I SA/Bk 459/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-01-22

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go od tej odpowiedzialności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została wykazana, a skarżący nie udowodnił braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności R. R. jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oraz odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości za kwiecień 2008 r., uznając bezskuteczność egzekucji z majątku spółki i brak przesłanek zwalniających skarżącego z odpowiedzialności. W części dotyczącej zaległości za grudzień 2008 r. i styczeń 2009 r. decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z powodu ustalenia, że skarżący złożył rezygnację z funkcji członka zarządu przed terminem płatności tych zobowiązań. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym odmowę przeprowadzenia dowodów i dowolną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako byłego członka zarządu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A.-T. Sp. z o.o. z/s w B. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2008 r. i 2009 r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] lipca 2013 r., nr [...] orzekająca o: (1) utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] stycznia 2013 r., nr [...] w części orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej R. R. (dalej: skarżący) jako byłego członka zarządu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r. w kwocie 323.438,00 zł, odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości 189.295 zł (na dzień wydania decyzji przez organ I instancji) i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 26.197,94 zł, (2) uchyleniu ww. decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. w części orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. w kwocie 22.938 zł i styczeń 2009 r. w wysokości 8.948 zł, przypadające od tych zaległości odsetki za zwłokę 15.451 zł (na dzień wydania decyzji przez organ I instancji), koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.434,89 zł i w tym zakresie umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji wykazano bezskuteczność egzekucji z majątku Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. Następnie organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do orzekania o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. i styczeń 2009 r., za odsetki za zwłokę od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego, bowiem Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. błędnie przyjął na podstawie wpisów w KRS, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w dacie upływu terminu płatności VAT za te okresy. W świetle ustaleń organu II instancji, opartych na dokumentach uzyskanych z akt rejestrowych Spółki, skarżący złożył rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu [...] czerwca 2008 r. W dniu [...] listopada 2008 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. Sp. z o.o. podjęło uchwałę o przyjęciu rezygnacji skarżącego z funkcji Wiceprezesa Zarządu z dniem [...] listopada 2008 r. Na wniosek Spółki skarżący został wykreślony z funkcji członka zarządu z dniem [...] lipca 2009 r. W związku z tym uchylono decyzję organu I instancji odnośnie miesięcy grudzień 2008 r. i styczeń 2009 r. i w tym zakresie umorzono postępowanie. Mając na uwadze, że skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Spółki – Wiceprezesa od momentu jej powstania, tj. 2001 r. (dane wynikające z odpisu pełnego KRS) do złożenia rezygnacji w czerwcu 2008 r., organ uznał natomiast, że zachodziły podstawy do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w VAT za kwiecień 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w toku postępowania skarżący nie wskazał przesłanek uwalniających od odpowiedzialności podatkowej, nie wskazał też mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez jednego z wierzycieli w listopadzie 2004 r. został złożony we właściwym czasie. Zdaniem organu, "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznany moment, w której pasywa przewyższają aktywa i dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dla m. st. W. w W. Wydział XVII Gospodarczy postanowieniem z [...] grudnia 2004 r., sygn. akt [...] oddalił ww. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, ponieważ majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Wniosek ten nie mógł być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie. Organ stwierdził, że na kształt odpowiedzialności członka zarządu nie mają wpływu przyczyny powstania zadłużenia spółki. Wskazał, że art. 116 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej w skrócie: "o.p." wiąże odpowiedzialność członków zarządu z okresem pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, bez względu na zakres obowiązków, dziedziny funkcjonowania firmy, jakie im formalnie powierzono i jakie faktycznie nadzorowali. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. poczynił stosowne ustalenia w zakresie kondycji finansowej Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. w okresie od objęcia przez skarżącego funkcji członka zarządu. Ze sprawozdania finansowego Spółki wynika, że już w 2003 r. zaciągnięte przez Spółkę zobowiązania przekraczały wartość posiadanego majątku, sytuacja taka powtórzyła się w latach 2004 – 2005 oraz 2007 – 2009. Organ wskazał, że postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie w stosunku do T. M. R. – drugiego członka Zarządu Spółki. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika, zaskarżył punkt 1 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. Decyzji tej zarzucił naruszenie: a) art. 187 § 1 w związku z art. 180 § 1 w związku z art. 188 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p., polegające na odmowie przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania skarżącego oraz drugiego członka zarządu T. M. R., pomimo złożenia w tym zakresie stosownego wniosku, co skutkowało naruszeniem zasady praworządności, zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, b) art. 187 § 3 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 o.p. poprzez pominiecie przez organ faktów znanych mu z urzędu z racji prowadzonego postępowania o orzeczeniu o odpowiedzialności T. M. R. za zaległość podatkową Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. w B., odsetki za zwłokę od tej zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego, c) art. 191 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p. polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewzięciu pod uwagę istotnych w sprawie okoliczności, d) art. 116 o.p. polegające na zaniechaniu stwierdzenia w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy odpowiedzialność ma charakter solidarny ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci odpisu z KRS E. Sp. z o.o. Sp. k. na okoliczność ustalenia, czy Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A. Sp. z o.o. jest wspólnikiem tej spółki, w jakiej wysokości wniosła wkład oraz jaka jest łączna wysokość wniesionych wkładów. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł m.in., że w prowadzonym postępowaniu przed organami podatkowymi skarżący oraz T. M. R.i nie mieli możliwości wyjaśnienia, czy Spółka posiada mienie, z którego można prowadzić egzekucję. Firma ta natomiast jest wspólnikiem E. Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w B. Wkładem do niej był projekt elektrowni o wartości 530.000 zł, a dodatkowo wniesiony przez wspólników kapitał wynosi łącznie ponad 1.000.000 zł. Brak jest zatem przeszkód, by organ zajął i prowadził egzekucję stwierdzonej zaległości podatkowej z podlegających zajęciu praw majątkowych przysługujących Spółce z tytułu udziału w spółce komandytowej. Ponadto organ nie ustalił w dostateczny sposób, czy kondycja finansowa Spółki w okresie objęcia przez skarżącego funkcji członka zarządu faktycznie dawała podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji, wniósł także o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z odpisu z KRS E. Sp. z o.o. sp. k. Organ podniósł, że okoliczność posiadania przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A. Sp. z o.o. majątku w postaci udziału w E. Sp. z o.o. Sp. k. była znana organowi egzekucyjnemu, który podejmował bezskuteczne czynności mające na celu przeprowadzenie egzekucji z tych wierzytelności. Zdaniem organu, brak stwierdzenia w skarżonej decyzji, że odpowiedzialność skarżącego jest odpowiedzialnością solidarną nie ma wpływu na wynik tego rozstrzygnięcia. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z oferty wstępnej P. S.A. przejęcia ogółu praw i obowiązków wszystkich wspólników spółki E. Sp. z o.o. Sp. k., posiadającej projekt budowy F. o mocy 20 MW na okoliczność ustalenia, że poprzez zaniechanie przesłuchania skarżącego organ uniemożliwił mu okazanie dokumentu potwierdzającego zaistnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, a w konsekwencji na okoliczność ustalenia, że organ nie dołożył należytej staranności w celu zgromadzenia materiału dowodowego, zaś zgromadzony materiał jest niekompletny, ponieważ istnieją dokumenty potwierdzające istnienie majątku Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w piśmie procesowym z [...] stycznia 2014 r. wniósł o nieuwzględnienie wniosku z [...] grudnia 2013 r. Organ podniósł, że wykazanie przesłanek zwalniających z odpowiedzialności podatkowej obciąża członka zarządu. Skarżący pomimo zapewnionego prawa do przedstawienia stanowiska, nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie należności podatkowych Spółki w znacznej części. Organ wskazał, że ważność przedstawionej Oferty wygasła z dniem [...] marca 2013 r. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. Sąd postanowieniem oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 116 § 1 i 2 o.p za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wskazał, że (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z treści art. 116 o.p. wynika, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organy podatkowe obowiązane są wykazać, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna. Są to tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, ewentualnie wskazanie przez ww. podmioty mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wykazanie przesłanek, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu jako osób trzecich, obciąża te podmioty. W kontrolowanej sprawie organy ustaliły, że skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. w dacie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r. Z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Spółki – Wiceprezesa od momentu jej powstania, tj. od 2001 r. Na podstawie dokumentów pochodzących z akt rejestrowych Spółki stwierdzono, że skarżący w dniu [...] czerwca 2008 r. złożył rezygnację funkcji członka Zarządu, zaś w dniu [...] listopada 2008 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. Sp. z o.o. podjęło uchwałę o przyjęciu rezygnacji skarżącego z funkcji Wiceprezesa Zarządu z dniem [...] listopada 2008 r. Na podstawie złożonego wniosku z [...] czerwca 2009 r. skarżący został wykreślony w KRS z funkcji członka zarządu z dniem 10 lipca 2009 r. Ustalenia te skutkowały w szczególności uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w części orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w VAT za grudzień 2008 r. i styczeń 2009 r. i umorzeniem postępowania w tym zakresie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionego na rozprawie twierdzenia pełnomocnika strony, że skarżący mimo, że był wpisany do KRS, faktycznie funkcji członka zarządu nie pełnił po uzyskaniu absolutorium za 2001 r. Nie został powołany na następne lata, a w 2008 r. złożył rezygnację z funkcjonowania w Spółce tylko po to, żeby wykreślić go z KRS. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący znając stanowisko organu w kwestii okresu pełnienia przez niego funkcji członka Zarządu Spółki nie podnosił wskazanych okoliczności na etapie postępowania podatkowego. Także przed Sądem, przedstawiając je dopiero na rozprawie nie złożył na tę okoliczność żadnych dowodów. Fakt powołania skarżącego w 2001 r. na stanowisko Wiceprezesa Zarządu nie budzi wątpliwości. Nie jest też sporne złożenie przez niego rezygnacji z tej funkcji i przyjęcie tej rezygnacji w roku 2008. Wbrew twierdzeniom strony, z treści rezygnacji wynika, że była ona motywowana jedynie sytuacją rodzinną i zdrowotną, a nie jakimikolwiek innymi względami. Dysponując informacjami dotyczącymi powołania skarżącego na funkcję członka Zarządu oraz złożenia następnie przez niego rezygnacji z tej funkcji, jak również wobec braku zastrzeżeń strony w tym zakresie, organ podatkowy był w pełni uprawniony do przyjęcia, że pomiędzy tymi datami skarżący tę funkcje pełnił. Jeżeli natomiast skarżący jest w stanie przedstawić dowody potwierdzające, że po 2001 r. nie pełnił funkcji członka Zarządu Spółki, ma możliwość wnioskowania o wznowienie postępowania w sprawie orzeczenia o jego odpowiedzialności podatkowej. W sprawie organy stwierdziły także bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. Należy wskazać, że w orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, LEX nr 465091). Jak ustalono Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., działając jako organ egzekucyjny postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Organ egzekucyjny podejmował szereg czynności mających na celu ustalenie majątku Spółki, z którego możliwe jest przeprowadzenie egzekucji. W tym celu m.in. zwracał się do Prezesa Spółki T. R. oraz Kancelarii Podatkowej M. i W. M. sp. j. W udzielonych odpowiedziach poza wskazaniem majątku ruchomego o niewielkiej wartości stwierdzono, że Spółka nie posiada środków pieniężnych, wierzytelności, ani innych praw majątkowych. Odnosząc się do wskazywanej w skardze kwestii posiadania przez Spółkę majątku w postaci udziału w E. Sp. z o.o. Sp. k. w B., należy wskazać, że okoliczność ta była znana organowi egzekucyjnemu. Z akt egzekucyjnych wynika, że Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. pismem z [...] kwietnia 2012 r. dokonał zajęcia u dłużnika E. Sp. z o.o. Sp. k. prawa majątkowego przysługującego wspólnikowi komandytariuszowi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. Pomimo wezwania i ponaglenia E. Sp. z o.o. Sp. k. nie złożyła oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności, co było warunkiem prowadzenia egzekucji na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, organ odwoławczy ustalił, że Sąd Rejonowy dla m. st. W. w W. Wydział [...] Gospodarczy w postanowieniu z [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...] [...] po rozpatrzeniu wniosku C. P. Sp. z o.o. w W. o ogłoszenie upadłości Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o. oddalił ten wniosek na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 poz. 535 ze zm.), tj. z uwagi na fakt, iż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. W świetle przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, podstawę do ogłoszenia upadłości stwarza sytuacja, w której dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań i staje się niewypłacalny. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub (w przypadku dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., I FSK 1115/05, M. Podat. 2007/5/47). Niewątpliwie wniosek o ogłoszenie upadłości złożony w listopadzie 2004 r. przez jednego z wierzycieli Spółki były spóźniony. Złożony wniosek został oddalony, gdyż majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Z analizy dokonanej przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. na podstawie sprawozdań finansowych Spółki wynika, że już w 2003 r. zobowiązania Spółki przekraczały wartość jej majątku. Sytuacja taka powtórzyła się w latach 2004 – 2005 oraz 2007 – 2009. Tymczasem skarżący pełnił funkcję Wiceprezesa Spółki od 2001 r. Należy podkreślić, iż zasadniczą rolą regulacji art. 116 o.p. jest ochrona interesów wierzycieli. Charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji, gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. Przykładowo, o braku winy po stronie byłego członka zarządu można mówić w sytuacji, gdy członek zarządu wykaże, że nie mógł zgłosić wniosku o ogłoszenie upadłości z przyczyn dotyczących go osobiście, tj. gdy był chory lub z innych przyczyn przez dłuższy czas nieobecny i nie mógł brać udziału w pracach zarządu, nie znał rzeczywistego stanu majątku spółki, został wprowadzony w błąd co do stanu majątku spółki lub też powstanie zobowiązania i bezskuteczność egzekucji miały miejsce za kadencji innego zarządu (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2010 r., I FSK 36/10, LEX nr 1101750). Takich okoliczności skarżący nie podnosił. Skarżący w toku postępowania przed organami podatkowymi nie wskazywał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie można zgodzić się z zarzutem, że odmowa przesłuchania skarżącego oraz T. M. R. uniemożliwiły wskazanie mienia, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, miał zapewnione prawo do przedstawienia stanowiska i obrony swoich interesów w postępowaniu przed organami podatkowymi, w tym wskazania mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki. Skarżący jednakże tego nie uczynił. Nie ma jakichkolwiek podstaw do uznania stanowiska, że wskazanie przesłanek egzoneracyjnych musi być dokonane jedynie poprzez przesłuchanie strony, czy innej osoby. Jak podniesiono powyżej, wskazywany przez skarżącego w postępowaniu sądowym majątek Spółki w postaci udziału w E. Sp. z o.o., był znany przez organ egzekucyjny. Podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego czynności nie pozwoliły jednak na zaspokojenie z tego majątku zaległości podatkowych Spółki. Brak samego stwierdzenia w decyzji organów podatkowych, iż odpowiedzialność skarżącego jest odpowiedzialnością solidarną, nie może być uznany za naruszenie art. 116 o.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy. Treść tego przepisu, wprost traktującego o solidarnym charakterze odpowiedzialności członków zarządu, została powołana w rozstrzygnięciach organów pierwszej i drugiej instancji. W sytuacji zaś, gdy solidarna odpowiedzialność wynika bezpośrednio z przepisu prawa, trzeba uznać, że brak w samej decyzji stwierdzenia, że podatnik odpowiada solidarnie z innymi osobami, nie stanowi mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa. Pogląd ten znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie (wyrok NSA z 2 kwietnia 2008 r. I FSK 80/08, wyrok NSA z 6 maja 2011 r. I FSK 662/10, wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r. I FSK 408/11, wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I FSK 110/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, http://cbois.nsa.gov.pl). Trzeba zauważyć, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zobowiązania podatkowe prowadzono także wobec drugiego członka Zarządu T. M. R. (wszczęte postanowieniem Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] sierpnia 2012 r.). Niezasadnym jest zarzut pominięcia w postępowaniu faktów znanych organowi z urzędu w związku z prowadzonym postępowaniem o orzeczeniu odpowiedzialności T. M. R. Pełnomocnik nie wskazuje, jakie fakty zostały pominięte. Organy podatkowe podjęły w sprawie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Ocena dowodów dokonana przez organy jest prawidłowa i mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Jest ona zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Organy wykazały przesłanki zasadności orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. Sp. z o.o., nie stwierdziły również wskazywanych przez skarżącego przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności. Organ odwoławczy w postanowieniu z [...] lipca 2013 r. odniósł się do wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania skarżącego i T. M. R. Wskazał, że zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Skarżący miał zapewnioną możliwość przedstawienia swojego stanowiska w toku postępowania podatkowego. W przypadku T. M. R., poza wskazaniem pełnienia przez tę osobę funkcji członka Zarządu w tym samym czasie, co skarżący, wnioskując o jego przesłuchanie pełnomocnik strony nie przedstawił żadnej argumentacji uzasadniającej przeprowadzenie tego dowodu. Konieczność przesłuchania wszystkich członków zarządu mogących ponosić odpowiedzialność za te same zaległości podatkowe, nie wynika także z samego obowiązku prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Nieuwzględnienie wniosków podatnika nie przekonuje o naruszeniu zasady budzenia zaufania do organów Państwa. Sąd postanowieniem z 22 stycznia 2014 r. oddalił wnioski skarżącego dotyczące przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci odpisu z KRS E. Sp. z o.o. Sp. k. oraz oferty wstępnej P. S.A. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "p.p.s.a." sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd miał na uwadze, że w postępowaniu podatkowym skarżący nie wskazywał jakiegokolwiek mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej należności, jak też nie przedstawiał dowodów na tę okoliczność. Wnioskowane przed Sądem dokumenty nie podlegały zatem ocenie organów w kontekście przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Sąd nie może zastępować organów i dokonywać oceny wpływu tychże dowodów na możliwość orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Takie postępowanie dowodowe nie mieści się w granicach określonych w ww. przepisie. Zgodnie z art. 135 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W związku z tym Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedstawionych przez organ aktach sprawy. Kontrola ta nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa przez organy skarbowe. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło