I SA/Bk 366/06
WyrokWSA w Białymstoku2006-12-12
Skład orzekający: Józef Orzel, Janusz Lewkowicz, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo zastosowały się do wskazań sądu dotyczących uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie przesłuchania biegłego i oceny autentyczności dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykonały w pełni wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, dotyczących przesłuchania biegłego A. Z. w celu wyjaśnienia rozbieżności w opiniach grafologicznych oraz oceny autentyczności kserokopii dokumentów. Naruszenie art. 153 PPSA, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej i wskazań sądu, miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdzono naruszenie zasad postępowania podatkowego (art. 121, 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej) poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu odwoławczego z powodu nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym, organy podatkowe ponownie rozpatrzyły sprawę, jednak skarżący zarzucili nieuwzględnienie wskazań sądu. Organy podatkowe utrzymały w mocy swoją decyzję, opierając się m.in. na kserokopiach dokumentów uzyskanych od władz Białorusi oraz zeznaniach podatnika. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz C. B. i M. B. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi C. B. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz C. B. i M. B. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie SA/Bk 865/03, po rozpoznaniu skargi C. i M. małżonków B. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...] zł – uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie, przeprowadzone zostało w sposób nie w pełni odpowiadający wymogom art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a niespełnienie tych wymogów miało wpływ na wynik sprawy. W związku z rozbieżnością stanowisk biegłych, co do wpływu na ocenę przydatności kserokopii dokumentu, jako materiału porównawczego do identyfikacji autentyczności zapisu, Sąd wskazał na możliwość zwrócenia się do władz Białorusi, w celu uzyskania oryginału faktur, jak też możliwości przesłuchania biegłego A. Z. i sprawdzenia podstaw udzielenia przez organy Białorusi informacji o nielegalnym przewozie wyrobów jubilerskich z Polski przez A.T. zakupionych w spółce "S.".
Mając na uwadze wskazówki Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie rzetelności deklarowanego przez Państwo C. i M. B. dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz należnego podatku dochodowego za 1998 r. wykazanego w PIT-33, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w dniu [...] lipca 2004 r. wydał decyzję Nr [...] i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł.
Wskazano, że w złożonym zeznaniu PIT-33 za 1998 r. Pan M. B. nie wykazał przychodu w wysokości [...] zł, uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w firmie jubilerskiej "S." s.c. [...] w S.. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, iż w trakcie kontroli ustalono, że Spółka "S.", w której Pan M. B. był wspólnikiem (z 50% udziałem), dokonała w 1998 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej sprzedaży wyrobów ze złota na łączną kwotę [...] zł (po uwzględnieniu podatku należnego VAT) firmie A.W.T. z Białorusi, która to sprzedaż
nie została wykazana w ewidencji księgowej Spółki. Powyższe ustalenia dokonane zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
W związku z powyższym spowodowało to u Pana M. B. zaniżenie osiągniętego w 1998 r. przychodu o kwotę [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Państwo C. i M. B. wnosili stosownie do art. 233 § 1 pkt. 2 lit.b) Ordynacji podatkowej o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz umorzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. przedmiotowego postępowania podatkowego. Ponadto strona odwołująca się wniosła stosownie do art. 229 ustawy - Ordynacja podatkowa o przeprowadzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. postępowania uzupełniającego w następującym zakresie: przeprowadzenie dowodu w zakresie przesłuchania jako świadka Pana M. B. w przedmiocie ustalenia,
czy w roku 1998 sprzedał poza ewidencją podatkową obywatelowi Białorusi A. T., wyroby jubilerskie stanowiące własność spółki cywilnej "S."; przeprowadzenie dowodu w zakresie przesłuchania jako świadka Pana A. Z. biegłego w zakresie grafologii w przedmiocie wyjaśnienia, co jest podstawą jego stanowiska w przedmiotowej sprawie, iż jego zdaniem kserokopie dokumentów dołączone przez organ kontroli skarbowej do akt niniejszej sprawy nie mogą jego zdaniem stanowić dowodu w sprawie określenia zobowiązań podatkowych podatnikowi z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy 1998; przeprowadzenie dowodu w zakresie przesłuchania jako świadka Pana K. B. biegłego sądowego w zakresie grafologii w przedmiocie ustalenia co jest podstawą twierdzenia biegłego, iż kserokopie dokumentów dołączone do akt niniejszej sprawy stanowią dowód w sprawie określenia zobowiązań podatkowych podatnikom z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy 1998; przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, ale z wyłączeniem jako biegłego Pana K. B. z uwagi
na stwierdzony fakt, iż nie jest on bezstronny w niniejszej sprawie, w zakresie ustalenia czy którykolwiek ze wspólników spółki cywilnej "S." był wystawcą przedłożonych do akt kopii faktur VAT, pokwitowań dotyczących roku 1998 oraz kontraktu zawartego pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej "S." a Panem A. T.; przeprowadzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. dowodu w porozumieniu z rządem Republiki Białoruś w zakresie przesłuchania jako świadka obywatela Białorusi Pana A. T. w przedmiocie ustalenia, czy zakupił w roku 1998 od wspólników spółki cywilnej "S." wyroby jubilerskie poza ewidencją podatkową i wywiózł je poza granice kraju oraz ustalenie miejsca przechowywania oryginałów dokumentów za 1998 r. posiadanych przez A. T. a dotyczących rzekomego zakupienia towarów przez w/wym. w spółce cywilnej "S." w roku 1998; zwrócenie się przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. do Prokuratury Rejonowej B. [...] z siedzibą w B. o włączenie do akt niniejszej sprawy akt spraw o sygnaturze akt [...].
Decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zarzucono naruszenie art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 180 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz z naruszeniem art. 153 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Postanowieniem z dnia 21 października 2004 r., Dyrektor Izby Skarbowej
w B. nie uwzględnił wniosków o przeprowadzenie dowodów
w postępowaniu odwoławczym, które zostały zawnioskowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Natomiast po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zebrany został obszerny materiał dowodowy, a następnie dokonana wnikliwa jego ocena. Organ pierwszej instancji wziął pod uwagę nowe dowody uzyskane w związku
z wykonaniem zaleceń zawartych w treści wyroku WSA, sygn. akt SA/Bk 865/03
z dnia 21 stycznia 2004 r. Realizując zalecenia zawarte w wyroku WSA Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. podjął czynności w celu uzyskania
od władz Białorusi oryginałów faktur VAT i rachunków uproszczonych wystawionych przez Firmę [...] "S." dla A. T. oraz dowodów wpłat dokonywanych przez A. T. na rzecz Firmy [...] "S." w 1998 r. Dokumenty te zostały następnie włączone do prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania kontrolnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że akta sprawy zwierają pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2003 roku nadesłane przez Urząd Kontroli Państwowej Republiki Białoruś wraz z uwierzytelnionymi kserokopiami dokumentów związanych z transakcjami zawieranymi w latach 1997-1998 przez Firmę [...] "S." z A. T., łącznie z plikiem dokumentów, w tym kserokopie faktur VAT i rachunków uproszczonych oraz dowodów wpłaty. Kserokopie o identycznej treści były już włączone do prowadzonego postępowania kontrolnego. Różnica polega na tym, iż były one poświadczone za zgodność z oryginałem przez inny organ państwowy Republiki Białoruskiej. W dniu 25 marca 2004 r. Urząd Kontroli Skarbowej w B. otrzymał od Departamentu Dochodzeń Finansowych Komitetu Kontroli Państwowej Republiki Białoruś kolejne kserokopie dokumentów dotyczące przedmiotowej sprawy, które zostały następnie przetłumaczone przez biegłego tłumacza przysięgłego. Dokumenty te zostały następnie przedstawione biegłemu sądowemu K. B., który
w złożonym oświadczeniu potwierdził wnioski zawarte w ekspertyzach z dnia
25 listopada 2000 r. i 14 maja 2001 r. Organ odwoławczy podniósł ponadto,
że z pism nadesłanych przez stronę białoruską wynika, że uzyskanie oryginałów faktur, rachunków uproszczonych i dowodów wpłaty wystawionych przez s.c. "S." dla A.T. nie jest możliwe, gdyż zostały one zwrócone właścicielowi
(A. T.), a jego miejsce zamieszkania nie jest znane władzom Białorusi. Potwierdzają one również wraz z nadesłanymi kserokopiami dokumentów fakt dokonywania transakcji pomiędzy wyżej wskazanymi podmiotami w latach 1997 -1998.
W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że w trakcie postępowania organ podatkowy pierwszej instancji uzyskał od Prokuratury Okręgowej w B. uwierzytelnione kserokopie protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanego M.B. z dnia 6 maja 2003 roku. Z materiałów tych wynika, że M. B. - w dniu 6 maja 2003 r. został trzykrotnie przesłuchany w charakterze podejrzanego. Zeznał między innymi, że wypisał faktury, rachunki uproszczone i dowody wpłaty na rzecz A. T. dokumentujące sprzedaż towarów Zrobił to na prośbę A. T., przedsiębiorcy z Białorusi, z którym firma "S." s.c. współpracowała. T. prosił, aby polskim charakterem pisma wypisać dowody wpłat i chciał, aby dokumenty te dotyczyły transakcji dokonywanych w K. M. B. zeznał również, iż s.c. "S." nigdy nie prowadziła żadnych interesów w K. z T. Do K. złoto s.c. "S." sprzedawała firmie Pani G.
W świetle powyższego zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., organ prowadził postępowanie z należytą starannością i z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej. W żaden sposób nie naruszono art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również art. 153 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w wystarczający sposób uwiarygodnił fakt dokonania poza ewidencją transakcji między s. c. "S." a A. T. bez odzwierciedlenia całości tego faktu w prowadzonych urządzeniach księgowych.
Wnioskowanie przez stronę odwołującą o przeprowadzenie dowodu
w zakresie przesłuchania jako świadka A. Z. - biegłego z zakresu grafologii, nie znalazło według organu odwoławczego uzasadnienia. Pan A. Z. nie jest biegłym, lecz "specjalistą z zakresu badań pisma ręcznego, maszynowego i dokumentów". W sprawozdaniu z ekspertyzy odbitek, pieczątek i podpisów nie zawarł ponadto stwierdzenia, iż kserokopie dokumentów nie mogą jego zdaniem stanowić dowodu w sprawie. Stwierdzono, że dla organów kontroli skarbowej wiarygodnym dowodem w tej sprawie jest opinia biegłego sądowego. Wniosek o ponowne przeprowadzenie dowodu z w zakresie przesłuchania jako świadka Pana K. B. również jest żądaniem pozbawionym jakichkolwiek podstaw. W aktach sprawy znajdują się protokoły przesłuchań Pana M. B., w których przyznaje się do wystawienia faktur i dowodów wpłaty, których kserokopie zostały uznane za dowód w sprawie. W związku z powyższym, zdaniem organów podatkowych ponowne przesłuchanie biegłych na okoliczność: czy kserokopie dokumentów mogą stanowić dowód w sprawie nie wniosłoby nic nowego do postępowania, a prowadziłoby jedynie do jego przedłużenia. W aktach sprawy znajduje się ponadto oświadczenie biegłego K. B., w którym podtrzymał on wnioski zawarte w swej opinii złożonej do akt.
Organ odwoławczy podkreślił, że przy rozpatrywaniu powyższej sprawy organ pierwszej instancji wziął pod uwagę protokoły przesłuchań w charakterze podejrzanych M. B. oraz A. T. przysłanych przy piśmie Prokuratury Okręgowej w B.
Końcowo zauważono, iż Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją
nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy decyzję
w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r. oraz określenia wielkości nie zaewidencjonowanego przez spółkę cywilną "S." przychodu. Przychód ten jest natomiast podstawą określenia dochodu i należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku C. i M. małżonkowie B., wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako niezgodnej z prawem. Decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucili:
- obrazę art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, oraz art. 188 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, polegającą na niepodjęciu przez organy podatkowe koniecznych i niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w niniejszej sprawie,
- naruszenie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie uwzględnienie w toku postępowania podatkowego oceny prawnej i wskazań dotyczących postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2004 r. (Sygn. akt SA/Bk 865/03) dotyczącym niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że pomimo zarzutów postawionych organom podatkowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
w wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r., zarówno Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, jak i Dyrektor Izby Skarbowej praktycznie powtórzyli w wydanych przez siebie decyzjach zakwestionowane przez Sąd argumenty. Decyzja Dyrektora Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2004 r. zawiera stwierdzenie o włączeniu do akt sprawy kserokopii protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanego M. B. oraz przetłumaczonych na język polski pism Urzędu Kontroli Państwowej Republiki Białoruś, mających potwierdzać dokonanie rzekomych transakcji z A. T. Poza tym decyzja zawiera te same argumenty, które zostały wcześniej zakwestionowane wyrokiem WSA. Zdaniem strony skarżącej zaległość podatkową
z tytułu podatku dochodowego organ podatkowy I instancji określił całkowicie bezpodstawnie, a Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie przeprowadził
w przedmiotowej sprawie jakiegokolwiek postępowania dowodowego mającego
za cel wyjaśnienie stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów organ podniósł m.in., że wnioski dowodowe składane przez Podatnika dotyczyły okoliczności, które zostały bezsprzecznie stwierdzone w toku postępowania za pomocą innych dowodów, którymi były dowody uzyskane od białoruskich organów podatkowych, jak też oświadczenie biegłego sądowego K. B. z dnia 1 grudnia 2003 r. Akta sprawy zawierają również uzyskane od Prokuratury Okręgowej w B. uwierzytelnione kserokopie przesłuchań M. B. i A. T.
W świetle powyższego przeprowadzenie dowodów wnioskowanych
przez skarżącego prowadziłoby do niepotrzebnego przeciągania postępowania
i byłoby sprzeczne z zasadą szybkości postępowania.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. realizując zalecenia WSA, podjął czynności w celu uzyskania od władz Białorusi oryginałów faktur VAT i rachunków uproszczonych, wystawionych przez spółkę "S." dla A.T. oraz dowodów wpłat dokonywanych przez A.T. na rzecz spółki "S." w 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07. 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zadaniem sądu administracyjnego, jest więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa (zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania) oraz trafności przeprowadzonej wykładni tych przepisów w danej sprawie. Konfrontując zaskarżoną decyzję
z przepisami prawa, sąd administracyjny jest zobowiązany także uwzględnić prawną ocenę sprawy, wyrażaną w zapadłych w danej sprawie prawomocnych wyrokach.
W kontekście powyższych wywodów, za słuszny należy uznać zarzut skargi naruszenia przez organy podatkowe art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.), poprzez nie uwzględnienie w toku postępowania podatkowego oceny prawnej i wskazań dotyczących postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2004 r. (sygn. akt SA/Bk 865/03), dotyczącym niniejszej sprawy. Wyrok ten stał się prawomocny, gdyż nie był przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do treści tego przepisu, ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że w sytuacji, kiedy Sąd stwierdza istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, uniemożliwiające mu rozstrzygnięcie finalne, uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W takiej sytuacji organ jest związany wskazaniem Sądu co do uzupełnienia postępowania ( wyrok NSA z 2 czerwca
1999 r., sygn. akt IV SA 587/97; niepublikowany ).
W uzasadnieniu powoływanego wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r. (sygn. akt SA/Bk 865/03), WSA w Białymstoku między innymi stwierdził, iż "... w sprawie podstawę ustaleń faktycznych stanowiły kserokopie faktur otrzymanych przez organy podatkowe od organów Białorusi. Przyjęto, że wszystkie faktury otrzymane
od organów Republiki Białorusi dokumentują rzeczywistą sprzedaż dokonaną
przez Spółkę "S." kontrahentowi A. T. Tymczasem już opinie grafologiczne znajdujące się w aktach postępowania podatkowego nakazywały bardzo ostrożne podejście do autentyczności nadesłanych kserokopii dokumentów." Dalej Sąd podkreślał, iż "... opinia biegłego K. B. wykonana na zlecenie organu podatkowego i opinia A. Z. wykonana na zlecenie doradcy podatkowego A. Z. różnią się co do tego, jaki wpływ ma na ocenę przydatności kserokopii dokumentu jako materiału porównawczego do identyfikacji autentyczności zapisu. Tę rozbieżność można wyeliminować poprzez przesłuchanie biegłego Z.."
Organy skarbowe rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, nie wykonały powyższych wskazań Sądu, co do uzupełnienia postępowania podatkowego.
W szczególności w sprawie nie został przesłuchany A. Z. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w uzasadnieniu wydanej w dniu [...].07.2004 r. decyzji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego za zbędne uznaje przesłuchanie A. Z.na okoliczność "oceny przydatności kserokopii dokumentu jako materiału porównawczego do identyfikacji autentyczności zapisu", czym naruszył przepisy art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w związku z art. art. 153 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe uchybienia organu I instancji nie mogą uznane
za sanowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, gdyż organ ten również nie wykonał omawianych zaleceń sądu. Organ odwoławczy jedynie odniósł się do zaleceń WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia
22.10.2004 r. (pośrednio, w związku z wnioskiem w odwołaniu o przeprowadzenie dowodu) oraz w uzasadnieniu decyzji z [...].11.2004 r. Za nie przekonujące jednakże należy uznać te stwierdzenia, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
iż "...opinia Pana Z. nie zmienia ustaleń kontroli..." a " .... dla organów kontroli skarbowej wiarygodnym dowodem w tej sprawie jest opinia biegłego sądowego..." ( vide: uzasadnienie zaskarżonej decyzji, s. 6 ).
Sąd stwierdza, iż z urzędu znana mu jest treść wyroku NSA z 16 maja 2006 r., sygn. akt I FSK 590/05, oraz jego uzasadnienie, w przedmiocie podatku od towarów
i usług z a określone miesiące 1998 r. spółce Jawnej "S." – M. B., A. T. w S., którym to orzeczeniem NSA uchylił wyrok WSA w Białymstoku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zarówno treść przywołanego wyroku NSA, jak też argumenty zawarte w jego uzasadnieniu, wprost odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. dotyczą roku 1998. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podziela wywody NSA zawarte w uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia, iż " budzą wątpliwości w odniesieniu do kwot przyjętych za wartość sprzedaży spółki w lutym i październiku 1998 r, z tego względu, że wbrew twierdzeniu zajętemu przez organy podatkowe, z opinii nr [...]/2001 z dnia 14 maja 2001 r. biegłego sądowego K. B.
nie wynika, żeby obydwie faktury dotyczące 1998 r. (nr [...]/98 z datą K. [...].02.98 i nr [...]/98 z datą K. [...].10.1998) oraz dwa dowody wpłaty z dnia 10 kwietnia 1998 (nr 15/04/98) i z dnia 15 października 1998 r. (028/10/98) sporządził M. B. Biegły wykluczył możliwość sporządzenia tych faktur oraz dowodów wpłaty przez tego wspólnika, za prawdopodobne uznając jedynie sporządzenie przez niego dokumentu (dowodu wpłaty KP Nr 05/01/98) z datą 20 stycznia 1998 r. (s. 7 - wnioski opinii biegłego)." Naczelny Sąd Administracyjny podniósł także, że "dopiero przeprowadzenie analizy pozwoli na dokonanie oceny, czy organy istotnie oparły ustalenia dotyczące wartości obrotu na "sfałszowanych" fakturach".
W tym miejscu należy przypomnieć, że niniejsza sprawa tocząca się
przed WSA w Białymstoku była przedmiotem zawieszenia, na mocy postanowienia Sądu z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Bk 27/05). W piśmie z dnia 19 maja 2005 r. (znak: RP III/077-18/05), Dyrektor Izby Skarbowej wyraził zgodę
na zawieszenie przedmiotowego postępowania uznając, iż prawomocne rozstrzygnięcie przez NSA w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług
za poszczególne miesiące 1998 r. w spółce "S." ( wyrok WSA sygn. akt I SA/Bk 400/04 ), będzie miało wpływ na określenie należnego podatku dochodowego
od osób fizycznych za 1998 r. P.P. C. i M. B.
Sąd pragnie również zauważyć, że z zeznań M. B. (włączonych także do przedmiotowej sprawy postanowieniem Dyrektora Urzędu Skarbowej
w B. z [...].06.2004 r., K-53/46 i K-53/51 akt administracyjnych dot. 1998 r.), złożonych w charakterze podejrzanego, również jednoznacznie nie wynika,
aby przyznał się on do wystawienia wszystkich okazanych mu faktur VAT, rachunków uproszczonych i dowodów wpłat. W zeznaniach złożonych dnia 06.05.2003 r.,
godz. 10.15 podawał, iż "T. prosił mnie, abym polskim charakterem pisma wypisał dowody wpłat." Natomiast w zeznaniach złożonych dnia 06.05.2003 r.,
godz. 16.00, wyjaśnił, że " w dokumentach UKS znajdowały się dokumenty, z którymi nie mieliśmy nic wspólnego. Były to kontrakt podpisany nazwiskiem T.,
a także inne faktury i wpłaty z roku 1998, które nie były mi znane".
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał za zasadny zarzut skargi naruszenia
przez organy podatkowe art. 153 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie wyżej opisanym.
Nie można jednak uznać za zasadny zarzut skargi braku działań organów odnoszący się do uzyskania od władz Białorusi oryginałów Faktur VAT i innych dokumentów istotnych w danej sprawie. Z akt tejże sprawy bezspornie wynika bowiem, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. realizując zalecenia WSA zwarte w wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r. (sygn. akt SA/Bk 865/03), podjął czynności w celu uzyskania od władz Białorusi oryginałów faktur VAT i rachunków uproszczonych, wystawionych przez spółkę "S." dla A. T. oraz dowodów wpłat dokonywanych przez A. T. na rzecz spółki "S." w 1998 r. Brak zadawalających efektów tych czynności organów, pozostaje nie zależne od organów i w żadnym razie nie może ich obciążać.
Słuszne są również zarzuty naruszenia postępowania podatkowego
tj. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, a także uznano, że naruszono
art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60
ze zm.).
Swobodna ocena dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) wiąże się
z etapem postępowania poprzedzającego rozstrzygnięcie w sprawie tj. zebraniem
i rozpatrzeniem materiału dowodowego przez organ podatkowy. Poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, w niniejszej sprawie, naruszono zasadę ogólną postępowania podatkowego - zasadę prawdy obiektywnej określoną w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, znajdującej swoje rozwiniecie w postanowieniach
art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa. Z zasady tej wynika obowiązek organu podatkowego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w taki sposób, by stworzyć
jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W ocenie Sądu naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy powinien
przede wszystkim wykonać zalecenia WSA w Białymstoku zwarte w wyroku z dnia
21 stycznia 2004 r. (sygn. akt SA/Bk 865/03), odnoszące się do przesłuchania A. Z. na okoliczność rozbieżności zawartych w opinii biegłego K. B. i opinia A. Z. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera ocena zgromadzonych w sprawie autentyczności dokumentów, tj. faktur VAT, rachunków uproszczonych i dowodów wpłat. Do uznania organu pozostawia Sąd możliwość przeprowadzenia w tym kontekście, rozprawy w toku postępowania podatkowego (art. 200a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto organ podatkowy powinien odnieść się także, do zarzutu skarżących zawartych w ich piśmie procesowym skierowanym do WSA w Białymstoku z 20.11.2006 r. dotyczącego "potraktowania przychodu spółki jako dochodu wspólników, bez jakiegokolwiek uwzględnienia kosztów uzyskania tego przychodu." Organ podatkowy ponownie rozpatrując sprawę ma obowiązek w sposób pełny wyjaśnić wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy, mając na uwadze między innymi treść art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, oraz art. 191 przywoływanej ustawy z 29 sierpnia 1997 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o przepisy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu,
a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło