I SA/Bk 25/26
WyrokWSA w Białymstoku2026-04-01
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istniały uzasadnione podstawy do zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, jeśli spółka twierdziła, że prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, a organy podatkowe wskazywały na pozory takiej działalności i brak majątku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań podatkowych. Stwierdzono, że spółka nie posiada majątku pozwalającego na pokrycie potencjalnych zobowiązań, a charakter stwierdzonych nieprawidłowości (pozorowanie działalności gospodarczej w celu uzyskania zwrotu VAT, wystawianie faktur dokumentujących nierzeczywiste transakcje) wskazuje na wysokie ryzyko niewykonania przyszłych zobowiązań. Rygor dowodowy w postępowaniu o zabezpieczenie jest złagodzony, a wystarczające jest uprawdopodobnienie obawy niewykonania zobowiązania.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (Naczelnika US) o zabezpieczeniu na majątku spółki przybliżonych kwot nienależnego zwrotu podatku VAT za okres od kwietnia 2023 r. do października 2024 r. Organy podatkowe stwierdziły uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań, wskazując na brak majątku spółki, jej potencjalny udział w oszustwie podatkowym polegającym na pozorowaniu działalności gospodarczej w celu uzyskania zwrotu VAT, oraz nieprawidłowości w transakcjach z kontrahentami. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłanek do zabezpieczenia i dowolną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2025 r. nr 2001-IEW.4253.30.2025 w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia 2023 r. do października 2024 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 grudnia 2025 r. nr 2001-IEW.4253.30.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "organ I instancji", "Naczelnik US") z 11 września 2025 r. nr 2003-SEW.4253.28.2025 określającą K. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej powoływana jako: "skarżąca", "Spółka") przybliżone kwoty nienależnego zwrotu podatku w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2023 r. do października 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku Spółki, określonych wyżej przybliżonych kwot wraz z odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po wskazaniu podstaw prawnych decyzji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wykazano przy pomocy możliwych do przeprowadzenia środków dowodowych, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań. Według ustaleń organów Spółka nie ma majątku (w tym w szczególności nieruchomości), którymi byłaby w stanie pokryć zaniżone zobowiązanie podatkowe. Według danych z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych oraz Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych Spółka nie posiada żadnych gruntów, innych nieruchomości ani praw majątkowych. Według danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie jest i nie była właścicielem żadnych pojazdów. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł i stanowi zaledwie ułamek kwoty nienależnie dokonanych zwrotów podatku. Z zeznania podatkowego CIT-8 za 2024 r. wynika, iż przy przychodach na poziomie [...] zł Spółka osiągnęła dochód w kwocie jedynie [...] zł. Na podstawie rachunku zysków i strat, będącego elementem sprawozdania finansowego za 2024 r. (zamieszczonego w KRS 26 września 2025 r., tj. po doręczeniu Spółce decyzji organu I instancji) wynika, iż Spółka rok obrotowy 2024 zakończyła zyskiem w wysokości [...] zł. W momencie wydania decyzji przez Naczelnika US, Spółka posiadała zaległości w podatku VAT w kwocie [...] zł (wraz z odsetkami) za czerwiec i listopad 2023 roku, obecnie zaległości Spółki wynoszą [...] zł wraz z odsetkami.
Biorąc pod uwagę, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie kontroli podatkowej wynika, że Spółka z dużym prawdopodobieństwem nie prowadziła w Polsce rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie pozorowała taką działalność, w celu uzyskania korzyści podatkowych w postaci zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a przybliżona kwota przyszłego zobowiązania podatkowego wynosząca [...] zł (wraz z odsetkami) jest bardzo wysoka, jak również brakiem majątku trwałego, niewielkim, w stosunku do kwoty zabezpieczenia, dochodem za 2024 r., istniejącymi zaległościami w podatku VAT, w ocenie DIAS, świadczy to istotnym ryzyku niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych w sposób dobrowolny. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik US prawidłowo wskazał, iż w ww. okolicznościach istnieją podstawy do zabezpieczenia przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2023 r. do października 2024 r.
DIAS podkreślił, że strona nie przedstawiła w odwołaniu żadnych konkretnych okoliczności (poza stwierdzeniami dotyczącymi nieprawidłowo zebranego materiału dowodowego), z których wynikałoby, że jej sytuacja majątkowa jest odmienna od tej wskazanej przez organy podatkowe. Co istotne, organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, potwierdzających stanowisko podatnika, jeśli on sam nie dostarcza istotnych argumentów w tym zakresie.
Jako kolejną przesłanką uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego organy podały fakt, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółka mogła odliczać podatek naliczony z faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych a jedynie pozorowanych czynności mających na celu wygenerowanie podatku naliczonego do odliczenia. W przedmiotowej sprawie, zgromadzony dotychczas materiał dowodowy (pochodzący z kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika US) wskazuje, że skarżąca mogła być jednym z uczestników oszustwa podatkowego, polegającego na kreowaniu podatku naliczonego do odliczenia, wynikającego z deklarowanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów tj. z faktur wystawionych na rzecz: I., L., F. oraz F.1, które nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Konsekwencją powyższego mogło być więc nieprawidłowe rozliczenie przez Spółkę podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2023 r. do października 2024 r. Zatem, w sprawie uprawdopodobniono możliwość wystąpienia potencjalnych nieprawidłowości.
Z materiału zgromadzonego w trakcie kontroli wynika, że działalność skarżącej miała na celu wygenerowanie nadwyżki podatku naliczonego i pozyskanie zwrotu tego podatku. Działalność ta posiada wszelkie zewnętrzne oznaki udziału w zorganizowanym oszustwie podatkowym. Świadczą o tym zdaniem DIAS następujące okoliczności:
a) towary będące przedmiotem deklarowanej przez skarżącą wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie znajdowały się faktycznie w jej władztwie gospodarczym. Spółka nie posiadała możliwości swobodnego dysponowania towarem ani nie ponosiła ryzyka związanego z jego obrotem;
b) Spółka stosowała odwrócony schemat płatności, otrzymywała zapłatę za towar przed dokonaniem jego sprzedaży (jeszcze przed dokonaniem pierwszej dostawy na rzecz I., Spółka otrzymała płatność od ww. Spółki, za towar, którego nie sprzedała, w kwocie wyższej niż wynikała z późniejszej faktury);
c) Skarżąca nie nabywała towarów we własnym imieniu i na własny rachunek, lecz dokonywała tego na zlecenie podmiotu greckiego, który wskazywał ilość towaru i miejsce jego dostawy;
d) Pani K. D. - Prezes Zarządu Spółki, wskazywana była na etykietach wysyłkowych jako odbiorca towaru w Grecji, każdorazowo, w przypadku dostaw na rzecz wszystkich czterech kontrahentów;
e) ustalono powiązania osobowe pomiędzy K. D. a Prezesem greckiej Spółki I. – N. P., który zataił fakt występowania K. D. jako reprezentanta jego firmy;
f) kontrahenci skarżącej tj. F. ORAZ L. zostały zidentyfikowane jako "znikający podatnicy";
g) w całym okresie objętym kontrolą Spółka nie deklarowała żadnej sprzedaży krajowej, a WDT odbywała się tylko na rzecz 4 ww. greckich kontrahentów,
h) Spółka na posiadała zaplecza operacyjnego do prowadzenia realnej działalności (brak własnej logistyki, magazynu, personelu, majątku trwałego, siedziba działalności w biurze wirtualnym),
i) Spółka nie wywiązywała się na czas z obowiązków dotyczących sprawozdawczości – nie złożyła w ustawowym terminie wymaganych prawem sprawozdań finansowych za lata 2023-2024. Nie dopełniła tego obowiązku także po wezwaniu z KRS. Uczyniła to dopiero po wydaniu decyzji organu I instancji w dniu 26 września 2025 r.
Zdaniem organów, Spółka posługiwała się fakturami VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych i bezpodstawnie rozliczała wykazany w nich podatek naliczony w celu minimalizowania należnych podatków. Nie ma żadnego majątku trwałego, jej kapitał zakładowy wynosi zaledwie 5 tys. zł, posiada bieżące zaległości w podatku VAT oraz deklaruje w podatku dochodowym niewielki, w stosunku do deklarowanych przychodów, dochód z działalności gospodarczej, w tej sytuacji brak jest gwarancji, iż Spółka w przyszłości dobrowolnie wykona określone zobowiązania podatkowe.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: o.p.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji braku przesłanek do zabezpieczenia, w szczególności, gdy nie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane;
2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 § 1 art. 180 § 1, art. 187 § 1, 191 o.p. poprzez:
a) dowolną i fragmentaryczną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak wnikliwej analizy akt sprawy i materiału dowodowego poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych i uznaniem, że Spółka nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie ją pozoruje, w celu uzyskania korzyści podatkowych w postaci zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, kiedy w rzeczywistości:
(-) Spółka prowadzi rzeczywistą działalność na terytorium RP polegającą na sprzedaży handlowej towarów drogą wysyłkową, dokonując zakupu samodzielnie towaru, samoorganizuje całą logistykę związaną ż odbiorem oraz wysyłką towaru do Grecji,
(-) Spółka wykonuje przedmiotową działalność nieprzerwalnie od momentu rejestracji w 2023 r. – vide zeznania świadka J. R. oraz W. K.,
(-) brak własnej logistyki nie świadczy o braku prowadzenia rzeczywistej działalności, gdyż w tym zakresie skarżąca korzysta z firm kurierskich, a ponadto do prowadzenia przedmiotowej działalności nie są potrzebne nieruchomości, gdyż dostarczanie, przepakowywanie oraz wysyłka może być dokonywana w miejscu zamieszkania pracownika Spółki, tj. J. R. z uwagi na jej zdalny charakter pracy,
(-) Spółka posiadała pracowników, np. J. R., do której obowiązków należało odbieranie paczek, ich przepakowanie w opakowania zbiorcze oraz ich dalsza wysyłka do Grecji, rejestracja podmiotów pod jednym adresem jest bardzo często spotykanym zjawiskiem, a korzystanie z wirtualnych biur jest legalne i akceptowalne przez organy podatkowe,
(-) Spółka w swych sprawozdaniach finansowych za lata 2023 oraz 2024 ujawniła zysk w wysokości (za 2023 r. - [...] zł, a za 2024 r. - [...] zł),
(-) powstanie zaległości w wysokości [...] zł, o której wspomina organ w zaskarżonej decyzji wynika jedynie z przeoczenia Spółki, a zablokowanie rachunków bankowych uniemożliwia dokonanie płatności,
(-) otrzymywanie wpłaty całości należności za niesprzedany jeszcze towar lub niewykonaną jeszcze usługę pojawia się nieraz w codzienności prowadzonej działalności gospodarczej i jest to praktyka związana z działalnością handlową sprzedaży wysyłkowej odzieży, mająca na celu zminimalizowanie ryzyka braku płatności po stronie kupującego,
(-) powiązania osobowe, o których mówi organ podatkowy w przedmiotowej decyzji, tj. pomiędzy N. P. oraz Prezesem Spółki – K. D. (ustalone notabene na podstawie portalu społecznościowego poprzez posiadanie się ww. osób w gronie znajomych) nie świadczą o braku rzeczywistego prowadzenia działalności przez skarżącą, a ponadto wskazanie K. D, na etykietach wysyłkowych firm kurierskich D. pod firmą danej spółki (kontrahenta) były związane jedynie z polityką kontrahentów Spółki, gdyż dzięki temu K. D. miała możliwość w ten sposób śledzić transport przesyłek celem zapewnienia ich dostarczenia do zamawiającego;
b) naruszenie zasady prawdy materialnej polegającej na subiektywnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
c) naruszenie zasady przekonywania i uchybienie obowiązkowi wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydaniu skarżonej decyzji,
3) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez brak podania w zaskarżonej decyzji organu uzasadnienia faktycznego określenia przybliżonej kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ egzekucyjny nie wykazał w żaden sposób, ażeby brak zabezpieczenia mógł utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji przyszłych zobowiązań, które nie były wymagalne na dzień dokonania zabezpieczenia, a także że istnieje uzasadniona obawa, iż zobowiązanie nie zostanie przez Spółkę wykonane.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US w całości, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja DIAS z dnia 9 grudnia 2025 r. nr 2001-IEW.4253.30.2025 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z 11 września 2025 r. nr 2003-SEW.4253.28.2025 określającą skarżącej przybliżone kwoty nienależnego zwrotu podatku w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2023 r. do października 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku Spółki, określonych wyżej przybliżonych kwot wraz z odsetkami za zwłokę.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez DIAS, stanowiły art. 33-33g o.p., regulujące instytucję zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego.
W myśl art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. W art. 33 § 2 o.p. ustawodawca normuje, że zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji (1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; (2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; (3) określającej wysokość zwrotu podatku. W przypadku, o którym mowa § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 o.p.). W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu: (1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1; (2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (art. 33 § 4 o.p.).
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest przede wszystkim zbadanie, czy istniały przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego. Podstawową przesłankę dla możliwości dokonania zabezpieczenia stanowi istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Katalog okoliczności, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania, jest otwarty, na co wskazuje użyty w art. 33 § 1 o.p. zwrot "w szczególności". Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego może zatem wynikać również z innych okoliczności niż nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym przez podatnika czy też dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, mogących utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W zakresie wystąpienia przesłanki "trwałego nieuiszczania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" w orzecznictwie wskazuje się, że nie można antycypować wyniku toczącego się postępowania podatkowego i przyjmować, że wydana w przyszłości decyzja określająca zobowiązanie podatkowe stanowi już o tym, że podatnik nie uiszczał i to trwale zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Sama w sobie zatem możliwość zakwestionowania w przyszłości samoobliczenia zobowiązania podatkowego nie może stanowić o wystąpieniu tej przesłanki (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt II FSK 1118/23, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można mówić o zaistnieniu tej konkretnej przesłanki, gdy dane zobowiązania podatkowe są sporne i nie zostały określone w decyzji wymiarowej. Nie jest to zarazem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, skoro zostały uprawdopodobnione inne okoliczności, z których wynika uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania. Tak też w powołanym wyroku wyjaśniał NSA wskazując, że wskazane przesłanki mają charakter przykładowy.
W wyroku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 495/18 NSA stwierdził, że twierdzenia organów nie mają charakteru przesądzającego i rozstrzygającego z punktu widzenia sprawy podatkowej, gdyż organ decydując o zabezpieczeniu nie przeprowadza postępowania dowodowego w zakresie wymaganym do wydania decyzji podatkowej. Powoływane w takim przypadku okoliczności mają jedynie uwiarygodnić istnienie ryzyka niewywiązania się z zobowiązania podatkowego. Rolą organu jest więc jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń (działań, okoliczności) na tle przesłanki zabezpieczenia.
Przechodząc do oceny sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe wykazały uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług z tytułu nienależnego zwrotu podatku. Wywód organów w tym zakresie jest wyczerpujący oraz oparty na szerokim materiale dowodowym. Po pierwsze, nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie ma majątku pozwalającego na pokrycie nienależnego zwrotu podatku w podatku od towarów i usług w wysokości określonej w sposób przybliżony przez organy podatkowe, tj. w kwocie [...] zł oraz [...] zł z tytułu odsetek za zwłokę. Spółka nie posiada bowiem żadnego majątku, tj. gruntów, innych nieruchomości czy też praw majątkowych. Kapitał zakładowy Spółki wynosi natomiast jedynie [...] zł. Ponadto ze sprawozdania finansowego za 2024 r. wynika, że Spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł, która to kwota nie przystaje wysokością do ww. kwoty zabezpieczenia. Skarżąca nie przejawiała w postępowaniu inicjatywy dowodowej, w której powyższe ustalenia organów zostałyby jakkolwiek zakwestionowane.
Na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku wskazuje również już sam charakter stwierdzonych nieprawidłowości. Utrwalony jest pogląd orzeczniczy, że nie jest również wykluczone a limine powoływanie się przez organ na okoliczności badane i oceniane w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji podatkowej, czyli okoliczności towarzyszące powstaniu zobowiązań podatkowych i oceniane ostatecznie w toku postępowania wymiarowego mogą służyć wykazaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo niewykonania zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2141/16).
W przypadku niniejszej sprawy dotychczasowe ustalenia organów podatkowych wskazują na to, że skarżąca z dużym prawdopodobieństwem nie prowadziła w Polsce rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie pozorowała taką działalność, w celu uzyskania korzyści podatkowych w postaci zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem aktualnie, że skarżąca wystawiała faktury na rzecz: I., L., F. oraz F.1, które nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych.
Dowody wskazują na to, że Spółka nie była we władaniu towarów, które miały być przedmiotem transakcji wykazanych na fakturach VAT, gdyż nie posiadała odpowiedniego zaplecza do prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej, zwłaszcza o takiej skali, w szczególności prowadziła działalność w biurze wirtualnym, nie dysponowała środkami trwałymi, magazynami, nie zatrudniała pracowników i nie miała własnego zaplecza logistycznego. Oprócz tego dowody wskazują na to, że w rzeczywistości skarżąca działała na rzecz podmiotu greckiego, a jej prezes zarządu K. D. współpracowała z N. P. – prezesem zarządu I. – jako reprezentant jego firmy, co objawiało się również tym, że to ona wskazywana była jako odbiorca towarów w Grecji na rzecz wszystkich czterech fakturowych kontrahentów skarżącej (jako "I. K. D."). Skarżąca nie deklarowała ponadto jakiejkolwiek sprzedaży krajowej, a jedynie WDT na rzecz ww. 4 podmiotów greckich. Charakterystyczne jest, że grecki kontrahent I. przy pierwszej dostawie po nawiązaniu współpracy dokonał płatności jeszcze przed otrzymaniem sprzedaży towaru, i to w wyższej kwocie, niż wynikało z faktury VAT. Dokonał więc płatności na rzecz nieznanego mu wówczas podmiotu, do którego nie miał podstaw mieć zaufania. Ponadto kontrahenci skarżącej – F. ORAZ L. zostali zidentyfikowani jako znikający podatnicy. Uzasadnione są więc dotychczasowe wnioski organów, że skarżąca nie była uczestnikiem realnego obrotu, a jedynie kreatorem fikcyjnych, fakturowych transakcji w celu wyłudzania zwrotu podatku VAT. Towary były w rzeczywistości nabywane w imieniu i na rzecz podmiotu greckiego, który kontrolował wszystkie aspekty transakcji (wskazywał ilość towaru i miejsce jego dostawy), a skarżąca była w całym schemacie elementem fikcyjnym.
Mając na uwadze, że celem organów podatkowych w decyzji o zabezpieczeniu nie jest udowodnienie ww. okoliczności, nie może być wątpliwości, że cel ten został osiągnięty, gdyż dowody wskazują na prowadzenie działań w celu jedynie wykreowania podatku naliczonego do zwrotu, a nie prowadzenia realnej działalności gospodarczej.
Natomiast kontrargumentacja prezentowana w skardze czy też w toku postępowania nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Strona skarżąca odnosi się do poszczególnych dowodów i okoliczności w oderwaniu od całokształtu sprawy, zniekształcając znaczenie poszczególnych dowodów w szerokim kontekście i wzajemnym powiązaniu. W braku konkretnych dowodów na okoliczności wskazywane przez skarżącą twierdzenia te mają charakter hipotetyczny i szczególnie na etapie decyzji o zabezpieczeniu nie muszą być wykluczone w sposób stanowczy, gdyż do wydania takiej decyzji wystarczające jest uprawdopodobnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych, a taka obawa – mając na uwadze stan finansów i majątku skarżącej oraz występowanie w podejrzanym schemacie obrotu – niewątpliwie występuje. Z pewnością przeciwwagi dla obszernego już materiału dowodowego, wskazującego zarazem aktualnie na udział skarżącej w oszustwie podatkowym, nie mogą stanowić wyłącznie gołosłowne twierdzenia strony skarżącej podawane przy tym w reakcji do dotychczasowych ustaleń organów, a organy nie miały obowiązku poszukiwania dowodów dla takich twierdzeń. Nie zwalczają wywodu organów niepoparte niczym wskazania, jakoby działalność skarżącej mogła odbywać się bez dysponowania bazą magazynową w miejscu zamieszkania pracownika J. R., czy też że wskazanie jako odbiorcy towarów w Grecji K. D. służyć miało jedynie śledzeniu przesyłek. Trudno takie wskazania uznać za wiarygodne. Nie ma bowiem śladu po tym, by miejsce zamieszkania J. R. służyło w tym celu – abstrahując już od tego, czy było to w ogóle realnie możliwe, natomiast w zakresie śledzenia przesyłek cel ten spełniałoby już dysponowanie kodem nadania przesyłki przez jej nadawcę.
Sąd doszedł także do przekonania, że przybliżona kwota zobowiązań podatkowych została określona w sposób właściwy. Odwołując się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie należy wskazać, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia musi jedynie uprawdopodobnić, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 796/15). Należy stwierdzić, mając na uwadze ww. okoliczności, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe uprawdopodobniły, że skarżąca wystawiała faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a więc nie była uprawniona do zwrotu podatku naliczonego z faktur zakupowych.
W niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że decyzja o zabezpieczeniu została wydana przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2 o.p.), koniecznym było objęcie zabezpieczeniem również odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 o.p.) oraz określenie przybliżonej kwoty zobowiązania wraz z odsetkami (art. 33 § 4 pkt 2 o.p.). Organ uwzględnił te regulacje w swojej decyzji.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie podjęto niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrano wystarczająco obszerny materiał dowodowy, które oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Wartość materiału dowodowego oceniono bezstronnie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a przede wszystkim z obowiązującymi przepisami. Poszczególne dowody rozpatrzono odrębnie, jak i we wzajemnej łączności, mając na uwadze całokształt sprawy. Nie była więc to ocena dowolna.
W zgodzie z powyższym należy podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia przedwymiarowego jasnym jest, że zobowiązanie podatkowe jest podawane jedynie w sposób przybliżony, ponadto okoliczności wskazujące na uzasadnioną obawę niewykonania tychże zobowiązań powinny być jedynie uprawdopodobnione. Tym samym rygor dowodowy jest w tym postępowaniu złagodzony względem reguł ogólnych w o.p.
Należy dodać, że postępowanie prowadzono w sposób bezstronny, zgodnie z obowiązującym prawem. Nie stanowi w szczególności naruszenia zasady wzbudzania zaufania wyrażenie odmiennej oceny sprawy w stosunku do oczekiwanej przez stronę. Wskazano przy tym i uzasadniono argumenty, jakimi kierowano się, rozstrzygając sprawę. W prawidłowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano dowody wskazujące na świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym. Jednocześnie wskazano również na inne okoliczności powodujące uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań podatkowych, tj. brak majątku i niewielkie dochody.
Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło