I SA/Bk 339/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-09-29
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję określającą kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, jest związany ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji organu celnego dotyczącymi długu celnego, nawet jeśli strona kwestionuje te ustalenia w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji organu celnego dotyczącymi długu celnego, ponieważ decyzja podatkowa z tytułu importu towarów ma charakter decyzji związanej z decyzją celną. Dopóki decyzja celna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, jej ustalenia dotyczące wartości celnej, klasyfikacji taryfowej i cła są wiążące dla organu podatkowego i nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej spółki B. S.A., która złożyła zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące dopuszczenia do obrotu 7.200 kg folii tytoniowej objętej wcześniej procedurą składowania celnego. Organ celny określił należną kwotę cła i podatek VAT od importu. Spółka wniosła odwołanie, kwestionując ustalenia organu celnego dotyczące m.in. zastosowanej metody obliczenia należności celnych i wartości celnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że decyzja podatkowa jest związana z decyzją celną i nie podlega weryfikacji w postępowaniu podatkowym. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów celnych i podatkowych oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi B. S.A. w A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia należnej kwoty podatku od towarów i usług w postaci folii tytoniowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego uzupełniającego oddala skargę
W dniu [...] maja 2017 r. B. S.A. z siedzibą w A. przy ul. [...] działająca jako przedstawiciel pośredni firmy B., GB (dalej powoływane również jako: "strona", "BAT" bądź "skarżąca") złożyła zgłoszenie celne uzupełniające o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci 7.200 kg folii tytoniowej po uprzednio zastosowanej procedurze składowania celnego. Do zgłoszenia celnego uzupełniającego przedłożono fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. na łączną wartość 66.096 USD (dotyczącą towaru o łącznej masie 21.600 kg). Dołączono również dokument tranzytowy T1 nr MRN [...], packing list, CMR oraz dokument informacyjny INF1.
Przedmiotowy towar został najpierw przywieziony z Francji, na podstawie dokumentu tranzytowego Tl nr MRN [...] i objęty procedurą składowania celnego. Francuski urząd celny [...], który objął towar procedurą tranzytu, sporządził dla nadawcy towaru (firmy L., Francja) dokument INF1 nr [...], w którym stwierdził, że towar w postaci 7.200 kg przetworzonego tytoniu o kodzie CN 24039100 został uzyskany w ramach procedury uszlachetniania czynnego, której poddano przywieziony z Brazylii, Indii, Szwajcarii i Ukrainy tytoń nieprzetworzony o kodzie CN 24013000 o łącznej masie 4.276 kg. W powyższym dokumencie wskazano datę pierwszego objęcia towaru procedurą – 23 lutego 2017 r. i wysokość należności celnych w przywozie w kwocie 812 EUR.
W dokonanym przez BAT zgłoszeniu celnym importer, poprzez wpisanie kwoty należnego cła z dokumentu INF1 nr [...], zawnioskował o określenie kwoty należności celnych przywozowych, powstałych w odniesieniu do produktów przetworzonych, powstałych w ramach procedury uszlachetniania czynnego, zgodnie z metodą przewidzianą w art. 86 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r., poz. 269.1, dalej: "UKC"). Jednak przy wypełnieniu pozostałych pól w przedmiotowym zgłoszeniu celnym (wartość towaru, kurs waluty, opis towaru, kod towaru, wartość statystyczna, podstawa obliczenia cła) strona zadeklarowała dane i będące elementami kalkulacyjnymi zgodnie z metodą przewidzianą w art. 85 UKC.
Decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. określił dla towaru w postaci 7.200 kg folii tytoniowej, wytworzonej we Francji, w ramach zastosowanej procedury uszlachetniania czynnego, właściwą stawkę celną - 16.6% i kwotę długu celnego w wysokości 14.472 PLN. W przedmiotowej decyzji organ stwierdził występowanie dłużników solidarnych, powiadomił ich o zaksięgowanej kwocie długu celnego i wezwał do jej zapłaty.
W następstwie ww. decyzji NPUCS, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. określił należną kwotę podatku od towarów i usług od towaru w postaci 7.200 kg folii tytoniowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego uzupełniającego nr OGL [...] z dnia 15 maja 2017 r.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania albo o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto pełnomocnik strony zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego, na postawie art. 201 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej: "o.p.")., do momentu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej jako: "ustawa o VAT") opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów na terytorium kraju. Powstaje on w myśl art. 19a ust. 9 ww. ustawy z chwilą powstania długu celnego. Zgodnie zaś z art. 30 b ust. 1 ww. ustawy podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.
Organ odwoławczy podniósł, że okoliczności sprawy wskazują, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. DIAS utrzymał zaskarżoną decyzję NPUCS nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. dotyczącą określenia właściwej stawki celnej oraz kwoty długu celnego. Z uwagi na zmianę kwoty długu celnego w dokonanym zgłoszeniu celnym uległa też zmianie podstawa opodatkowania z tytułu importu towarów, a co za tym idzie również kwota obliczonego podatku od towarów i usług. Wydanie decyzji podatkowej w przedmiotowej sprawie było prawną konsekwencją wydania decyzji celnej, w której organ dokonał m.in. zmiany stawki celnej oraz kwoty długu celnego. DIAS wyjaśnił, że relacje między przywołanymi wyżej decyzjami celną i podatkową oceniać należy z perspektywy konstrukcji tzw. decyzji związanej. Byt prawny decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja celna, która, co istotne, stanowi element szeroko rozumianej podstawy decyzji podatkowej. Rozstrzygnięcie w postępowaniu podatkowym determinowane jest uprzednio wydanym rozstrzygnięciem w postępowaniu celnym w przedmiocie długu celnego należnego od przedmiotowego towaru.
Organ odwoławczy zauważył również, że określona w zaskarżonej decyzji kwota podatku od towarów i usług od towaru w postaci 7.200 kg folii tytoniowej została w prawidłowy sposób ustalona. Organ pierwszej instancji prawidłowo określił podstawę wymiaru ww. podatku i we właściwy sposób zastosował obowiązującą stawkę. Przytoczył też w swej decyzji przepisy będące podstawą do określenia kwoty podatku od towarów i usług od przedmiotowego towaru.
Odnośnie wniesionego wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego DIAS stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstawy prawnej do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania. W przywołanym przez stronę art. 201 § 1 pkt. 2 o.p. warunkiem zawieszenia jest sytuacja, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie przywozu na obszar celny Unii folii tytoniowej zostały wydane dwie odrębne decyzje przez Naczelnika PUCS - decyzja celna i decyzja podatkowa, które pozostają w relacji między sobą i tworzą konstrukcję tzw. decyzji związanej. Decyzja podatkowa jest konsekwencją decyzji celnej, tej jednak nie można uznać za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ podkreślił, że obie decyzje zostały wydane przez ten sam organ - Naczelnika PUCS i zbieżność ta jest faktyczna, a nie pozorna, jak wskazuje na to pełnomocnik strony.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wywiodła skargę do tutejszego sądu, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
• art. 30b ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że kwota VAT z tytułu importu, wykazana w zgłoszeniu celnym, została określona nieprawidłowo w sytuacji, w której kwota ta została określona przez BAT zgodnie z przepisami; naruszenie ww. przepisów ustawy o VAT wynika wprost z naruszenia następujących przepisów prawa celnego w decyzji Naczelnika UCS z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]:
- art. 86 ust. 3 UKC poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania w sprawie oraz art. 85 ust. 1 UKC poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu tego przepisu wbrew wnioskowi BAT o zastosowanie art. 86 ust. 3 UKC, wyrażonemu w zgłoszeniu celnym;
- art. 176 ust. 1 oraz art. 241 Rozporządzenia Delegowanego w związku z art. 86 ust. 3 UKC, poprzez ich:
■ błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż przepisy te warunkują zastosowanie metody obliczenia należności celnych, określonej w art. 86 ust. 3 UKC, i w rezultacie
■ niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu tych przepisów w odniesieniu do BAT, w sytuacji gdy są to przepisy regulujące stosowanie (w tym zakończenie) procedury uszlachetniania czynnego, podczas gdy BAT nie była uczestnikiem tej procedury;
- art. 128 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. L 343 z 29.12.2015, s. 558, dalej "Rozporządzenie Wykonawcze") w związku z art. 70, 74 oraz 86 ust. 3 UKC, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na określeniu wartości celnej w oparciu wartość transakcyjną sprzedaży pomiędzy dwoma podmiotami mającymi siedzibę w UE oraz w odniesieniu do towaru znajdującego się na obszarze celnym UE;
oraz przepisów prawa procesowego, a w szczególności:
• naruszenie art. 201 § 1 pkt. 2 o.p. poprzez oddalenie wniosku skarżących o zawieszenie postępowania odwoławczego do momentu rozstrzygnięcia postępowania ws. weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 2017 r. nr OGL/[...], jako że rozstrzygnięcie w sprawie, będącej przedmiotem niniejszej skargi, jest wprost uzależnione od rozstrzygnięcia ws. weryfikacji ww. zgłoszenia celnego, a tym samym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu powołanego przepisu;
• naruszenie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 i 2 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
- pominięciu treści dowodu urzędowego w prowadzonym postępowaniu, tj. oryginalnego dokumentu INF1, potwierdzonego przez francuskie organy celne, pomimo braku jego weryfikacji;
- niewłaściwej ocenie innych dowodów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, a w szczególności dokumentu "customs report" i jego powiązania z dokumentem INF1 oraz zgłoszeniem tranzytowym MRN;
- stwierdzeniu, że do momentu wdrożenia systemów elektronicznych, o których mowa w załączniku do decyzji wykonawczej 2014/255/U, nie istnieje procedura weryfikacji dokumentów INF1, wbrew oczywistej treści przepisów przejściowych, tj. w szczególności art. 23 oraz Sekcji B Dodatku do Załącznika 13 do Rozporządzenia Delegowanego Komisji UE nr 2016/341 [dalej "URD" tj. Uzupełniające Rozporządzenie Delegowane];
- braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w szczególności rezygnacji z wersyfikacji dokumentu INF1, a tym samym prawidłowości danych dostarczonych przez skarżących do zgłoszenia celnego, prowadzącego do podjęcia rozstrzygnięcia, które narusza zasadę in dubio pro tributario, wywiedzioną z art. 2 Konstytucji.
W związku z powyższymi zarzutami, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), a także umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., jeżeli do czasu rozstrzygnięcia niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego zostałaby uchylona decyzja Naczelnika UCS z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. strona wniosła o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym wszczętym skargą z dnia [...] czerwca 2021 r. wniesioną od decyzji DIAS z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję NUCS z dnia [...] maja 2020 t. nr [...], w której określona została kwota długu celnego oraz różnica kwoty do zapłaty.
Strona skarżąca nie godzi się z zaskarżoną decyzją DIAS, ponieważ jej jedynym uzasadnieniem jest decyzja celna oraz utrzymująca ją w mocy decyzja DIAS, które są merytorycznie nieprawidłowe, a ponadto oparte na błędnych przesłankach, wynikających z nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności, błąd leżący u podstaw podjęcia nieprawidłowej decyzji celnej przez organ I instancji (a następnie powtórzony przez organ II instancji) polegał na nieuwzględnieniu dokumentu INF1, stanowiącego w istocie rzeczy dokument urzędowy (albowiem jest on potwierdzony przez francuski urząd celny), a także na tym, iż Naczelnik PUCS dokonał błędnej wykładni art. 86 ust. 3 UKC, stanowiącego wg. niego przepis wskazujący wyjątek od zasady ogólnej określania należności celnych, w sytuacji kiedy przepis ten jest przepisem szczególnym, stosowanym w określonej sytuacji, w nim wskazanej.
Dalej BAT wskazała, że formalnym warunkiem do zastosowania przepisu art. 86 ust. 3 UKC jest de facto posiadanie informacji o wysokości należności celnych obliczonych zgodnie z tym przepisem. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe nie tylko bezpośrednio przez podmiot dokonujący uszlachetniania, lecz także każdego kolejnego nabywcę uszlachetnionych (przetworzonych) towarów, który posiada wymagane do zgłoszenia celnego informacje. W tym celu został przewidziany jeden z dokumentów informacyjnych tj. INF1, który jest używany przy przekazywaniu informacji dotyczących: kwot należności, zastosowania środków polityki handlowej oraz kwoty zabezpieczenia. Jest to dokument, który wprawdzie wypełnia podmiot dokonujący uszlachetniania, lecz jest on potwierdzany przez stosowny urząd celny właściwy dla tego podmiotu i z tego powodu ma cechy dokumentu urzędowego.
Zdaniem strony skarżącej, DIAS nie ustalił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, a istniejące wątpliwości (które zresztą obiektywnie nie powinny mieć racji bytu) zostały rozstrzygnięte na niekorzyść strony, poprzez odmowę wiarygodności przedstawionym przez BAT dowodów bez ich właściwej weryfikacji. Z tego względu, poza naruszeniem przepisów art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 194 o.p., w zaskarżonej decyzji naruszona została również zasada in dubio pro tributario, wynikająca z art. 2 Konstytucji.
Strona wskazała również na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 726/20 i I GSK 709/20, wydane w sprawach ze skarg kasacyjnych skarżących od wyroków WSA w Białymstoku z 14 stycznia 2020 r. wskazując, że argumentacja organów celnych w sprawach była identyczna jak w niniejszej sprawie. Ponadto dokonano podsumowania wniosków, wynikających z dwóch ekspertyz prawnych, przygotowanych na zlecenie strony skarżącej: profesorów Uniwersytetu M. w T. – dr hab. K. L. oraz dr hab. W. M. na zlecenie skarżących, dotyczącej tez, stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji DIAS oraz prof. dr hab. W. C. i prof. SGH dr hab. E. G.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli poddane zostało w tej sprawie rozstrzygnięcie określające wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu sprowadzanych przez stronę skarżącą towarów w postaci 7200 kg folii tytoniowej. Postępowanie zakończone zaskarżoną do sądu decyzją zostało poprzedzone odrębnym postępowaniem w przedmiocie weryfikacji zgłoszeń celnych. Sąd zauważa, że
w że decyzji z dnia [...] maja 2021r., nr [...] DIAS utrzymał zaskarżoną decyzję Naczelnika PUCS z dnia [...] maja 2020r., nr [...], dotyczącą określenia właściwej stawki celnej oraz kwoty długu celnego. Zatem zarzuty dotyczące postepowania w sprawie długu celnego jako takie nie mogły być roztrząsane w postępowaniu podatkowym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku, gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego i decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, klasyfikacja taryfowa czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (por. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 252/11, LEX nr 1096312; czy z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 182/06, LEX nr 262185, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Ustalenie wysokości długu celnego oraz określenie zobowiązania podatkowego to dwie odrębne sprawy. Są one wprawdzie ze sobą powiązane i do 19 sierpnia
2016 r. mogły być objęte jedną decyzją (art. 33 ust. 2 u.p.t.u.), niemniej każda
z nich ma inny przedmiot, oparta jest na innej podstawie prawnej. Decyzja w sprawie należności celnych ma dla organów podatkowych charakter przesądzający zarówno w zakresie strony podmiotowej (adresatów obowiązku podatkowego), jak
i przedmiotowej opodatkowania VAT z tytułu importu (wartości celnej, cła). Do czasu, gdy decyzja organu celnego nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej okoliczności, istotne dla wymiaru zobowiązania podatkowego
w VAT, nie mogą być kwestionowane przed organami podatkowymi. Wykluczona jest więc w postępowaniu podatkowym - odrębnym od celnego - ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo wartości celnej i w konsekwencji wysokości należnego cła.
Z powyższego wywieść należy, że prawny byt decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja w sprawie należności celnych, której ustalenia mają wpływ na wymiar podatku od towarów i usług. Jest to konsekwencją zdeterminowania rozstrzygnięcia podatkowego pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem w przedmiocie długu celnego.
Wobec powyższego nie było możliwe rozpatrzenie w niniejszym postępowaniu zarzutów skargi odnoszących się do postępowania celnego zakończonego wydaniem przez Naczelnika PUCS decyzji nr [...].
Organ odwoławczy trafnie zatem stwierdził, że wiążą go ustalenia dokonane decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2020r., w której Naczelnik PUCS określił właściwą stawkę celną i kwotę długu celnego od towaru w postaci 7.200 kg folii tytoniowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie dokonanego zgłoszenia celnego, bowiem obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z dniem powstania długu celnego. Decyzja celna organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją DIAS z dnia [...] maja 2021r. Należy zgodzić się z organem, że relacje między wskazanymi decyzjami tj. celną i podatkową oceniać należy z perspektywy konstrukcji tzw. decyzji związanej. "Związanie" to wynika z regulacji prawnych dotyczących podatku od towarów i usług.
Byt decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja celna, która, co istotne, stanowi element szeroko rozumianej podstawy decyzji podatkowej. Jest to konsekwencją charakteru relacji między nimi, co polega na determinowaniu rozstrzygnięcia podatkowego pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem w przedmiocie długu celnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 62/09, dostępny w CBOSA). Ostateczna decyzja organu celnego wiąże organ podatkowy, decyzja taka ma dla organów podatkowych charakter przesądzający zarówno
w zakresie strony podmiotowej, jak i przedmiotowej opodatkowania (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn.
I SA/Lu 36/18, dostępny w CBOSA). Do czasu, gdy decyzja celna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wynikające z niej istotne dla spraw podatkowych ustalenia, nie mogą być kwestionowane przed organami podatkowymi (zob. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 615/16, dostępny w CBOSA.
Uwzględniając powyższe uwagi podkreślenia wymaga, że w momencie orzekania o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu istniała w obrocie prawnym decyzja celna. Z uwagi na zakres przedmiotowy, postępowania celne (dotyczące określenia elementów kalkulacyjnych i długu celnego) i postępowania podatkowe (dotyczące określenia podatku z tytułu importu), są to dwa niezależne, (odrębne) postępowania. Jak już zaś wyżej zauważono,
w momencie orzekania o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług
z tytułu importu decyzja celna powoduje następstwa w zakresie związania organu podatkowego (celnego) co do podstawy opodatkowania tym podatkiem. Organy podatkowe nie mają zaś kompetencji do czynienia samodzielnie ustaleń w zakresie powstania długu celnego. Ewentualna weryfikacja tychże ustaleń może być dokonywana jedynie w postępowaniu celnym.
W świetle powyższego za chybioną należy uznać argumentację strony skarżącej i zarzuty odnoszące się do kwestii rozstrzygniętych w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną w przedmiocie weryfikacji zgłoszeń celnych oraz określenia długu celnego. Zarzuty skargi w tym zakresie wymykają się bowiem spod zakresu kognicji sądu sprawowanej w ramach niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji określającej stronie skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów
i usług z tytułu importu towarów.
W związku z tym należy powtórzyć, że jeśli kwota długu celnego została określona ostateczną decyzją organu celnego, to decyzja ta wiązała organ podatkowy w sprawie określenia stronie skarżącej zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Decyzja ta wiążąco wyznaczyła elementy kalkulacyjne podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie, a pozostając w obrocie prawnym korzysta z domniemania zgodności z prawem. Wskazać w tym miejscu należy, że przypadku ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji celnej skarżąca będzie mogła skorzystać z możliwości, jaką przewiduje art. 240 § 1 pkt 7 o.p.
Podstawę prawną zaskarżonych w tej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Z uregulowań zawartych w tej ustawie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów (art. 5 ust. 1 pkt 3) zdefiniowany jako przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej. Podatek VAT z tytułu importu jest to zatem samoistne zobowiązanie podatkowe, powstające z mocy prawa z chwilą zaistnienia zdarzenia opodatkowanego jakim jest import towarów. W myśl art. 19a ust. 9 u.p.t.u. obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego,
z zastrzeżeniem ust. 10 i 11. Zgodnie zaś z przepisem art. 30b ust. 1 u.p.t.u. podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona
o należne cło. Bezsporne jest więc, że kwota należnego cła, będąc składnikiem podstawy opodatkowania, ma bezpośredni wpływ na ostateczną kwotę podatku od towarów i usług.
Wskutek wydania powyższej decyzji w sprawie celnej wykazana w zgłoszeniu celnym kwota podatku od towarów i usług okazała się być nieprawidłowa. Zaistniała tym samym przesłanka do zastosowania art. 33 ust. 2 u.p.t.u., zgodnie z którym w takiej sytuacji naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Powyższe miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem sądu, Naczelnik PUCS, działając na podstawie art. 33 ust. 2 u.p.t.u. wydał decyzję określającą w prawidłowej wysokości kwotę podatku od towarów
i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanym zgłoszeniem celnym. Zgodnie
z art. 30b ust. 1 u.p.t.u., podstawę określenia wysokości podatku VAT z tytułu importu towaru, stanowiła wartość celna powiększona o należne cło, jako wynik ustalenia wartości celnej i wymaganej kwoty należności celnych w decyzji w sprawie celnej, przy zastosowaniu stawki podatku VAT, która zgodnie z art. 41 ust. 1
w związku z art. 146a u.p.t.u. dla przedmiotowych towarów wynosi 23%.
Sąd nie znajduje również podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów. W kontrolowanej sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Z wyrażonej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne
i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy podatkowe udzieliły stronie niezbędnych informacji
i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. W szczególności organ drugiej instancji w wydanej decyzji wyjaśnił charakter relacji pomiędzy decyzją celną i podatkową oraz wskazał przepisy prawa, które stanowiły podstawę wymiaru należności podatkowych z tytułu przywozu na obszar celny Unii 7200 kg folii tytoniowej.
Odnośnie podniesionego naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p. wskazać należy za organem, że warunkiem zawieszenia postępowania jest sytuacja, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Natomiast w sprawie przywozu na obszar celny Unii 7200 kg folii tytoniowej Naczelnik PUCS wydał dwie odrębne decyzje – celną
i podatkową, które pozostają ze sobą w relacji i tworzą konstrukcję tzw. decyzji związanej. Decyzja podatkowa jest konsekwencją decyzji celnej, tej jednak nie można uznać za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja celna, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, pozycja CN, czy cło nie mogą być weryfikowane
w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Dlatego też sąd odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie, o co strona skarżąca wnioskowała
w skardze.
W ocenie sądu sformułowane w skardze zarzuty oraz dołączone przez stronę skarżącą do skargi opinie w istocie zmierzają do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej powstania z mocy prawa długu celnego w przywozie i określenia kwoty długu celnego, a ta okoliczność – jak wskazano powyżej - mogła być wyłącznie przedmiotem rozważań organów orzekających w postępowaniu celnym, a nie w postępowaniu podatkowym.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa
i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło