I SA/Bk 25/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 31 października 2024 r. nr 2001-IEE.7192.106..2024 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Zaskarżonym postanowieniem z 31 października 2024 r. nr 2001-IEE.7192.106.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku (dalej powoływany jako: "organ egzekucyjny" "Dyrektor O/ZUS") z 17 września 2024 r. nr 010000.71.2024-RED-3-NIP9661666083-MD, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od TW4010015001946 do TW4010015001951 z 25 lutego 2015 r., od TW4010016014037 do TW4010016014043 z 7 grudnia 2016 r. – wydane względem P. A. (dalej powoływany także jako "skarżący"). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując, że Dyrektor O/ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Pismem z 12 marca 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o umorzenie ww. postępowania egzekucyjnego ze względu na wygaśnięcie obowiązku na skutek przedawnienia. Postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r. znak 010000.71.2024-RED-3-NIP9661666083-KCH-1 Dyrektor O/ZUS z uwagi na bezskuteczność egzekucji, na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.) umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowienie to skarżący zaskarżył zażaleniem, w wyniku czego postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. znak 2001-lEE.7192.50.2024 DIAS uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor O/ZUS postanowieniem z 17 września 2024 r. znak 010000.71.2024-RED-3-NIP9661666083-MD odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego DIAS wydał zaskarżone postanowienie. DIAS wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie dochodzone są należności z tytułu składek: (-) FUS za okres 04-07/2010 r., 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r.;- FUZ za okres 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r.; (-) FP i FGŚP za okres 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r. Do należności z tytułu składek za okres 04-07/2010 r. oraz 08-11/2011 r., przedawnienie liczone na podstawie "starych przepisów", gdzie obowiązywał 10-letni okres przedawnienia, liczony od daty wymagalności składek nastąpiłoby odpowiednio w 2020 r. i 2021 r. Biorąc natomiast pod uwagę 5-letni okres przedawnienia, liczony od 1 stycznia 2012 r. ww. należności przedawniłyby się po 1 stycznia 2017 r. Wystąpiły jednakże okoliczności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm., dalej jako: u.s.u.s.) bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek za okres 04-07/2010 r. oraz 08-11/2011 r. nastąpiło od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych z 7 grudnia 2016 r. o numerach: od TW4010016014037 do TW4010016014043, w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), tj. od 13 grudnia 2016 r. Zdaniem DIAS z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów nie zostało zakończone, nie zaczął biec dalej termin przedawnienia należności. Organ odwoławczy podniósł, że do należności z tytułu składek za okres 11-12/2013 r., 01-04.2014 r. również ma zastosowanie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Biorąc pod uwagę 5-letni okres przedawnienia ww. należności, przedawniłyby się one odpowiednio w 2018 r. i 2019 r. Jednakże w ocenie DIAS tu także wystąpiły okoliczności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek za okres 11-12/2013 r. oraz 01-04/2014 r. nastąpiło od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych z 25 lutego 2015 r. o numerach: od TW4010015001946 do TW4010015001951 z 25 lutego 2015 r., w trybie art. 43 k.p.a., tj. od 27 lutego 2015 r. DIAS uznał, że skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów nie zostało zakończone, nie zaczął biec dalej termin przedawnienia należności. DIAS stwierdził, że Dyrektor O/ZUS w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił wymagalność dochodzonych należności, objętych ww. tytułami wykonawczymi. Odniósł się do czynności oraz zdarzeń powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności i szczegółowo opisał okoliczności, które spowodowały powyższy skutek. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny niewłaściwie wskazał okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności za okres 11-12/2013 r. oraz 01-04/2014 r., tj. od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek za ww. okres. Doręczenie decyzji zobowiązującej do zapłaty nieopłaconych składek czy zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek nie może być uznane za podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania. Jako początek okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia należałoby przyjąć w tym przypadku dzień doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych od TW4010015001946 do TW4010015001951 z 25 lutego 2015 r., tj. 27 lutego 2015 r. Skarżący, wskazując na należności dot. 2013 r. i 2014 r. podniósł, że nastąpiło ich przedawnienie najpóźniej z 26 kwietnia 2022 r. tj. z upływem 5 lat od wydania przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku postanowienia o umorzeniu egzekucji. DIAS zauważył jednak, że Naczelnik zawiadomieniem z 28 kwietnia 2017 r. nr 2004-SEE.711.20.422219.2017.6 poinformował ZUS Oddział w Białymstoku o zakończeniu egzekucji prowadzonej na podstawie dalszych tytułów wykonawczych. Nie wydał zatem postanowienia o umorzeniu egzekucji, jak twierdzi skarżący. Organ odwoławczy uznał, że zobowiązanie nie podlega umorzeniu, ponieważ do jego przedawnienia nie doszło w związku ze skutecznym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które nadal jest prowadzone. Co prawda okres prowadzonego przez organ postępowania egzekucyjnego jest bardzo długi, a aktywność organu nieznaczna, jednak zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. pozostaje to zdaniem DIAS bez wpływu na skuteczność zawieszenia terminu przedawnienia w sprawie. Nie można więc również stwierdzić, że w sprawie doszło do nadużycia prawa. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, w związku z czym złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na ww. postanowienie DIAS. Działający w imieniu Spółki pełnomocnik zaskarżył postanowienie DIAS w całości i podniósł zarzuty naruszenia: I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: 1) art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., poprzez prowadzenie postępowania w sposób uchybiający zasadzie zaufania obywatela do organów państwa poprzez nadużycie instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia zaległości za 2010, 2011, 2013 i 2014 r., albowiem utrzymywanie postępowania egzekucyjne wszczętego postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. nie zmierzało do realizacji celów egzekucyjnych, lecz jedynie do utrzymywania zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań, o czym świadczy utrzymywanie przez okres 10 lat postępowania egzekucyjnego, pomimo: realnego braku możliwości zaspokojenia zobowiązań ze względu na brak majątku strony oraz braku realnej aktywności organu egzekucyjnego zmierzającego do przeprowadzenia egzekucji, o czym świadczy dokonywanie pozorowanych czynności egzekucyjnych co 7 lat (zajęcie rachunku w 2015 r. i zajęcie rachunku w 2022 r. – oba bezskuteczne); braku jakichkolwiek aktywności poprzez zaniechanie czynności egzekucyjnych w zakresie zobowiązań za 2010 i 2011 r., 2) art. 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego na skutek braku wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że zobowiązania dochodzone na podstawie tytułów TW4010016014037 - TW4010016014043 nie przedawniły się, pomimo że organ egzekucyjny nie podejmował żadnych czynności egzekucyjnych przez 15 lat, na skutek przyjęcia że zobowiązania z ww. tytułów tj. FUS, FUZ i FP za okres 04-07/2010, 08-11/2011- przedawniły się, czemu dał wyraz w piśmie procesowym z dnia 23 maja 2023 r. - załączonym do wniosku o umorzenie, 3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie zarzutu nadużycia prawa przez organ egzekucyjny poprzez instrumentalne utrzymywanie "przy życiu" postępowania egzekucyjnego, w stanie faktycznym w którym DIAS ustalił, że "(...okres prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest bardzo długi, a aktywność organu nieznaczna; zaniechanie ustalenia, czy dokonano jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej zmierzającej do egzekucji zobowiązań za 2010 i 2011, skoro zobowiązanie przedawniało się z dniem 1 stycznia 2017 r., a doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło 13 grudnia 2016 r., a jednocześnie organ egzekucyjny twierdził, że zobowiązanie się przedawniło, a nadto w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na realną aktywność organu egzekucyjnego w zakresie tych zobowiązań; II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za poszczególne okresy 2010 r., 2011 r., 2013 i 2014 r. nie wygasły na skutek przedawnienia. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w zakresie należności z lat 2010 i 2011 poza doręczeniem tytułów wykonawczych nie ustalono w postępowaniu, aby dokonano jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej zmierzającej do egzekucji tych zobowiązań. W przedmiocie należności z lat 2013 i 2014 podał, że organ rentowy podjął dwie czynności egzekucyjne: 5 października 2015 r. zajął rachunek bankowy – zajęcie zostało uchylone po blisko 7 latach i 27 lipca 2022 r. zajęcie rachunku bankowego – czynność bezskuteczna wobec braku środków na rachunku. Wskazano też, że 26 kwietnia 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku zawiadomił o zakończeniu egzekucji prowadzonej na podstawie dalszego tytułu TW nr 2004-SEE.711.20.422219.2017.6, a dotyczących spornych zobowiązań - wobec braku środków. Zdaniem skarżącego doszło do upływu terminu przedawnienia. Przedawnienie to zdaniem strony nastąpiło najpóźniej z dniem 26 kwietnia 2022 r., tj. 5 lat od momentu, kiedy US wydał postanowienie o umorzeniu egzekucji na skutek braku środków. Przedawnienie to zaistniało z uwagi na nadużycia kompetencji przez organ egzekucyjny w postaci bezzasadnego utrzymywania strony przez okres 8 łat w stanie egzekucji, przy jednoczesnym niepodejmowaniu realnej aktywności organu egzekucyjnego (a jedynie pozorowanej) zmierzającej do egzekucji zobowiązań. Na skutek nadużycia prawa przez organ nie ma możliwości powoływania się instytucję, której nadużył, a tym samym na zaistnienie skutku z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół kwestii przedawnienia należności z tytułu składek: (-) FUS za okres 04-07/2010 r., 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r.;- FUZ za okres 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r.; (-) FP i FGŚP za okres 08-11/2011 r., 11-12/2013 r., 01-04/2014 r. 5. Co do zasady, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W ustawie z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) dokonano nowelizacji cyt. przepisu. W art. 27 ustawy nowelizującej przewidziano przepis przejściowy, zgodnie z którym do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. W związku z tym termin przedawnienia należności dot. 2010 i 2011 r. został skrócony z 10 do 5 lat, jednak ich bieg przedawnienia rozpoczynał się 1 stycznia 2012 r., natomiast za lata 2013 i 2014 jest to termin 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. 6. W uzupełnieniu należy dodać, że przedawnienie składek na ubezpieczenie zdrowotne od 1 października 2004 r. reguluje art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561), w myśl którego należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Podobnie do składek na Fundusz Pracy znajdują zastosowanie przepisy art. 24 u.s.u.s., co trafnie organ przyjął zgodnie z art. 107 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji i zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 735). Przepisy u.s.u.s. na mocy art. 32 tej ustawy mają zastosowanie także do przedawnienia składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zatem wszystkie należności objęte tytułami wykonawczymi przedawniają się w sposób tożsamy jak należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. 7. Bieg terminu przedawnienia zostaje jednak zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego). 8. Powołany przepis znalazł zastosowanie w sprawie w ten sposób, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek za okres 04-07/2010 r. oraz 08-11/2011 r. nastąpiło od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych z 7 grudnia 2016 r. o numerach: od TW4010016014037 do TW4010016014043, tj. od 13 grudnia 2016 r., zaś co do należności z tytułu składek za okres 11-12/2013 r. oraz 01-04/2014 r. nastąpiło od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych z 25 lutego 2015 r. o numerach: od TW4010015001946 do TW4010015001951 z 25 lutego 2015 r., a doręczenie odpisów miało miejsce 27 lutego 2015 r. Od tych dat bieg terminu przedawnienia jest zawieszony i stan ten trwa do tej pory z uwagi na fakt, że postępowania egzekucyjne nie zostały do tej pory zakończone. Wskazania DIAS w tym przedmiocie nie budzą wątpliwości sądu, gdyż doręczenie odpisu tytułu wykonawczego stanowi czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Organ odwoławczy trafnie skorygował stanowisko organu I instancji co do daty, od której nastąpił skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia za okres 11-12/2013 r. oraz 01-04/2014 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie stanowi jeszcze czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Te ustalenia aktualnie nie są również przedmiotem sporu i nie wymagają dalszych wyjaśnień. 9. Rację miał organ również i w tej kwestii, że nie miało miejsca umorzenie postępowania egzekucyjnego co do należności z tytułu składek za okres 11-12/2013 r. oraz 01-04/2014 r. Niezasadnie skarżący wywodzi, że egzekucję zakończono postanowieniem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2017 r. organ ten jedynie zawiadomił dłużnika o zakończeniu egzekucji na podstawie dalszych tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne nie zostało jednak zakończone przez Dyrektora O/ZUS. Naczelnik działał w oparciu o wniosek Dyrektora O/ZUS wyrażony w piśmie z 20 stycznia 2016 r., w którym przekazał temu organowi dalsze tytuły wykonawcze, wnosząc o prowadzenie egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie był uprawniony. Zaprzestanie prowadzenia egzekucji przez Naczelnika nie odnosiło skutku względem postępowania prowadzonego przez Dyrektora O/ZUS, a jedynie w ramach własnych uprawnień Naczelnika. 10. Skarżący podnosi jednak przede wszystkim, że doszło do nadużycia instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Swoje przekonanie strona umotywowała wywodząc, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny jest w zasadzie bezczynny, nie podejmuje żadnych czynności egzekucyjnych, a przez to nie może powoływać się na skutek w postaci zawieszenia, gdyż nadużył instytucji z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W zaskarżonym postanowieniu DIAS przyznał, że okres prowadzonego przez organ postępowania egzekucyjnego jest bardzo długi, a aktywność organu nieznaczna, jednak stwierdził, że pozostaje to bez wpływu na skuteczność zawieszenia terminu przedawnienia w sprawie. 11. Należało zatem ocenić czy fakt prowadzenia długotrwałego i zasadniczo biernego prowadzenia postępowania egzekucyjnego ma znaczenie z punktu widzenia skuteczności zastosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. 12. Nie powinno budzić wątpliwości, że zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia występuje wówczas, gdy organ egzekucyjny w ramach postępowania egzekucyjnego dokona czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, a skutek ten trwa aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego. W treści przepisu nie przewiduje się żadnych dodatkowych warunków, w szczególności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób mniej lub bardziej aktywny. 13. Przepisy u.s.u.s., w tym art. 24 ust. 5b, przewidujące odstępstwa od zasady, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, stanowią element konstrukcyjny instytucji przedawnienia jako takiej. Należy również zwrócić uwagę, że organ egzekucyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako: u.p.e.a.) ma obowiązek prowadzenia egzekucji (art. 6 § 1 tej ustawy), zaś brak majątku czy źródła dochodu stanowi jedynie podstawę dla możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 2 u.p.e.a.), wobec czego od organu egzekucyjnego nie można wiążąco wymagać umorzenia postępowania na tej podstawie, że dłużnik jest niewypłacalny, nawet jeśli taka sytuacja istnieje przez długi czas. Rozstrzygnięcie na tej podstawie o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego ma charakter uznaniowy. Organ egzekucyjny może umorzyć takie postępowanie, lecz nie musi. Nadto nie wynika z przepisów obowiązek organu egzekucyjnego działania w tym zakresie z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3443/21, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 14. Nie można więc mówić o nadużyciu prawa, gdy organ egzekucyjny działa w granicach swoich uprawnień wynikających z przepisów u.p.e.a. Należy także zauważyć, że skoro nie są podejmowane czynności egzekucyjne to prowadzone postępowanie egzekucyjne nie generuje dla strony żadnych kosztów. Nie można więc mówić o omijaniu przepisów prawa przewidujących 5-letni termin przedawnienia. Z samego faktu istnienia przepisów przewidujących zawieszenie czy przerwanie biegu terminu przedawnienia wynika, że termin ten może być dłuższy. W ocenie sądu nie ma więc mowy o "ustawowym prawie do 5-letniego terminu przedawnienia" i nie stanowi nadużycia prawa wydłużanie tego terminu w oparciu o przesłanki ustawowe. 15. W ocenie sądu odmiennej wykładni omawianego przepisu nie uzasadniają również względy aksjologiczne, w tym wywodzone z norm konstytucyjnych. Jak zauważa sam autor skargi, w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego formułowany jest pogląd, że nie ma konstytucyjnego prawa do przedawnienia. Jednocześnie podkreśla się, że ustawodawca może kształtować wedle swojego uznania unormowania dotyczące przedawnienia, z tym że nie jest to swoboda absolutna. Należy jednak, odmiennie jak czyni to strona skarżąca, zwrócić uwagę na kontekst rozważań TK. Inne są bowiem uwarunkowania w odniesieniu do przepisów prawa podatkowego, inne zaś w prawie ubezpieczeń społecznych. Zwracał na to uwagę również sam TK w swoim orzecznictwie. W wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt P 2/18 Trybunał wskazał, że ocena konstytucyjności zaskarżanych regulacji nie może być dokonywana w sposób oderwany od konkretnej sytuacji prawnej, w tym w szczególności od dziedziny prawa, jakiej dotyczy. Zwrócił także uwagę, że istnieje zasadnicza różnica między podatkiem a składką na ubezpieczenie społeczne. Składki, w przeciwieństwie do podatków, nie zasilają budżetu państwa, czy jednostek samorządu terytorialnego, lecz wpływają na konto ZUS, wywierając znaczący wpływ na jego kondycję finansową, która z kolei przekłada się na sytuację finansową ubezpieczonych, uprawnionych do wypłaty świadczeń. Ekwiwalentny charakter składki oznacza jej powiązanie ze wzajemnym świadczeniem ze strony funduszu. Nieuiszczanie składek przez płatników powoduje przerzucanie ciężaru wypłaty świadczeń na fundusz, a tym samym pośrednio na tych, którzy wywiązują się z ciążących na nich obowiązków. O ile więc art. 70 § 6 o.p. (aktualnie art. 70 § 8 o.p.) dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym uznawany jest za przepis niekonstytucyjny to już analogiczny w swym brzmieniu art. 24 ust. 5 u.s.u.s. TK uznał za zgodny z ustawą zasadniczą. Wyrażana w orzecznictwie wykładnia przepisów przedawnienia dotycząca zobowiązań podatkowych nie powinna więc być przenoszona na grunt spraw w przedmiocie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Podobne względy odnosić należy do składki zdrowotnej czy składek na FP i FGŚP. 16. Z powyższych przyczyn nie byłaby także uzasadniona analogia pomiędzy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. a art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i zaaprobowane ostatecznie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21 badanie instrumentalności stosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. nie byłoby adekwatne na gruncie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Nie świadczy w szczególności o instrumentalności fakt, że organ egzekucyjny nie zaprzestaje prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo braku majątku czy dochodów po stronie skarżącego. Ustawa przewiduje jedynie możliwość zakończenia postępowania w takiej sytuacji (art. 59 § 2 u.p.e.a.) i to niekoniecznie przez wzgląd na interesy dłużnika. Organ egzekucyjny wszczyna i prowadzi postępowanie egzekucyjne, gdyż ma taki obowiązek, jak i dlatego, że określone należności nadal istnieją, a wierzyciel publicznoprawny nie został zaspokojony. Często odmiennie jest na gruncie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p., gdzie organ podatkowy wszczyna postępowanie karnoskarbowe tylko z uwagi na upływający termin przedawnienia, a nie konieczność zbadania czy doszło do przestępstwa. W postępowaniu egzekucyjnym zaś – dopóki istnieje dochodzona należność – istnieje także cel postępowania. Bierność organu egzekucyjnego nie wynika z instrumentalności postępowania, lecz z przyczyn od organu niezależnych – braku źródeł, z których organ mógłby wyegzekwować należności. 17. Nie istnieją w ocenie sądu takie względy aksjologiczne, które nakazywałyby organowi egzekucyjnemu definitywnie rezygnować z dochodzenia należności z tytułu składek, współfinansujących system ubezpieczeń, którego beneficjentem ostatecznie może być również skarżący. W zasadniczej większości przypadków dłużnik ma wpływ na swoją sytuację majątkową i finansową, zaś w przypadkach szczególnych może mieć miejsce zastosowanie przez ZUS instytucji umorzenia należności z tytułu składek (art. 28 u.s.u.s.). 18. Sąd nie doszukał się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. 19. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a. 20. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.