I SA/Bk 233/23
WyrokWSA w Białymstoku2023-11-22
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek, który jest w trakcie przebudowy lub remontu, ale posiada fundamenty, ściany i dach, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, a nie jako budynek mieszkalny, jeśli nie dokonano zmiany sposobu jego użytkowania i nie zgłoszono zakończenia przebudowy?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że budynek, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi i posiada fundamenty oraz dach, jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Przebudowa lub remont istniejącego budynku, nawet mająca na celu zmianę jego parametrów użytkowych lub technicznych, nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego, jeśli nie dokonano formalnej zmiany sposobu użytkowania i nie zgłoszono zakończenia prac budowlanych. Brak dowodów na faktyczne zajęcie nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego uniemożliwia zastosowanie zwolnienia podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2022. Organ I instancji ustalił podatek w kwocie 32.329 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej opodatkowania dwóch budynków (nr 19 i 20) stawką mieszkalną, a nie stawką dla budynków pozostałych, ustalając ostatecznie podatek na kwotę 31.026 zł. SKO uznało za niezasadne odwołanie skarżącego w zakresie opodatkowania budynku nr [...] (dawny nr [...]) według stawki dla budynków pozostałych. Spór dotyczył również możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego dla nieruchomości zajętych na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując opodatkowanie budynku nr [...] oraz brak zastosowania zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 405.548/D-12/25/22 w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2022 oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 19 kwietnia 2022 r., nr 405.548/D-12/25/22 uchylająca decyzję Wójta Gminy N.-S. z 10 października 2020 r. nr FNP.3123.250192.2022 w sprawie ustalenia S. B. (dalej jako: "skarżący") wysokości podatku od nieruchomości w kwocie 32.329 zł na 2022 r. za nieruchomość nr [...] położoną w obrębie N. S. i ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2022 r. w kwocie 31.026 zł.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący w informacji podatkowej z 8 kwietnia
2021 r. wykazał pow. gruntów pozostałych 22.141 m2 z dopiskiem, że są one zajęte na prowadzenie "nieodpłatnej" statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, powierzchnię budynków mieszkalnych – 1993,72 m2, nie wykazano w informacji budynków tzw. pozostałych.
W załączniku ZIN-1 wymieniono, że chodzi o budynki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz dwa budynki mieszkalne bez numerów o pow. 97 m2 oraz 98 m2.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r. Wójt Gminy N. S. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego na 2022 r. podając, że w informacji podatkowej nie wykazano do opodatkowania budynku nr [...] - dawny nr [...] - o pow. 2154 m2 a dwa budynki o nr [...] o pow. użytkowej 97 m2, oraz o nr [...] o pow. użytkowej 98 m2 zostały wykazane jako mieszkalne.
Organ I instancji, decyzją z 10 października 2022 r., ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w kwocie 32.329 zł, przyjmując następujące przedmioty do opodatkowania:
- budynki mieszkalne o pow. 1.798,72 m2;
- budynki tzw. "pozostałe" o pow. do 300 m2" 0 195,00 m2 p. uż.;
- budynki tzw. "pozostałe o pow. powyżej 300 m2" - od 2.154 m2;
- grunty oznaczone "B" i "Bi" o pow. 22.141 m2.
Grunty sklasyfikowane jako rolne i leśne na działce [...] podlegały zwolnieniu. Budynki gospodarcze znajdujące się na gruntach rolnych nie zostały opodatkowane.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżoną decyzją z 19 kwietnia 2023 r., Kolegium uchyliło ww. rozstrzygnięcie i ustaliło zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2022 r. w kwocie 31.026 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie okazało się zasadne w części opodatkowania budynku nr [...] oraz nr [...] według stawki mieszkalnej, a nie jak przyjął organ I instancji - według stawki tzw. pozostałej. W zakresie opodatkowania budynku nr [...] - dawny nr [...] - o pow. 2154 m2 według stawki tzw. pozostałe SKO uznało odwołanie za niezasadne.
Organ odwoławczy podał, że przedmiotem sprawy jest opodatkowanie nieruchomości położonych na terenie gminy N.-S. tj. gruntów i budynków na działce nr [...]. Wskazano, że niemożliwym było przeprowadzenie aktualnych oględzin na terenie nieruchomości podatnika (podjęcie próby oględzin nastąpiło w toku postępowania za 2019 r.). Z tego powodu, postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r. do akt sprawy włączono materiały pozyskane w trakcie prowadzonych postępowań w latach ubiegłych. Dokumenty z innych postępowań to m.in. ekspertyza biegłego z 12 września 2016 r. T. S. z uprawnieniami budowlanymi, kserokopia oględzin z 8 lipca 2015 r. z fotografiami, akt notarialny z 28 marca 2018 r. Rep A [...] umowa darowizny zawarta pomiędzy W. G. oraz M. G., akt notarialny z 28.01.2019 r. Rep A nr [...] umowa darowizny zawarta pomiędzy S. B. oraz M. G. Nadto wyjaśniono, że organ I instancji pozyskał informację od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach, z których wynika, że nie doszło do zakończenia przebudowy (na mieszkalny) budynku Nr [...] - pismo z 22 czerwca 2022 r. W zakresie budynków nr [...] oraz nr [...] - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach wydał postanowienie o wstrzymaniu dalszych robót budowlanych z powodu takiego ich zakresu, który wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy stwierdził, że budynek nr [...] podlega opodatkowaniu jako tzw. pozostały, ponieważ nie doszło do zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Kolegium podało, że organ I instancji skierował zapytanie w tym zakresie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach, który pismem z 22 czerwca 2022 r. udzielił odpowiedzi, że nie odnotowano zawiadomienia o zakończeniu przebudowy tego budynku. Główne ustalenia w zakresie tego budynku wynikają z ekspertyzy z 12 września 2016 r. T. S., która została przeprowadzona w sposób rzetelny i kompletny i stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Biegły w sposób jasny i czytelny przedstawił opis i własne stanowisko w sprawie stanu technicznego omawianych budynków w okresach za 2010, 2011 i 2015, a do opinii zostały dołączone fotografie. Przedstawione zostały podstawy prawne działania biegłego, źródła pochodzenia materiałów, ocena stanu faktycznego oraz wnioski końcowe.
Odnośnie budynków nr 19 i nr 20 - Kolegium podzieliło stanowisko strony, że należy je zakwalifikować do budynków mieszkalnych, co spowodowało konieczność uchylenia decyzji organu I instancji w tym zakresie i uwzględnienia tego w obliczeniu wysokości podatku od nieruchomości.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z akt podatkowych, Organizacja Pożytku Publicznego "P.’' zawiadomieniem z dnia 2 listopada 2017 r. nr BS.6643,410.2017.TM zgłosiła zmianę sposobu użytkowania dwóch budynków magazynowych (bez oznaczenia). W toku postępowania podatkowego za 2018 r. Kolegium, wezwaniem z 7 lutego 2020 r. zwróciło do Starostwa Powiatowego w Siemiatyczach z zapytaniem, czy ww. zgłoszenie jest skuteczne i czy doszło do zmiany sposobu użytkowania tych budynków na mieszkalne. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w Siemiatyczach poinformowało, że zgłoszenie zostało przyjęte skutecznie, a tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków objętych zgłoszeniem.
Wobec powyższego Kolegium stanęło na stanowisku, że budynek dawniej oznaczony nr 19 o pow. 97 m2 oraz nr 20 o pow. 98 m2 podlegają opodatkowaniu według stawki mieszkalnej. Kolegium nie podzieliło w tym względzie poglądu organu I instancji, że brak zmiany sposobu użytkowania obu tych budynków można wywodzić z pisma z 7 stycznia 2019 r. (omyłkowo opatrzonego datą 7 stycznia 2018 r.) Starostwa Powiatowego w Siemiatyczach (karta 8.14.11- Tom I). W tym piśmie nie odniesiono się do ww. zgłoszenia, zatem dopiero późniejsza odpowiedź Starostwa może stanowić jasne i pełne stanowisko dotyczące skuteczności zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynków nr 19 i nr 20 na budynki mieszkalne. Na tego rodzaju kwalifikację nie może wpłynąć zdaniem Kolegium fakt, że obecnie roboty budowlane zostały wstrzymane mocą postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach z 10 czerwca 2022 r. Nr NB 7356-2/22 oraz NB. 7356-3/22. Postanowienia te jednocześnie potwierdzają fakt istnienia obu budynków w 2022 r., a z ich treści wynika, że każdy z tych budynków jest murowany, parterowy, kryty blachą trapezową, budynki mają cztery ściany, są zamontowane okna i drzwi, wewnątrz całość w pełni wykończona. Zatem budynki te posiadają cechy i elementy konstrukcyjne o których mowa w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, że nieaktualny w 2022 r, stał się wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3232/17 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r., w którym zauważył, że budynek nr 20 był pozbawiony jednego elementu tj. ściany frontowej.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że przyjęte do opodatkowania budynki istnieją, posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne (fundamenty, ściany i dach), elementy takie posiadają również budynki będące w remoncie. Nadto, budynki te istniały także w 2010 r., gdy zostały sprzedane przez Agencję Mienia Wojskowego, oraz w dacie sprzedaży nieruchomości przez Fundację "P." w 2012 r. Państwu G. (wszystkie były wymienione w akcie notarialnym) oraz w dniu 24 listopada 2016 r. i w dniu 28 marca 2018 r., tj. w datach zawierania umowy darowizny. Stan i jakość organ ocenił na podstawie opisów zawartych w oględzinach z 8 lipca 2015 r. i brak jest danych wskazujących na zmianę tego stanu rzeczy w 2021 r. Strona nie przedłożyła informacji o zmianie sposobu użytkowania budynku nr [...], nie zgłosiła tego budynku do opodatkowania, nie zgodziła się na przeprowadzenie aktualnych oględzin nieruchomości. Organ dodał, że fakt odnawiania, czy remontowania budynku nie pozbawił go przez ten okres cech budynku. Wskazano, że nawet przejściowe rozebranie któregoś elementu nie pozbawia budynku jego pierwotnych cech, a ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu technicznego.
W zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l."). Kolegium wskazało, że w celu ustalenia, czy nieruchomości zostały zajęte na cele statutowe, wezwaniem z dnia 30 stycznia 2023 r. zwróciło się do Fundacji o złożenie szczegółowych wyjaśnień na okoliczność faktu zajęcia w 2021 r. nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W odpowiedzi Fundacja zawnioskowała o zwrócenie się do Urzędu Gminy w celu otrzymania dokumentu potwierdzającego ilość zameldowanych osób - uchodźców - pod adresem [...] na dzień 31 grudnia 2022 r., którym Fundacja okazała pomoc w zamieszkaniu. Poinformowała nadto, że złoży sprawozdanie za 2022 r. w obowiązującym terenie. Do pisma dołączono: umowę użyczenia z 30 marca 2018 r. zabudowanej działki o nr [...], zaświadczenie z 30 grudnia 2020 r., rachunki opłacane przez Fundację za energię elektryczna, wodę, ścieki i wywóz odpadów komunalnych.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że w aktach znajduje się pełna treść Statutu Fundacji, natomiast sprawozdanie merytoryczne za 2022 r. nie zostało na dzień wydania decyzji zamieszczone na stronach Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Z treści Statutu wynika m.in., że celem Fundacji jest: udzielanie wszelkiej pomocy osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony: repatriantom i imigrantom, Polakom pozostającym za granicą, uchodźcom politycznym (§ 9). Cel jest realizowany w szczególności poprzez: organizowanie nauki języka polskiego, organizowanie szkoleń zawodowych, pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego i kulturalnego, pozyskiwanie i tworzenie miejsc pracy i inne (§ 11). Z analizy Statutu, zdaniem Kolegium nie wynika, aby celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych repatriantom i imigrantom, lecz pozostała pomoc społeczna związana z zakwaterowaniem (§ 12 pkt 5 Statutu). Zwrócono przy tym uwagę, że ewentualny fakt zamieszkiwania emigrantów na terenie nieruchomości w N. S. nie spełnia przesłanki nieodpłatnego celu statutowego Fundacji "P.". Jak wynika z zapisu § 12 pkt 5 Statutu "Pozostała pomoc społeczna z zakwaterowaniem" została oznaczona symbolem PKD 87.90Z. W rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD (Dz. U. z 2009 r. poz. 1885 z późn. zm.) zawarty został dokładny opis tego rodzaju działalności. Z powyższego wynika, że nie dotyczy działalności opisywanej przez Fundację "P." w sprawozdaniu. Działalność oznaczona PKD 87.90Z została określona następująco: "Podklasa ta obejmuje pomoc społeczną zapewniającą całodobową opiekę dzieciom oraz osobom o ograniczonej zdolności radzenia sobie samemu, w której opieka medyczna, edukacja i działalność rehabilitacyjna odgrywają rolę marginesową, realizowaną przez instytucje administracji publicznej, organizacje prywatne lub społeczne w takich placówkach, jak: - domy dziecka, - pogotowia opiekuńcze, - specjalne ośrodki wychowawcze, - rodziny zastępcze, - domy dla bezdomnych, - domy dla samotnych matek z dziećmi, - ośrodki pomocy dla osób z problemami socjalnymi lub osobistymi, - ogniska wychowawcze.
W ocenie organu odwoławczego - żadna z tego rodzaju działalności nie jest prowadzona przez Fundację "P.". Ani strona postępowania, ani sama Fundacja w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r. nie przedstawiły w tym zakresie żadnych dowodów ani wyjaśnień. Zatem brak jest dowodów, że cała powierzchnia tych budynków była wykorzystywana na potrzeby statutowe Fundacji. W sytuacji, gdy dane niezbędne dla rozstrzygnięcia zastosowania wnioskowanego zwolnienia może przedstawić wyłącznie strona postępowania - lub jak w tym przypadku - Fundacja użyczająca nieruchomość - brak przedstawienia szczegółowych informacji (mimo wezwania) nie może być podstawą zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił Kolegium bezprawne działanie, a na potwierdzenie swego stanowiska zacytował fragmenty decyzji z 31 grudnia 2015 r. (400.330/C-13/5/15) oraz pisma z 8 lutego 2016 r. (40.45/C-13/5/16). W uzasadnieniu skargi jej autor zaprezentował stanowisko odnośnie obiektu [...] po byłym magazynie broni. Jego zdaniem w dacie przekazywania przez Agencję Mienia Wojskowego nie był to budynek w rozumieniu prawa budowlanego. Zdaniem strony, SKO bezprawnie zmienia decyzję Starosty w Siemiatyczach z 27 stycznia 2014 r. Skarżący sformułował nadto żądanie "na podstawie ust. 4 art. 51 Konstytucji RP sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych odnośnie obiektu [...], w związku z tym uchylenia decyzji". W treści skargi podano także, że ukrycie przestępstwa jest podwójnym przestępstwem i zacytowano art. 304 Kodeksu postępowania karnego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy innej instytucji organu podatkowego niż SKO w Białymstoku..
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 19 kwietnia 2023 r. uchylająca decyzję Wójta Gminy N.-S. z 10 października 2022 r. w sprawie ustalenia skarżącemu wysokości podatku od nieruchomości w kwocie 32.329 zł na 2022 r. za nieruchomość nr [...] położoną w obrębie N. S. i ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2022 r. w kwocie 31.026 zł.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie ogniskuje się wokół opodatkowania nieruchomości nr [...] położonej w obrębie N. S. i budynków na niej posadowionych. Spór początkowo dotyczył trzech budynków, gdyż podatnik w informacji podatkowej nie wykazał do opodatkowania budynku nr [...] - dawny nr [...] - o pow. 2154m2 a dwa budynki o nr 19 o pow. użytkowej 97 m2 oraz o nr 20 o pow. użytkowej 98m2 zostały wykazane jako mieszkalne.
Kolegium, po uwzględnieniu odwołania w części opodatkowania budynku nr 19 oraz nr 20 według stawki mieszkalnej, zaskarżoną decyzją z 19 kwietnia 2023 r. podjęło reformatoryjne rozstrzygnięcie. W zakresie natomiast opodatkowania budynku nr [...] (dawny nr [...]) - o pow. 2154 m2 według stawki tzw. pozostałej - odwołanie zostało przez organ odwoławczy uznane za bezzasadne i w tym momencie pozostaje kwestią sporną pomiędzy skarżącym a organem. Strony mają również odmienne stanowiska w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z podatku uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd podziela pogląd organu, że sporny obiekt należy zakwalifikować jako budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach) – tym samym jako taki podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ustalenia w tym zakresie opierają się na opinii biegłego z 2016 r. i wskazują, że obiekt ten posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne budynku, w tym również dach, którego istnienie kwestionuje skarżący. Sąd nie znajduje natomiast podstaw do zakwestionowania tych ustaleń, ponieważ brak jest danych wskazujących na zmianę tak ustalonego stanu rzeczy w 2022 r. Oceniając rzetelność i zupełność zebranego materiału dowodowego nie sposób pominąć faktu, że skarżący nie zgodził się na przeprowadzenie oględzin stąd organ rozpatrzył sprawę na podstawie dostępnej mu dokumentacji, w tym właśnie opinii biegłego z 2016 r.
Skarżący w toku postępowania konsekwentnie wskazywał, że budynek nr [...] (obecnie [...]) jest w trakcie budowy, w związku z czym nie powinien być opodatkowany. Powołuje się w tym zakresie na decyzję Starosty Siemiatyckiego nr 27/2014 z dnia 27 stycznia 2014 r. Uściślić w tym miejscu należy, że decyzja ta została uchylona decyzją nr 1/2018 z 3 stycznia 2018 r. Przede wszystkim jednak istotne jest to, że wskazana decyzja nie dotyczy budowy nowego budynku, ale przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku już istniejącego. Nie jest to zatem sytuacja tożsama ze stanem, gdy wznoszony jest zupełnie nowy obiekt budowlany. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli dany budynek istnieje nieprzerwanie to jego przebudowa mająca na celu zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2575/14). W niniejszej sprawie przebudowa mająca na celu dostosowanie budynku magazynowego do funkcji mieszkalnej pozostaje bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego.
Warto w tym miejscu wskazać, że w wyroku z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2221/11, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w postępowaniu podatkowym strona ma prawo zajmować bierną postawę przy gromadzeniu dowodów zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, czy też kwestionować wszelkie działania organów podatkowych, ale w takiej sytuacji musi liczyć się z tym, że na skutek takiej postawy ustalenia faktyczne zostaną przyjęte w oparciu o materiał, który uda się organom zgromadzić bez jej współdziałania (podobnie NSA w wyrokach: z dni: 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3361/15, 14 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 2111/19). Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ciążący na organach podatkowych nie jest nieograniczony, a przy ocenie prawidłowości działań organów wpływ ma również postawa podatnika.
W konsekwencji należy uznać, że brak bardziej aktualnych ustaleń w zakresie uznania spornego obiektu za budynek mieszkalny nie może zostać potraktowane za naruszenie prawa przez organy podatkowe. Nie ma też podstaw by przyjąć, że organy powinny oprzeć się w tym względzie jedynie na wskazaniach skarżącego, który powołuje się na opinie prywatne sporządzone na jego zlecenie.
Skarżący błędnie również wywodzi zmianę sposobu użytkowania budynku
nr [...] ze wspomnianej decyzji Starosty Siemiatyckiego. Należy wskazać, że dopiero po dokonaniu przebudowy i oddaniu do użytku budynku mieszkalnego może dojść do zmiany przeznaczenia budynku. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., dalej: "u.p.b."), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z treści ust. 4 tego przepisu wynika natomiast, że zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. W związku z tym, jeżeli właściwy organ potwierdza stosownymi urzędowymi dokumentami, że zgłoszenie zostało wniesione skutecznie, to następuje zmiana sposobu użytkowania. Niezasadna jest przy tym argumentacja skargi, jakoby SKO bezprawnie zmieniło decyzję Starosty z dnia 21 stycznia 20214 r., gdyż nie ma podstaw do twierdzenia, by organy odmówiły waloru dokumentu urzędowego decyzjom Starosty Siemiatyckiego o pozwoleniu na budowę oraz Wójta Gminy N.-S. o warunkach zabudowy. Przede wszystkim strona błędnie zakłada w treści skargi, że we wskazanych dokumentach urzędowo stwierdzono, że sporny budynek nr [...] jest budynkiem mieszkalnym, gdyż zmiana sposobu użytkowania powinna wynikać ze zgłoszenia tej zmiany i braku sprzeciwu właściwego organu, a nie decyzji o warunkach zabudowy, czy pozwolenia na budowę. Dopiero bowiem po dokonaniu przebudowy i oddaniu do użytku budynku mieszkalnego może dojść do zmiany przeznaczenia budynku. Samo wydanie decyzji przez Starostę nie rodziło takiego skutku. Inaczej mówiąc - wydanie tej decyzji nie spowodowało zmiany przeznaczenia budynku. Co więcej, sam skarżący utrzymuje, że budynek nr [...] ([...]) nadal jest w budowie (wedle organów w przebudowie, remoncie), nie mogło zatem dojść do zmiany sposobu użytkowania. W związku z tym sąd nie widzi podstaw do zakwestionowania opodatkowania tego budynku.
Jak już zostało wyżej wskazane, zmiana sposobu użytkowania, nie może wynikać już z decyzji o pozwoleniu na przebudowę, jeśli nawet przewiduje się w niej zmianę sposobu użytkowania budynku. W takiej decyzji mowa jest jedynie o pewnym zamierzeniu budowlanym, które ma być dopiero zrealizowane. Okoliczność, że budynek ten nadal jest w przebudowie wynika z decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę z 21 maja 2018 r. W przypadku, gdy obiekt ten byłby już oddany do użytku, wydanie tego rodzaju decyzji byłoby niecelowe. W związku z powyższym zasadne było opodatkowanie budynku nr [...] według stawki dla budynków pozostałych, a nie jak sobie tego życzy skarżący - mieszkalnych.
W toku postępowania skarżący nie wykazał, że rozpoczęto użytkowanie budynku mieszkalnego i nie wykazał zgłoszenia tego faktu do Nadzoru Budowlanego. Organ I instancji skierował w tym zakresie zapytanie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach, z którego odpowiedzi wynika, że nie odnotowano zawiadomienia o zakończeniu przebudowy tego budynku. Główne ustalenia odnośnie omawianego budynku [...] wynikają natomiast z ekspertyzy biegłego z uprawnieniami budowlanymi na 2015 r. – T. S. z 12 września 2016 r. (przyjętego do opodatkowania również w 2022 r.), z których jednoznacznie wynika, że jest to budynek magazynowy o powierzchni 2.154 m2. Ekspertyza wskazuje, że rozpoczęta została nadbudowa, zmiana konstrukcji dachowej, ze zdjęć wynika, że trwają prace remontowe, na dachu, więźba przygotowana. Kolegium dokonując oceny ww. ekspertyzy uznało, a sąd tę ocenę podziela i aprobuje, że została ona przeprowadzona w sposób rzetelny i kompletny i stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Biegły w sposób jasny i czytelny przedstawił opis i własne stanowisko w sprawie stanu technicznego omawianych budynków w okresach za 2010, 2011 i 2015, do opinii zostały dołączone fotografie. Przedstawione zostały podstawy prawne działania biegłego, źródła pochodzenia materiałów, ocena stanu faktycznego oraz wnioski końcowe. Powyższe bez wątpienia umożliwia prześledzenie toku postępowania biegłego oraz wyników jego ustaleń i prowadzi do wniosku, że ekspertyzie tej można dać wiarę. Stan w zakresie tego budynku jest zatem jasny.
Jeżeli chodzi o zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości, nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, to skarżący nie wykazał istnienia prawa do korzystania z tego przywileju. Brak jest dowodów na faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Sąd w całości podziela w tym zakresie szeroką argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Nie ulega wątpliwości, że aby można było mówić o przywołanym zwolnieniu, musi wystąpić faktyczne i rzeczywiste wykorzystywanie nieruchomości do działalności, z której wykonywaniem wiąże się zwolnienie. Podkreślić należy, że organ odwoławczy zwrócił się do Fundacji "P." o złożenie szczegółowych wyjaśnień na okoliczność faktu zajęcia w 2022 r. nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W odpowiedzi Fundacja zawnioskowała o zwrócenie się do Urzędu Gminy w celu otrzymania dokumentu potwierdzającego ilość zameldowanych osób - uchodźców pod wskazanym adresem na dzień 31 grudnia 2022 r., którym Fundacja okazała pomoc w zamieszkaniu. Poinformowała nadto, że złoży sprawozdanie za 2022 r. w obowiązującym terminie. Do pisma dołączono: umowę użyczenia z 30 marca 2018 r. zabudowanej działki o nr [...], zaświadczenie z 30 grudnia 2020 r., rachunki opłacane przez Fundację za energię elektryczna, wodę, ścieki i wywóz odpadów komunalnych. Analiza znajdującego się w aktach sprawozdania wskazuje, że siedzibą oraz biurem Fundacji jest dom w B., ul. [...]. W sprawozdaniu Fundacja nie wskazała, na terenie jakich nieruchomości podejmowała swoje główne zadania. Sprawozdanie zawiera ogólne informacje, z których nie wynika jednak, które nieruchomości faktycznie zajęte zostały na jej cele statutowe. Brak jest danych, w jakich datach odbywały się poszczególne wydarzenia, kto i w jakim celu czasowo lub stale przebywał na danych nieruchomościach, ze statutu nie wynika nadto, by celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych repatriantom i imigrantom. Zdaniem sądu sprawozdanie finansowe Fundacji nie jest zatem pomocne w tym zakresie, gdyż zawiera jedynie ogólne informacje. Również samo zawarcie umowy użyczenia między podatnikiem a Fundacją nie daje podstaw do uznania, że nieruchomości zostały zajęte na cele, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Konieczne jest przedstawienie konkretnych dowodów i argumentów wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie spornego terenu na cele statutowe przez organizację pożytku publicznego, a także ocena, czy stan budynków umożliwiał rzeczywiste prowadzenie działań statutowych. W rozpoznawanej sprawie ani skarżący, ani też Fundacja nie wyjaśnili, w których budynkach zamieszkują czasowo lub na stałe imigranci lub uchodźcy, ani też w którym z budynków i kiedy odbyła się wystawa sztuki.
W ocenie sądu organ zasadnie wywodził, że dane niezbędne dla rozstrzygnięcia zastosowania wnioskowanego zwolnienia może przedstawić wyłącznie strona postępowania lub - jak w tym przypadku - Fundacja korzystająca z nieruchomości. Brak przedstawienia szczegółowych informacji nie może prowadzić do zastosowania zwolnienia. Należy podkreślić, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. zawiera przywilej, który jest wyjątkiem od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Dlatego zwolnienie musi być interpretowane ściśle, a co za tym idzie, to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek umożliwiających skorzystanie z takiego przywileju. Natomiast, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poza kopią umowy użyczenia strona nie przedstawiła żadnych dowodów, ani argumentów wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie spornego terenu na cele statutowe. Sąd uznał więc, że rację należy przyznać Kolegium, że zgromadzony materiał jest wystarczający do dokonania wymiaru podatkowego na 2022 r. w zaprezentowany w decyzji sposób, tj.:
- budynki mieszkalne: 1.993,72 m2 x 0,82 zł = 1,634,85 zł;
- budynki pozostałe powyżej 300 m2: 2.154 m2 x 8,30 zł = 17.878,20 zł;
- grunty pozostałe: 22.141 x 0,52 zł = 11.513,32 zł;
- ogółem: 31.026,37 zł, po zaokrągleniu do pełnego złotego = 31.026 zł.
Sąd nie powziął także uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa,
o którym mowa w skardze, stąd nie było podstaw do zawiadomienia z urzędu właściwych organów ścigania. Nie stoi to jednak na przeszkodzie podjęciu odpowiednich działań przez samego skarżącego.
W zakresie podniesionego w skardze żądania za pomocą sądu na podstawie art. 51 ust. 4 Konstytucji RP sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych odnośnie obiektu [...], a w związku z tym uchylenia skarżonej decyzji sąd wyjaśnia, że powołany przez stronę przepis Konstytucji dotyczy prawa do ochrony danych osobowych. W prawie żądania sprostowania lub usunięcia mieści się prawo do złożenia informacji prawdziwej i pełnej (skoro "władze publiczne" są ustawowo kompetentne do ich zbierania), a tym samym obowiązek tzw. administratora danych (dokumentów) przyjęcia takiej informacji i włączenia jej do zbioru. Powołany jednak przepis nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej w istocie ustalenia skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości. Okoliczność, że strona jest niezadowolona z podjętego rozstrzygnięcia nie stanowi automatycznie o jego wadliwości. W rozpoznawanej sprawie organy oparły się na bogatym i prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd nie dopatrzył się przy tym informacji nieprawdziwych, jakie należałoby sprostować. Organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy, zaś podjęte czynności pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia spornych kwestii. Przedmiot postępowania został oceniony przez pryzmat obowiązujących przepisów z uwzględnieniem zakresu złożonej skargi, po dokonaniu analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdził, że nie znajduje podstaw do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu zarówno pod względem materialnym, jak też zgodne jest z przepisami regulującymi postępowanie podatkowe, czemu wyraz skład orzekający dał powyżej.
Z powyższych względów sąd orzekł o oddaleniu skargi, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło