, gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sklasyfikowaniem gruntu jako "Bi" nie jest możliwe zwolnienie z podatku od nieruchomości budynku gospodarczego, nawet, jeżeli służy on wyłącznie działalności rolniczej. Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Pozwalał on na wyciągnięcie uzasadnionych wniosków niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Ocena zebranych dowodów mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Skarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Brak jest też podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie naruszało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, czy też zasadę przekonywania stron. Organy nie mogły uwzględnić, jako podstawy rozstrzygnięcia dotyczącego roku 2012 wskazywanych przez Skarżącego aktów notarialnych dotyczących nabycia nieruchomości oraz wypisu z ewidencji gruntów z 2001 r., ponieważ dokumenty te obrazowały stary stan prawny. Do akt sprawy włączono aktualne wypisy z rejestru gruntów, w tym wypis zawierający informację o przyczynach zmiany ewidencji dokonanej w 2003 r., które wzięto pod uwagę przy ustaleniu charakteru gruntów. Sąd nie stwierdził też naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 o.p., którego Skarżący upatruje w tym, że nie zapewniono mu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i uniemożliwiono wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Burmistrza K. z [...] maja 2012 r., którym wyznaczono Skarżącemu 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz potwierdzenie odbioru tego postanowienia pełnoletniemu domownikowi Skarżącego w dniu 1 czerwca 2012 r. (k. [...] akt adm.). Skarżącemu zapewniono więc możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji organu I instancji. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organ odwoławczy wyznaczył Skarżącemu termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazane naruszenie przepisów postępowania może jednak stanowić podstawę uchylenia decyzji przez Sąd, tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Sądu, powyższe naruszenie art. 200 § 1 o.p. nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. W postępowaniu odwoławczym organ nie przeprowadził bowiem żadnych dodatkowych dowodów, lecz orzekał na podstawie tego samego materiału dowodowego, co organ I instancji. Skarżący, jak już wskazano, miał zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy przez organ I instancji, znał też motywy wydania decyzji przez organ I instancji i skorzystał z prawa złożenia odwołania od tej decyzji. Nie można zatem stwierdzić, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.