I SA/Bk 272/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 05 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D K na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r. oraz obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r. na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. D K wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi (k. 2; k. 26) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z partnerką K S oraz nieletnim synem ([...] lat). Wnioskodawca mieszka w N, w B źródłem jego utrzymania są podejmowane prace dorywcze - dochód miesięczny uzyskiwany z tego tytułu to 1.500 euro. Wykazane wydatki miesięczne stanowią: czynsz za mieszkanie (pokój) – 400 euro; rata spłaty pożyczki – 100 euro; alimenty dla dziecka i pomoc materialna udzielana partnerce na B – 500 euro; telefon, Internet, telewizja – 100 euro. W skład majątku wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie wchodzi: samochód osobowy [...] [...] (właścicielka KS) oraz oszczędności skarżącego w wysokości 500 euro. Posiadane oszczędności są zgromadzone na okoliczność utraty zatrudnienia lub powrotu na B. Czynności podjęte przez organy skarbowe doprowadziły do zajęcia wszystkich środków pieniężnych skarżącego w P, w konsekwencji zawiesił on prowadzoną działalność gospodarczą (k. 25 - 28). Do akt sprawy D K dołączył wyciąg z CEIDG poświadczający zawieszenie działalności gospodarczej (k. 9). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu od skargi) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 1.500 euro z tytułu prac dorywczych (umowa zlecenie) wykonywanych w N. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie około 1.100 euro (czynsz za mieszkanie, rata spłaty pożyczki, alimenty dla dziecka i pomocy udzielana partnerce na B, telefon, Internet, telewizja). W skład majątku wnioskodawcy i jego partnerki wchodzi: samochód osobowy [...] [...] oraz zgromadzone oszczędności w kwocie 500 euro. Z dniem [...] marca br. skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą (k. 9). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.954 zł (k. 1). Mając na uwadze powyższe to, należało zatem stwierdzić, iż okoliczność posiadania przez D K dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki (o kwotę około 400 euro) oraz zgromadzonych oszczędności w wysokości 500 euro (tj. 2.145 zł, po przeliczeniu wg. tabeli kursu NBP z dnia 04 czerwca br., nr 106/A/NBP/2018) w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi pozwala na uznanie, iż skarżący jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie tej opłaty sądowej w sprawie niniejszej. Bezspornie wynika bowiem z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, że wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w kwocie przekraczającej wysokość wpisu od skargi oraz dodatkowo jest w stanie wygospodarować około 400 euro miesięcznie (różnica miedzy wykazanym dochodem a wykazanymi wydatkami). Zgromadzone środki pieniężne powinny być natomiast przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, który ma źródła dochodu (w wysokości wystarczającej na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania) oraz zgromadzone oszczędności. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.