I SA/Bk 29/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-03-12
Skład orzekający: Marcin Kojło, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może być uwzględniony, jeśli strona skarżąca kwestionuje sam fakt uchybienia terminu, zamiast zaskarżyć postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwestionowanie samego faktu uchybienia terminu powinno nastąpić poprzez zaskarżenie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, a nie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W przypadku profesjonalnego pełnomocnika stosuje się podwyższone kryteria staranności, a niedopełnienie obowiązku lub zwykły błąd nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu. Sąd uznał, że doręczenie decyzji za pośrednictwem ePUAP w dniu 30 sierpnia 2024 r. było skuteczne, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD).Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe w VAT. Pełnomocnik Spółki twierdził, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona w dniu 30 sierpnia 2024 r. za pośrednictwem ePUAP, a termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od 12 września 2024 r. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w dniu 30 sierpnia 2024 r. na podstawie UPD.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 22 listopada 2024 r. nr 2001-IOV-2.4103.42.2024 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Decyzją z 29 sierpnia 2024 r., nr 318000-CKKl1.5001.106.2023.136 Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "Naczelnik PUCS") określił "A.Sp. z o.o. (dalej: "skarżąca", "Spółka") zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (dalej: "UPD") wynika, że ww. decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki za pomocą elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP w dniu 30 sierpnia 2024 r.
Pismem z 1 października 2024 r., nadanym w dniu 3 października 2024 r. zarówno w postaci elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP, jak i w formie papierowej, pełnomocnik złożył m.in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że w dniu jego złożenia powziął telefoniczną informację od swojego mocodawcy, że ww. decyzja jest prawomocna i podlega wykonaniu. Tymczasem od tej decyzji zostało wniesione skutecznie i w terminie odwołanie z 24 września 2024 r., tj. nadane listem poleconym w dniu 26 września 2024 r. Na dowód powyższego pełnomocnik przedłożył potwierdzenie nadania odwołania listem poleconym. Ponadto autor wniosku wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu, zaskarżona decyzja nie została doręczona ani odebrana w dniu 30 sierpnia 2024 r. W tym dniu, z wykorzystaniem portalu ePUAP zostało odebrane jedynie postanowienie z 19 sierpnia 2024 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych. Pełnomocnik ani nie potwierdzał, ani nawet nie widział w skrzynce odbiorczej takiego dokumentu jak decyzja. Dopiero w terminie późniejszym w skrzynce odbiorczej pojawił się dokument w postaci decyzji z 29 sierpnia 2024 r. Jednakże nadal nie było dokonywane potwierdzenie jej odbioru/doręczenia.
Zdaniem pełnomocnika Spółki, decyzję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji i jest to data 12 września 2024 r. Dlatego też dopiero od tej daty należało liczyć termin do sporządzenia i wniesienia odwołania, co w realiach rozpatrywanej sprawy nastąpiło 26 września 2024 r. Z taką też świadomością pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie, będąc przeświadczonym, że skoro nie odebrał decyzji w zakreślonym terminie 14- dniowym, to zgodnie z treścią UPD skutek jej doręczenia nastąpił z upływem 12 września 2024 r. i od tej daty biegnie termin do wysłania odwołania.
W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż jego zdaniem do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącej, lecz wyłącznie z przyczyn nieprawidłowości działania skrzynki ePUAP lub niewłaściwego odczytu UPD.
W dniu 22 listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") wydał dwa postanowienia. Jednym, z powołaniem się na art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p.") stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Drugim, z powołaniem się na art. 162 i art. 163 § 2 o.p., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. To ostatnie postanowienie jest przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w aktach sprawy figuruje wydruk UPD (k. 136/33 akt admin.), z treści którego jednoznacznie wynika, że utworzony w dniu 29 sierpnia 2024 r. dokument o identyfikatorze sprawy 31800b-CKKl1.5001.106.2023. i identyfikatorze dokumentu, którego dotyczy poświadczenie 318000-24-112509, czyli decyzja Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. została odebrana w dniu 30 sierpnia 2024 r. W ocenie DIAS, przedmiotowe UPD jest niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru przedmiotowej decyzji na wygenerowanej w tym poświadczeniu dacie. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że UPD nie sposób podważyć samym oświadczeniem adresata pisma, że brak było w skrzynce odbiorczej opisanej korespondencji, tym bardziej że adresat pisma, jak sam utrzymuje, w tym samym czasie odebrał drogą elektroniczną inne pismo, które bezspornie zostało doręczone w sposób prawidłowy. Nadmienił również, że znajdująca się wśród danych poświadczenia, data odbioru, wbrew temu, co utrzymuje pełnomocnik, stwierdza, że w tym dniu przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona. Zdaniem organu, skoro pełnomocnik w dniu 30 sierpnia 2024 r. potwierdził za pomocą bezpiecznego podpisu odbiór skierowanej do niego korespondencji, oznacza to, że moment potwierdzenia odbioru przesyłki przez pełnomocnika jest momentem doręczenia decyzji.
DIAS podniósł, że wyjaśnienia pełnomocnika są tym bardziej niewiarygodne, że działający system UPD nie wygenerował ani zawiadomienia powtórnego, zawierającego datę utworzenia powtórnego UPD, ani też informacji o doręczeniu zastępczym zawierającej datę uznania dokumentu za doręczony.
Organ odwoławczy zaznaczył również, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik Spółki pismem z 2 kwietnia 2024 r. poinformował Naczelnika PUCS, iż zgłasza się jako pełnomocnik w sprawie, jednocześnie przedkładając pełnomocnictwo szczególne udzielone na formularzu PPS-1 udzielone przez Spółkę. Organ pierwszej instancji dwukrotnie, pismami z 11 kwietnia 2024 r. i z 4 czerwca 2024 r. wzywał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia udzielonego mu przez Spółkę pełnomocnictwa poprzez wskazanie adresu elektronicznego. Pismem z 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik Spółki podał swój adres elektroniczny ePUAP: /[...]. Na wskazany adres pełnomocnik Spółki otrzymał postanowienia Naczelnika PUCS: (-) z 27 czerwca 2024 r. o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania podatkowego - odebrane 28 czerwca 2024 r., (-) z 30 lipca 2024 r. w sprawie włączenia i wyłączenia dowodów z akt sprawy - odebrane 2 sierpnia 2024 r., (-) z 31 lipca 2024 r. w sprawie wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie sprawy - odebrane 2 sierpnia 2024 r., (-) z 19 sierpnia 2024 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych sprawy - odebrane 30 sierpnia 2024 r.
Powyższe, zdaniem DIAS, wskazuje na prawidłowy tok doręczania pełnomocnikowi Spółki kierowanej do niego przez organ pierwszej instancji korespondencji za pośrednictwem platformy usług administracji publicznej (ePUAP), gdyż każde z adresowanych do niego pism było przez niego odbierane po kilku dniach od dnia nadania pisma. Jednocześnie za każdym razem system generował UPD, które informowało o dacie odbioru tej korespondencji.
Poza tym organ odwoławczy nadmienił, że z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnik Spółki złożył u operatora strony ePUAP reklamację dotyczącą nieprawidłowego jej działania. Do przedmiotowego wniosku także nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających problemy z funkcjonowaniem systemu ePUAP, choćby w postaci złożonych zgłoszeń do centrum pomocy ePUAP reklamacji, czy np. zeznań informatyków bądź serwisantów zajmujących się naprawą problemu.
Na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do rozpoznania odwołania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1) błąd w ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem rozpoznania wskutek przyjęcia, że z UPD decyzji z 24 września 2024 r. Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. w sprawie 318000-CKKl1.5001.106.2023.136 miałoby wynikać, że została ona doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 30 sierpnia 2024 r., podczas gdy wbrew twierdzeniom służb skarbowych zaskarżona decyzja nie została doręczona ani odebrana w dniu 30 sierpnia 2024 r., natomiast w tym dniu, z wykorzystaniem portalu ePUAP zostało odebrane jedynie postanowienie z 19 sierpnia 2024 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, natomiast tut. pełnomocnik skarżącej nie potwierdzał, ani nawet nie widział w dniu 30 sierpnia 2024 r. w skrzynce odbiorczej takiego dokumentu jak ww. decyzja; zatem pełnomocnik skarżącej nie dysponował dokumentem, który wpłynął na jego adres i nie mógł zapoznać się z treścią rzekomo odebranego dokumentu;
2) art. 162 § 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie wskutek przyjęcia, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, podczas gdy we wniosku o przywrócenie terminu z 1 października 2024 r. skarżąca jednoznacznie przedstawiła okoliczności nie tylko uprawdopodobniające, ale i udowadniające brak winy w dotrzymaniu terminu oraz brak skutecznego doręczenia i możliwości zaznajomienia się z decyzją w dniu 30 sierpnia 2024 r. (przyczyny natury technicznej w funkcjonowaniu portalu ePUAP);
3) art. 41 ust. 2 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm., dalej: "ustawa o doręczeniach elektronicznych") poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy przepis ten powinien mieć zastosowanie, a organ zobowiązany był zweryfikować, czy doszło do odebrania dokumentu elektronicznego w rozumieniu tego przepisu, tj. czy adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu;
4) art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy przepisy te powinny mieć zastosowanie, gdyż doręczenie decyzji winno nastąpić po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych (w realiach przedmiotowej sprawy jest to data 12 września 2024 r.), albowiem w treści UPD jako 30 sierpnia 2024 r. jest określona "data odbioru poświadczenia", a nie data odbioru, czy poświadczenia decyzji a w treści danych uzupełniających UPD jest również jednoznaczne wskazanie, że termin doręczenia upływa z końcem 12 września 2024 r. Od tej daty zatem skarżąca liczyła termin do sporządzenia i wniesienia odwołania, co w realiach tut. sprawy nastąpiło w dniu 26 września 2024 r. Zresztą, z taką świadomością skarżąca wniosła odwołanie, będąc przeświadczona, że skoro nie odebrała decyzji w zakreślonym terminie 14-dniowym, to zgodnie z treścią UPD skutek jej doręczenia nastąpił z upływem 12 września 2024 r. i licząc od tej daty biegnie termin do wysłania odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane
w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r.
Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Przepisy art. 162 § 1 i 2 o.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że przywróceniu podlega termin, który został uchybiony. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia ono zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas w sprawie przywrócenia terminu nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminowi.
Zatem wystąpienie sytuacji uchybienia terminowi daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Nie budzi większych wątpliwości, że badanie kwestii prawidłowości doręczenia – tu: decyzji, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, powinno podlegać badaniu w postępowaniu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku z § 3 o.p. (por. wyrok NSA z 15 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1653/11, wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 991/13).
W niniejszej sprawie Spółka, działając przez pełnomocnika, skarży wprawdzie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jednak kwestionuje de facto sam fakt uchybienia terminowi. Zarzuty takie powinna była formułować zaskarżając postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Argumentacją w tym przedmiocie mogła zwalczać postanowienie wydane w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania.
Niemniej jednak Sąd uznaje za prawidłowy wywód organu stwierdzający, że doręczenie decyzji miało miejsce 30 sierpnia 2024 r.
Zgodnie z art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w art. 144 § 2 o.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 o.p.).
Z kolei ustawa z dnia 17 lutego 2015 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1557 ze zm.), określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną. Wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem") określa zaś zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem ePUAP.
Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na nośniku informatycznym może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia).
Natomiast sposób tworzenia poświadczenia doręczenia dokumentów elektronicznych uregulowany został w § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia. Proces ten przebiega w ten sposób, że doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym ePUAP. Dopiero po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń, bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia).
Tak wygenerowane poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 3 (zd. pierwsze) rozporządzenia, doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko DIAS, iż UPD nie sposób podważyć samym oświadczeniem adresata pisma, że brak było w skrzynce odbiorczej opisanej korespondencji, tym bardziej że adresat pisma, jak sam utrzymuje, w tym samym czasie odebrał drogą elektroniczną inne pismo (postanowienie z 19 sierpnia 2024 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych), które bezspornie zostało doręczone w sposób prawidłowy. Z ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego nie wynika również, aby pełnomocnik Spółki zgłaszał problemy z działaniem systemu teleinformatycznego, czy to do obsługi technicznej platformy ePUAP, czy też do organu podatkowego. Znajdująca się wśród danych poświadczenia, data odbioru, wbrew temu co utrzymuje w skardze pełnomocnik Spółki, stwierdza, że w tym dniu przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona.
Należy też wyjaśnić, że zakres i warunki korzystania z ePUAP, uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji z 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2514 ze zm.). Z treści § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia wynika, że za datę doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego wysłanego przez organ administracji publicznej uważa się dzień podpisania urzędowego poświadczenia odbioru. Powyższe oznacza, że wiążący dla ustalenia daty doręczenia pisma w postępowaniu podatkowym drogą elektroniczną jest moment opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, następujący bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy sąd, wbrew zarzutom skargi stwierdził, że decyzja Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki skutecznie w dniu 30 sierpnia 2024 r. W aktach sprawy, na co słusznie wskazuje DIAS, figuruje wydruk UPD (k. 136/33 akt admin.), z treści którego jednoznacznie wynika, iż utworzony w dniu 29 sierpnia 2024 r. dokument o identyfikatorze sprawy 31800b-CKKl1.5001.106.2023. i identyfikatorze dokumentu, którego dotyczy poświadczenie 318000-24-112509, czyli decyzja Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r. została odebrana w dniu 30 sierpnia 2024 r.
Skoro zatem pełnomocnik Spółki w dniu 30 sierpnia 2024 r. potwierdził za pomocą bezpiecznego podpisu odbiór skierowanej do niego korespondencji, oznacza to, że moment potwierdzenia odbioru przesyłki przez pełnomocnika jest momentem doręczenia decyzji. Słusznie zatem organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika Spółki, że ani nie potwierdzał, ani nawet nie widział w skrzynce odbiorczej takiego dokumentu jak decyzja. Gdyby tak było, to działający w sposób zautomatyzowany system nie wygenerowałby organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia. Wyjaśnienia pełnomocnika są tym bardziej niewiarygodne, że tak działający system nie wygenerował ani zawiadomienia powtórnego, zawierającego datę utworzenia powtórnego UPD, ani też informacji o doręczeniu zastępczym zawierającej datę uznania dokumentu za doręczony. Tym samym nie ulega wątpliwości, że doręczenie przedmiotowej decyzji miało miejsce w dniu 30 sierpnia 2024 r., bowiem w przypadku, gdyby faktycznie pełnomocnik Spółki w tym dniu jej nie odebrał, w treści UPD pojawiłby się komunikat, że: "Dokument nie został odebrany przez Adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD".
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że pełnomocnik Spółki składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu, mógł chociażby załączyć zrzuty ekranu zawartości skrzynki odbiorczej, które wskazywałyby, czy i kiedy otrzymywał powiadomienia od organu pierwszej instancji o wpłynięciu UPD na jego skrzynkę. Tego jednak nie uczynił. Z akt sprawy wynika również, że pełnomocnik Spółki do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie przedłożył reklamacji dotyczącej nieprawidłowego działania systemu ePUAP ani żadnych innych dowodów potwierdzających problemy z funkcjonowaniem tego systemu, choćby w postaci złożonych zgłoszeń do centrum pomocy ePUAP reklamacji, czy np. zeznań informatyków bądź serwisantów zajmujących się rozwiązaniem problemu. Dopiero na etapie skargi, pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że zgłoszenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu portalu ePUAP nastąpiło w dniu 1 października 2024 r. i jak sam przyznał reklamacja nie została uwzględniona.
Ponadto z załączonego do skargi "szczegółu zgłoszenia 4164867" wynika, że: opis: Ponowna weryfikacja wskazuje, że skoro odebrałem dwa UPD w dniu 30.08.2024 r. to powinienem mieć dwa dokumenty w skrzynce odbiorczej w tym dniu. Tymczasem, jednego z tych dokumentów (decyzji) mi nie doręczono. - "Komentarz rozwiązującego (wniosek zrealizowany): Z analizy wynika, że w omawianym terminie odebrał Pan dwa UPD." Zatem, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nawet złożona przez pełnomocnika Spółki reklamacja potwierdza, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. odebrał on dwa pisma, gdyż system wygenerował w tym dniu dwa UPD.
W ocenie sądu, jeżeli stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, to wówczas stopień jego staranności ocenia się według wyższych, zaostrzonych kryteriów. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, że przyczyną uchybienia terminu nie może być niedopełnienie obowiązku, zwykły błąd czy niedopatrzenie. Tym samym sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 162 § 1 o.p.
Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia art. 41 ust. 2 oraz art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Również te zarzuty należało podnosić w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania.
Niemniej jednak wskazać należy, że zgodnie z art. 41 ust. 2 ww. ustawy przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu. Z kolei art. 41 ust. 3 pkt 1 tej ustawy stanowi, że przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu. Natomiast art. 42 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.
Przywołana regulacja zakłada niewątpliwie inicjatywę adresata przy uzyskaniu dostępu do dokumentu elektronicznego, co musi nastąpić wskutek świadomego wykonania czynności pobrania dokumentu.
Wynikiem odebrania korespondencji, powinno być dysponowanie dokumentem wraz z możliwością zapoznania się z jego treścią. Wskazany przepis nie może być przy tym odczytywany w oderwaniu od pozostałych regulacji dotyczących elektronicznych doręczeń zawartych w ustawie o doręczeniach elektronicznych.
Z art. 42 ust. 1 pkt tej ustawy wynika, że w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili odebrania korespondencji. Doręczenie następuje bowiem w dacie podpisania przez odbiorcę (adresata) elektronicznego dokumentu zawierającego datę potwierdzenia odbioru przesyłki. Z kolei wygenerowanie UPD stanowi dowód na możliwość zapoznania się z jej treścią (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 623/24).
Powyższe oznacza, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a tym samym wprowadzenia do systemu teleinformatycznego dokumentu, umożliwione jest automatyczne utworzenie poświadczenia przedłożenia, co stanowi dowód doręczenia tegoż dokumentu (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OZ 264/22).
W przedmiotowej sprawie takie poświadczenie zostało bezsprzecznie utworzone i z jego treści jednoznacznie wynika, że utworzony w dniu 29 sierpnia 2024 r. dokument sprawy 318000-CKKl-l.5001.106.2023. o identyfikatorze dokumentu, którego dotyczy poświadczenie 318000-24-112509, czyli decyzja Naczelnika PUCS z 29 sierpnia 2024 r., została odebrana w dniu 30 sierpnia 2024 r. Tylko w ten sposób organ może zweryfikować, czy doszło do odebrania dokumentu elektronicznego w rozumieniu tego przepisu, tj. czy adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu. Wobec powyższego nie można uznać doręczenia dokonanego za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej za niebyłe i niewywołujące skutków prawnych, a co za tym idzie nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w skardze, że doręczenie decyzji nie nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2024 r.
Powyższe znalazło potwierdzenie w postanowieniu DIAS z 22 listopada 2024 r. stwierdzającym, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Strona nie zaskarżyła tego postanowienia, pozbawiając się tym samym możliwości skutecznego kwestionowania stwierdzonego faktu uchybienia terminowi.
Reasumując, w ocenie sądu, skoro strona skarżąca nie wskazała żadnej okoliczności, mogącej stanowić uzasadnienie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, przyjąć należało, że postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było w pełni uzasadnione.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło