I SA/Bk 266/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-10-02
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik ubiegający się o rentę strukturalną spełnia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, jeśli jego małżonka posiadała współwłasność udziału w nieruchomości rolnej, który nie został fizycznie wydzielony i na którym nie była prowadzona działalność rolnicza, a jedynie zawarto umowę dzierżawy?Ratio decidendi
Rolnik ubiegający się o rentę strukturalną nie spełnia warunku przekazania gospodarstwa rolnego, jeśli jego małżonka pozostaje współwłaścicielką udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, nawet jeśli na tym udziale nie była prowadzona działalność rolnicza, a jedynie zawarto umowę dzierżawy. Przekazanie gospodarstwa rolnego musi obejmować wszystkie użytki rolne będące własnością lub współwłasnością rolnika i jego małżonka, a umowa dzierżawy nie jest równoznaczna z trwałym przekazaniem własności następcy w rozumieniu przepisów o rentach strukturalnych.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał rentę strukturalną, jednak organ wznowił postępowanie, stwierdzając, że jego małżonka posiadała współwłasność udziału w nieruchomości rolnej, który nie został przekazany w trybie renty strukturalnej ani zgłoszony we wniosku. Organ pierwszej instancji uchylił decyzję o przyznaniu renty i odmówił jej przyznania, uznając, że nie spełniono warunków dotyczących przekazania wszystkich użytków rolnych. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania działalności rolniczej. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując konieczność przekazania udziału, na którym nie prowadzono działalności rolniczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu renty strukturalnej i odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę
Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego:
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. po dokonaniu weryfikacji wniosku Z. G. (dalej: Skarżący) z [...].08.2004 r. decyzją z [...].03.2005 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy rentę strukturalną na okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. (włącznie) w kwocie 1.462,71 zł. Decyzją z [...].03.2006 r. zmieniono wysokość przyznanej renty strukturalnej na kwotę 1.553,40 zł.
Następnie organ I instancji, w związku z uzyskaniem informacji, iż Skarżący nie zgłosił do przekazania w trybie renty strukturalnej gruntów rolnych o powierzchni większej niż 0,50 ha użytków rolnych stanowiących odrębną własność jego małżonki B. G. postanowieniem z [...].02.2008 r. wznowił postępowanie administracyjne. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ten decyzją z [...].03.2008 r. nr [...] uchylił decyzję z [...].03.2005 r. przyznającą Skarżącemu rentę strukturalną i odmówił przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu wskazano, że B. G. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...].09.1998 r. sygn. akt [...] nabyła po zmarłym ojcu spadek, w skład którego wchodziło gospodarstwo rolne o powierzchni całkowitej [...] ha. W związku z tym B. G. posiadała udział w 1/8 części nieruchomości rolnej we współwłasności
z osobami innymi niż współmałżonek, który nie został zgłoszony we wniosku
o przyznanie renty strukturalnej, nie został też przekazany w trybie renty strukturalnej. W dniu 31.01.2006 r. B. G. darowała swój udział bratu
i bratowej: M. i A. W. W konsekwencji organ stwierdził, że Skarżący nie mógł otrzymać renty ponieważ nie spełnił warunku określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), zwanego dalej "roporządzeniem".
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i umorzenie wznowionego postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 7 K.p.a. oraz art. 12 § 1 K.p.a., a także naruszenie prawa materialnego - § 6 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz § 4 rozporządzenia.
Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją
z [...].05.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący w dniu 26.10.2004 r. otrzymał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej, zatem termin 6 miesięcy na wyzbycie się wszystkich użytków rolnych będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej upływał 26.04.2005 r. Skarżący w dniu 25.11.2004 r. przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, jednakże żaden z tych dokumentów nie zawierał informacji o posiadaniu przez B. G. majątku odrębnego stanowiącego użytki rolne o powierzchni powyżej 0,5 ha, który posiadała aż do dnia 31.01.2006 r. Tymczasem organ ustalił, iż B. G. dopiero w dniu 31.01.2006 r. darowała udział w nieruchomości rolnej M. i A. W. Oznacza to, że przeniesienie własności w sposób trwały nastąpiło w 9 miesięcy po ostatecznym terminie wskazanym przez ustawodawcę, a zatem z naruszeniem przepisu § 20 pkt 7 rozporządzenia. Ponadto, poprzez nie przekazanie użytków rolnych stanowiących własność odrębną B. G. (udział w wysokości 1/8 części we współwłasności nieruchomości rolnej
o powierzchni [...] ha z osobami innymi niż współmałżonek) został naruszony § 9 pkt 1 rozporządzenia. Nie został też spełniony warunek przeniesienia własności całego gospodarstwa rolnego na rzecz następcy P. P. G. - § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a rozporządzenia, gdyż przedmiot odrębnej własności B. G. przekazała M. i A. W., czyli innym osobom, niż przejmujący wskazany we wniosku rentowym. Zgodnie ze wskazanymi przepisami, jeżeli osoba przejmująca gospodarstwo rolne w trybie renty strukturalnej jest następcą (§ 2 pkt 3 rozporządzenia), to przejmuje w sposób trwały wszystkie użytki rolne stanowiące zarówno przedmiot odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiot ich współwłasności. Jedynie w przypadku przekazania użytków rolnych na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych ustawodawca dopuścił przekazanie gruntów rolnych za rentę strukturalną w sposób trwały lub 10 letniej umowy dzierżawy sporządzonej w formie pisemnej. W ocenie organu pojęcie "gospodarstwa rolnego" wynikające z przepisów rozporządzenia ma charakter podmiotowy, co oznacza, że chodzi tu o powierzchnię użytków rolnych stanowiących własność (współwłasność) rolnika i jego współmałżonki, zarówno z majątku dorobkowego, jak i majątków odrębnych każdego z małżonków. W związku z tym przekazanie gospodarstwa rolnego nie może dotyczyć tylko jednego gospodarstwa rolnego, nie uwzględniając przy tym faktu posiadania przez drugiego z małżonków drugiego gospodarstwa rolnego. W związku z tym organ nie zgodził się
ze stanowiskiem Skarżącego, iż posiadane przez jego małżonkę udziały
we współwłasności gospodarstwa rolnego, nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego przekazywanego w 2004 roku w zamian za rentę strukturalną. Z kolei przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c ma zastosowanie w przypadku, gdy przekazanie użytków rolnych następuje na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przejmującemu, który pozytywnie został zweryfikowany przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast dzierżawca gospodarstwa rolnego B. G. – M. W. nie był wskazany przez Skarżącego we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, jako przejmujący gospodarstwo rolne, gdyż Skarżący jako przejmującego wskazał następcę P. P. G. W związku z tym grunty stanowiące majątek odrębny małżonki Skarżącego winny być zgłoszone we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, a umowa dzierżawy zawarta z M. W. winna zostać rozwiązana i wskazane użytki rolne powinny zostać przekazane w sposób trwały P. P. G., który jako następca w rencie strukturalnej przejmuje wszystkie użytki rolne. Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutami naruszenia przepisów prawa procesowego art. 7 i 12 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności
w zakresie faktycznych możliwości prowadzenia działalności rolniczej na udziale
w wysokości 1/8 części nieruchomości rolnej o powierzchni całkowitej [...] ha nabytym przez B. G. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...].09.1998 r. sygn. akt [...], a także poprzez pominięcie faktu, iż B. G. na ww. udziale nigdy nie prowadziła działalności rolniczej, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ udział ten nigdy nie był w jej posiadaniu. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego:
– § 6 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, iż Skarżący oraz jego małżonka B. G. przekazując następcy gospodarstwo rolne w drodze umowy darowizny z 25.11.2004 r. nie przekazali wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa rolnego tj. udziału w wysokości 1/8 części nieruchomości rolnej nabytego w drodze spadku przez B. G.,
– § 9 ust. 1 w zw. z § 20 pkt. 7 rozporządzenia poprzez uznanie, iż Skarżący nie spełnił warunku zaprzestania działalności rolniczej, albowiem po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka przekraczała 0,50 ha, a nadto, że do przeniesienia "prawa do korzystania
i czerpania pożytków z udziału" w wysokości 1/8 części nieruchomości rolnej nabytym przez B. G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...].09.1998 r. w sposób trwały doszło dopiero w 9 miesięcy
po ostatecznym terminie wskazanym przez ustawodawcę, a nie na skutek zawartej pisemnej umowy dzierżawy z 27.11.2003 r., mocą której B. G. oddała dzierżawcy M. W. "prawo do korzystania i czerpania pożytków z ułamkowej części w/w nieruchomości" na okres 10 lat,
– § 6 ust. 1 pkt. 2 lit. c rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie pomimo spełnienia przesłanek w nim wskazanych tj. przekazania "prawa do korzystania
i czerpania pożytków z ułamkowej części w/w nieruchomości " w drodze zawartej w dniu 27.11.2003 r. przez B. G. z M. W. umowy dzierżawy, który uzyskany udział wykorzystał na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego.
– § 4 rozporządzenia poprzez nie uwzględnienie faktu, iż przedmiotem przekazania w rozumieniu § 6 ust. 1 rozporządzenia winny być tylko te użytki rolne, które - niezależnie od tego czy były odrębną własnością wnioskodawcy i jego małżonka, czy też stanowiły współwłasność małżeńską - wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na których producent rolny, ubiegający się o rentę strukturalną, prowadził działalność rolniczą, o jakiej mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną B. G. wyzbyła się prawa do korzystania i pobierania pożytków ze służącego jej udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego, bowiem w dniu 27.11.2003 r. zawarła z M. W. umowę dzierżawy tego udziału na okres 10 lat. Tym samym Skarżący spełnił warunek, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia w zakresie "przekazania" wszystkich użytków rolnych tj. gruntów będących także przedmiotem współwłasności małżonki B. G. Przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia wskazuje, że jednym ze sposobów przekazania użytków rolnych jest zawarcie pisemnej umowy dzierżawy na okres co najmniej 10 lat. Zawarta w dniu 27.11.2003 r. umowa spełniła te warunki - miała formę pisemną, została zawarta na okres 10 lat i obejmowała udziały nabyte przez małżonkę w drodze spadkobrania. Co więcej, przedmiotowe udziały stanowiły jednoczesne powiększenie gospodarstwa rolnego M. W. Powyższe fakty uzasadniają też stwierdzenie, iż po przekazaniu gospodarstwa rolnego w drodze umowy darowizny z 25.11.2004 r. Skarżący spełnił warunek zaprzestania działalności rolniczej, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych przez jego małżonkę nie przekraczała 0,50 ha. Nie doszło też do naruszenia przepisu § 20 pkt 7 rozporządzenia, gdyż do przeniesienia "prawa do korzystania i czerpania pożytków" z przedmiotowego udziału doszło przed okresem 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej. Autor skargi podkreślił, że wskazane udziały stanowiły jedynie część gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku, zaś ani Skarżący, ani jego małżonka nie prowadzili na nich działalności rolniczej w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia. Prowadzenie działalności rolniczej "na udziałach" faktycznie było niemożliwe, gdyż udziały te nie zostały fizycznie wydzielone z całego gospodarstwa rolnego, zaś organy nie zbadały faktycznych możliwości prowadzenia działalności rolniczej "na udziale". Biorąc pod uwagę pojęcie "działalności rolniczej" określone w § 2 pkt 1 rozporządzenia, która ma miejsce m.in. w sytuacji prowadzenia produkcji roślinnej i zwierzęcej nie daje ono podstaw do przyjęcia, iż możliwe jest prowadzenie działalności rolniczej na ułamkowej części nieruchomości nie wyodrębnionej uprzednio z całości gospodarstwa rolnego. Z przepisu § 4 rozporządzenia wynika, iż przedmiotem przekazania są tylko te użytki rolne, które wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na których producent rolny ubiegający się o rentę strukturalną prowadził działalność rolniczą. Innymi słowy chodzi o te użytki rolne, stanowiące zorganizowana całość gospodarcza - gospodarstwo rolne, na których wnioskodawca prowadził określoną działalność rolniczą, ponosząc z związku z tym określone ciężary, jak też uzyskując określone korzyści, niezależnie od tego czy stanowiły własność odrębną jego lub małżonka, czy też ich współwłasność (podobnie: WSA w Warszawie w wyroku z 12.10.2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 944/06). Tymczasem małżonkowie na spornych udziałach nie prowadzili działalności rolniczej. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, organ nie miał podstaw prawnych, jak i faktycznych do wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ Skarżący spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania renty strukturalnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby
w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne, ani też przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest wydana
w postępowaniu wznowieniowym decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą uchylono decyzję ostateczną przyznającą Skarżącemu rentę strukturalną i odmówiono przyznania tej renty. Przesłanką wznowienia postępowania w analizowanym przypadku było wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności nie znanych organowi przyznającemu rentę strukturalną w dacie jej przyznania, ale istniejących już w tej dacie (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Organy ustaliły bowiem, iż Skarżący i jego małżonka B. G. nie przekazali na rzecz następcy prawnego wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego i B. G. pozostawała do dnia 31.01.2006 r. współwłaścicielką użytków rolnych powyżej 0,5 ha. Ustalenie to miało decydujące znaczenie dla oceny zasadności przyznania Skarżącemu renty strukturalnej.
Warunki i tryb przyznawania rent strukturalnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Zgodnie z § 4 rozporządzenia prawo do renty strukturalnej przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki określone w tym przepisie, w tym przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy uważa się za spełniony, jeżeli zostały następcy przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności,
z zastrzeżeniem § 9 pkt 1 rozporządzenia. Zastrzeżenie to stanowi
o dopuszczalności pozostawienia przez rolnika i jego małżonka jedynie łącznej powierzchni użytków rolnych nie przekraczającej 0,50 ha, przy czym działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służyć ma wyłącznie zaspakajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – w tym przypadku uważa się za spełniony warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez rolnika starającego się o rentę strukturalną. Zatem jednym z koniecznych warunków, które musi spełnić rolnik występujący
o rentę strukturalną jest przekazanie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, może on (jak również jego małżonek) pozostać jedynie posiadaczem (współposiadaczem) użytków rolnych o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha
(z zastrzeżeniem wskazanych powyżej wymogów).
Pojęcie "gospodarstwa rolnego" nie jest zdefiniowane wprost w przepisach rozporządzenia. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Białymstoku z 14.12.2006 r. w sprawie II SA/Bk 642/06 (niepubl.), iż definicja taka daje się odczytać z treści przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia. Przepisy te statuują pojęcie "gospodarstwa rolnego" w znaczeniu przedmiotowym - sprowadzają je do powierzchni użytków rolnych stanowiących własność (współwłasność) rolnika i jego małżonki, zarówno z majątku dorobkowego jak
i majątków odrębnych każdego z małżonków. Tak sformułowana definicja gospodarstwa jest zbliżona do definicji przyjętej na potrzeby podatku rolnego,
w której istotne jest jedynie spełnienie normy obszarowej gruntów stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu danego podmiotu. Pojęcie to wyraźnie różni się od definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 55³ K.c., zgodnie z którą za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W analizowanym przypadku niewątpliwie grunty nie muszą stanowić zorganizowanej całości.
Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 02.07.2008 r. sygn. akt II GSK 235/08 (niepubl.), wskazując, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż dla potrzeb przyznania renty strukturalnej zastosowanie
ma definicja gospodarstwa rolnego podana w art. 55³ K.c. i nie znajduje oparcia
w przepisach, że ubiegający się o rentę strukturalną zobowiązany jest
do przekazania następcy całego gospodarstwa rolnego, lecz rozumianego jako jedna zorganizowana całość gospodarcza, zaś ta część, która jest zorganizowana inaczej przekazaniu nie podlega.
W niniejszej sprawie w sposób bezsporny ustalono, iż B. G.
w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej była współwłaścicielką w 1/8 części użytków rolnych o całkowitej powierzchni [...] ha. Udział wynoszący 1/8 części nabyła ona w drodze spadkobrania po swoim ojcu S. W.,
co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego
w B. z [...].09.1998 r. Udział ten B. G. darowała swojemu bratu
i bratowej M. i A. W. dopiero w dniu 31.01.2006 r.
Skarżący otrzymał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków
do otrzymania renty strukturalnej (zawierające pouczenie o wymaganiach warunkujących uzyskanie renty strukturalnej) w dniu 26.10.2004 r. Zgodnie
z przepisem § 20 ust. 7 rozporządzenia wnioskujący o rentę strukturalną winien przekazać gospodarstwo rolne w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej. W związku z tym Skarżący winien był zadośćuczynić warunkom otrzymania świadczenia do dnia 26.04.2005 r., czego nie uczynił. Skarżący bowiem wskutek zachowania części użytków rolnych należących do jego małżonki nie przekazał następcy całości gospodarstwa rolnego, a pozostawiając ponad 0,5 ha tych użytków nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Nie ma wpływu na ocenę skarżonej decyzji podnoszona przez Skarżącego kwestia zawarcia w dniu 05.08.2004 r. umowy dzierżawy spornego udziału
z M. W. Przede wszystkim zawarcie ww. umowy nastąpiło przed wejściem w życie rozporządzenia (01.08.2004 r.), zatem nie sposób twierdzić,
że nastąpiło ono w wypełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu. Niezależnie od tego zawarcie tej umowy nie wypełniało także warunków przekazania gospodarstwa rolnego określonych w rozporządzeniu. We wniosku o przyznanie renty strukturalnej Skarżący zadeklarował przekazanie gospodarstwa następcy – P. P. G. (co istotne, szczegółowe wymagania, jakie musi spełniać osoba przejmująca gospodarstwo rolne, a zatem podlegające kontroli organu, określa przepis § 7 rozporządzenia). Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli przekazanie nastąpiło przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy. Przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia wprawdzie przewiduje, że przekazanie gospodarstwa rolnego może nastąpić na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych
w dzierżawę, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków albo umowy w formie aktu notarialnego, jednakże jak wskazano w § 4 pkt 4 rozporządzenia w sytuacji, gdy przekazanie jest dokonywane na rzecz następcy, musi ono obejmować całość gospodarstwa rolnego. Także użyta w analizowanym przepisie § 6 ust. 1 pkt 2 alternatywa rozłączna
w zakresie określenia możliwych sposobów przekazania gospodarstwa rolnego nie pozwala na wniosek, że dopuszczalne jest jednoczesne zastosowanie dwóch form przekazania gospodarstwa. Idąc dalej rozporządzenie określa również wyraźnie termin, w którym powinno nastąpić przekazanie gospodarstwa rolnego oraz zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej – w terminie 6 miesięcy
od otrzymania przez wnioskodawcę postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej, zaś w analizowanym przypadku umowę dzierżawy zawarto zaś jeszcze przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną.
W świetle powyższych wywodów bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje zatem podnoszony przez Skarżącego fakt nie prowadzenia przez B. G. działalności rolniczej na spornych gruntach i nie osiągania z nich korzyści oraz to, że grunty te nie stanowiły zorganizowanej całości z pozostałymi gruntami Skarżącego. Organy nie miały obowiązku badania faktycznych możliwości prowadzenia działalności rolniczej na udziale w nieruchomości, ani tego, czy B. G. na tymże udziale prowadziła działalność rolniczą, nie ma więc podstaw
do uwzględnienia zarzutu naruszenia w tym zakresie art. 7 i art. 77 K.p.a. Istotne jest bowiem jedynie to, że Skarżąca pozostając współwłaścicielką w 1/8 części użytków rolnych o całkowitej powierzchni [...] ha nie przekazała ich następcy w terminie określonym w rozporządzeniu. W konsekwencji w dniu wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną Skarżący nie spełniał warunków niezbędnych do jej uzyskania – przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, w rozumieniu przepisów rozporządzenia, bowiem jego żona była współwłaścicielką użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha.
Ponieważ fakt ten istniał w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej i nie był znany organowi I instancji, stanowił on nową okoliczność
w znaczeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie spełnienie przez Skarżącego warunków niezbędnych do otrzymania renty strukturalnej skutkowało koniecznością uchylenia decyzji przyznającej Skarżącemu rentę strukturalną i orzeczenia
o odmowie jej przyznania (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Z tych też względów Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia podnoszonych w skardze zarzutów i wobec nie stwierdzenia innych naruszeń prawa, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło