I SA/Bk 310/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-10-04
Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty zalesione, które nie zostały jeszcze formalnie przekwalifikowane w ewidencji gruntów jako lasy, podlegają podatkowi rolnemu, a czy po przekwalifikowaniu, ale z uwagi na wiek drzewostanu, mogą korzystać ze zwolnienia z podatku leśnego?Ratio decidendi
Obowiązki podatkowe w zakresie podatku leśnego, rolnego i od nieruchomości obciążają właścicieli gruntów i budynków, a sytuacja majątkowa podatnika jest bez znaczenia dla wymiaru podatku. Zmiana klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów jest kluczowa dla ustalenia jego opodatkowania. Grunty zalesione, nawet jeśli faktycznie pokryte drzewostanem, podlegają podatkowi leśnemu dopiero od momentu dokonania stosownej zmiany w ewidencji gruntów. Ponadto, lasy poniżej 40-letniego wieku drzewostanu korzystają z ustawowego zwolnienia z podatku leśnego.Stan faktyczny
Skarżący W. T. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. ustalającą łączny zobowiązanie pieniężne za rok 2019. Skarżący zarzucał, że ustalona kwota podatku jest zbyt wysoka i nieadekwatna do jego dochodów, a także, że grunty zalesione nie powinny być traktowane jako użytki rolne i powinny być zwolnione z opodatkowania ze względu na wiek lasu. Organy uznały, że wymiar podatku jest zgodny z prawem, wskazując na konieczność zmian w ewidencji gruntów oraz na ustawowe zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [... Wójt Gminy M. ustalił W. T. zobowiązanie pieniężne za rok 2019 w kwocie 284 zł. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane z ewidencji gruntów, pomijając informacje ujawnione w złożonej w grudniu 2018 r. korekcie deklaracji podatkowej jako nieznajdujące potwierdzenia w ewidencji gruntów.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym stwierdził, że przyjęta do podstawy opodatkowania powierzchnia użytków rolnych jest nieprawidłowa. Wyjaśnił, że na powierzchni 1,82 ha swoich gruntów dokonał zalesienia, w związku z czym nie powinno się od nich naliczać podatku rolnego. Skarżący zanegował również zasadność opodatkowania budynku mieszkalnego, uznając, że podatek od nieruchomości nie powinien być naliczany osobom uzyskującym tak niskie dochody jak on.
W decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: SKO) uznało, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 jest zgodny z prawem i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wskazało, ze z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, że skarżący posiada lasy - grunty te zostały jednak obciążone podatkiem leśnym. Odnosząc się do działek ostatnio zalesionych SKO wskazało, że tylko te o numerach [...] i [...] (częściowo) mogły być uznane za podlegające podatkowi leśnemu, ponieważ tylko w stosunku do tych gruntów dokonano stosownych zmian w ewidencji gruntów i zmiany te były uwidocznione w ewidencji w dniu ustalania wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok. Pozostałe działki, mimo faktycznego zalesienia, nie podlegają podatkowi leśnemu dopóki nie zostanie dokonana odpowiednia zmiana danych w ewidencji gruntów. Zdaniem SKO ich przeznaczenie (leśne) w planie zagospodarowania przestrzennego czy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy również nie może mieć wpływu na wymiar podatku leśnego. SKO wskazało, że skarżący jest właścicielem opodatkowanych gruntów, a zatem jest także właścicielem budynku mieszkalnego posadowionego na tych gruntach. Powyższe oznacza, że jest on podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego ten budynek oraz podatku rolnego lub leśnego obciążającego grunty. W ocenie SKO faktu tego nie zmienia wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów, bowiem w procesie wymiaru podatku organy podatkowe nie maja prawa uwzględniać tego typu informacji.
Odnośnie opodatkowania gruntów działki nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo prawidłowego twierdzenia skarżącego, że działka ta została ona częściowo zalesiona (na powierzchni 1,82 ha), fakt ten nie ma wpływu na ostateczny wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. (...) SKO uchyliło decyzję Starosty S. z dnia [..] grudnia 2018 r. "zatwierdzającą klasyfikację zmienionych użytków działki nr [...]" i "przekwalifikowało z urzędu zalesiony grunt działki nr [...]", tj. użytki: LV, PsV i RV o łącznej powierzchni 1,82 ha "zmieniono" na użytek leśny LsV. Decyzja ta nie zmieniła jednak ewidencji gruntów, ponieważ została wydana na postawie przepisów o gospodarce leśnej, a nie przepisów o ewidencji gruntów (por. postanowienia NSA w sprawach II OW 174/14 i I OW 223/17). Jeżeli zmiana nie była skutkiem wydanej wcześniej decyzji organu ewidencyjnego (lecz organu nadzoru nad gospodarka leśną), ani modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, zdarzeniem kreującym nową sytuację podatnika w podatku rolnym i leśnym jawi się moment faktycznego naniesienia zmian w ewidencji. W niniejszej sprawie stosowna zmiana ewidencji gruntów została dokonana dopiero w dniu 8 kwietnia 2019 r. i dopiero od tej daty ww. grunty należy traktować jako lasy, w związku z czym od dnia 1 maja 2019 r. lasy te podlegają podatkowi leśnemu.
SKO wskazało też, że użytki rolne klasy V są ustawowo zwolnione z podatku rolnego i organ I instancji, pomimo wliczenia ich do ogólnej powierzchni posiadanych przez podatnika użytków rolnych, pominął je przy wymiarze podatku przyjmując do podstawy opodatkowania wyłącznie 0,6480 ha przeliczeniowych (tj. gruntów B-RlVa, RIVa, ŁIV i W-ŁIV, które nadal pozostają sklasyfikowane jako użytki rolne a nie lasy). Organ odwoławczy wyjaśnił, że sporne grunty o powierzchni 1,82 ha, mimo że od maja 2019 r. podlegają już podatkowi leśnemu, to nadal nie mogą być obciążone podatkiem, jako że korzystają teraz z ustawowego zwolnienia z podatku leśnego (jako pokryte drzewostanem w wieku poniżej 40 lat).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem W. T. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący podniósł, że ustalona kwota podatku jest zbyt wysoka i niewspółmierna do osiąganych dochodów. Wskazał, że grunty zalesione nie powinny być traktowane jako użytki rolne oraz, że z uwagi na wiek lasu znajdującego się na działkach o numerach [...] i [...] grunt ten powinien być zwolniony z opodatkowania.
SKO wywiodło odpowiedź na skargę, w której podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że kryterium rozgraniczającym zakresy przedmiotowe podatku rolnego i leśnego jest wyłącznie odpowiednia klasyfikacja gruntu uwidoczniona w ewidencji gruntów, jeżeli więc opodatkowany grunt jest sklasyfikowany inaczej niż jako las to w żadnym wypadku nie można go obciążyć podatkiem leśnym. Odnosząc się do działek ostatnio zalesionych SKO wskazało, że wbrew sugestiom skarżącego – organy podatkowe uwzględniły ten fakt i pominęły działki o numerach [...] i [...] (częściowo) przy ustalaniu wymiaru podatku leśnego. W pozostałym zakresie SKO powtórzyło wnioski wywiedzione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu.
W analizowanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, czy to materialnego czy też procesowego, które dałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Trafnie organ II instancji, w odpowiedzi na skargę, porządkuje zarzuty nieformalnej skargi na trzy grupy:
Po pierwsze: kwota ustalonego podatku jest wygórowana, rażąco wysoka i nieadekwatna do sytuacji materialnej w jakiej znalazł się skarżący,
Po drugie: grunty zalesione nie powinny być traktowane jako użytki rolne,
Po trzecie grunt zalesiony lasem powyżej 40-letnim na działkach [...] i [...] nie powinien podlegać opodatkowaniu.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, Sąd stwierdza, iż wymaga on odwołania się do art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym,, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z analizy wskazanych wyżej przepisów wynika, iż obowiązki podatkowe w zakresie podatku leśnego, rolnego i od nieruchomości ciążą na właścicielach gruntów i budynków na nich posadowionych. Z analizy Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na 2018 r. sporządzonej przez skarżącego, a znajdującej się na kartach 1 i 2 akt administracyjnych wynika, iż skarżący jest właścicielem gruntów, na których posadowionych jest budynek mieszkalny. A skoro tak, to skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego wspomniany budynek mieszkalny posadowiony na tych gruntach.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, Sąd stwierdza, iż wymaga on odwołania się do art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym,, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z analizy wskazanych wyżej przepisów wynika, iż obowiązki podatkowe w zakresie podatku leśnego, rolnego i od nieruchomości ciążą na właścicielach gruntów i budynków na nich posadowionych. Z analizy Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na 2018 r. sporządzonej przez skarżącego, a znajdującej się na kartach 1 i 2 akt administracyjnych wynika, iż skarżący jest właścicielem gruntów, na których posadowionych jest budynek mieszkalny. A skoro tak, to skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego wspomniany budynek mieszkalny posadowiony na tych gruntach. Bez znaczenia dla wymiaru podatku jest sytuacja majątkowa, dochodowa lub zdrowotna podatnika. Może mieć ona jednak znaczenia na etapie realizacji i egzekucji obowiązku podatkowego, np. w sytuacji ubiegania się o umorzenie należności podatkowych.
Drugi zarzut skargi także uznać należy za chybiony. Związany on jest z opodatkowaniem gruntów działki nr [...], która na powierzchni 1,8200 ha została zalesiona. Faktyczne zalesienie i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]2019 r. skutkowało przekwalifikowaniem z urzędu zalesionego gruntu leśnego w działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni ogólnej 5.5200 ha, obręb M. w ten sposób, że zalesiony grunt w użytkach rolnych LV o powierzchni 0, 6300 ha, Ps V o powierzchni 0, 0200 ha, RV o powierzchni 1,1700 ha zamieniono na użytek leśny: LsV o powierzchni 1,8200 ha (vide: k. 3 akt administracyjnych). Decyzja ta wydana została w oparciu o art. 14 ust. 7 ustawy o lasach i przez organ nadzoru nad gospodarka leśną, a nie przez organ ewidencyjny. Miało to taki skutek, że zmiana nie wywołała automatyzmu w dokonaniu zmian w ewidencji gruntów Faktyczna zmiana w ewidencji gruntów została dokonana w dniu [..]2019 r. ( vide: nieponumerowane (!) karty akt administracyjnych). I dopiero od następnego miesiąca, czyli od [...]2019 r. grunty te są lasami i jako takie podlegają podatkowi leśnemu.
Dokonując analizy decyzji wymiarowej Sąd stwierdza, iż zarówno przed przekwalifikowaniem, jak też po przekwalifikowaniu gruntów rolnych na leśne organ nie obciążył skarżącego podatkiem pomimo, iż powierzchnie gruntu uwzględnił w swoich wyliczeniach. W odniesieniu do podatku rolnego wyraźnie wskazał, iż użytki rolne zajmują 3,1100 ha, zaś opodatkowane jest jedynie 0,6480 ha. Ustalił bowiem, że pozostały obszar sklasyfikowany jest do klasy V, a ta kwalifikacja z mocy ustawy zwolniona jest od opodatkowania. Zatem – pomimo uwzględnienia działek w ogólnej powierzchni nie naliczono podatku. Także po [...]2019 r. grunty te, jako las poniżej 40- letni nie będzie podlegał wymiarowi podatkowemu z uwagi na ustawowe zwolnienie.
Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów skargi Sąd zauważa, że podstawą prawną wymiaru podatku leśnego w odniesieniu do działek o numerach [...] i [...] jest art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku leśnym. Stanowi on, iż podatkowi leśnemu podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy. Z nie budzącego wątpliwości brzmienia przepisu wynika, iż bez znaczenia jest rodzaj przeznaczenia gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego czy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Bez znaczenia jest także faktyczne zalesienie, jeżeli w ślad za nim nie następują zmiany w ewidencji gruntów.
W niniejszej sprawie organy uwzględniły zalesienie działek [...] i [...] (częściowo) i znajduje to swoje odzwierciedlenie w decyzji wymiarowej. Podstawą były zapisy w ewidencji gruntów w odniesieniu do tych działek i pokrywały się z deklaracją samego skarżącego. W błędzie pozostaje skarżący, iż organy obciążyły go podatkiem za zalesione na tych działkach grunty. Jak już była mowa wyżej zalesienie to jest poniżej 40-letnim drzewostanem, a zatem korzysta z ustawowego zwolnienia. Organy podatkowe uwzględniły ten fakt i pominęły te grunty przy wymiarze podatku leśnego.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł jak w sentencji (art. 151 ustawy procesowej).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło