I SA/Bk 472/08
WyrokWSA w Białymstoku2009-02-16
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie zaktualizował wartości początkowej inwestycji w obcym środku trwałym o sumę poniesionych w roku podatkowym nakładów na ulepszenie tej inwestycji, traci możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów części odpisów amortyzacyjnych naliczonych od jej wartości początkowej odpowiadającej sumie poniesionych nakładów inwestycyjnych do czasu wprowadzenia do ewidencji zaktualizowanej wartości początkowej inwestycji w obcym środku trwałym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosując go do sytuacji, gdy nakłady na ulepszenie środka trwałego nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 22g ust. 17 tej ustawy, wartość początkową środka trwałego powiększa się o wydatki na jego ulepszenie, a decydujący wpływ ma charakter poniesionych wydatków, a nie fakt ich wykazania w ewidencji. W związku z tym, organy powinny ponownie zbadać charakter nakładów inwestycyjnych i uzupełnić materiał dowodowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła skarżącemu B. R. wyższą kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Organy uznały, że spółka zaniżyła przychody i zawyżyła koszty uzyskania przychodów, w tym poprzez nieprawidłowe naliczanie odpisów amortyzacyjnych od nakładów inwestycyjnych na "inwestycję w obcym obiekcie". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...].05.2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego B. R. kwotę 2.817 zł (słownie: dwa tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. dokonanych
w trakcie postępowania kontrolnego za 2004 r. prowadzonego wobec spółki cywilnej - Zakład [...] "D" D. R., B. R., dalej jako: "Spółka" (zakończonego wynikiem kontroli z [...] lutego 2008 r.) wynikało, że zaniżono w Spółce przychody łącznie o kwotę [...] zł, na skutek nie zaewidencjonowania część refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne wypłaconych Spółce w ramach zatrudnienia bezrobotnych absolwentów oraz organizacji nowych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych zdolnych do pracy. Ponadto ustalono, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów łącznie o kwotę [...] zł, na którą składały się: odpisy amortyzacyjne od części wartości instalacji chłodniczej i systemu klimatyzacji, która została sfinansowana dotacją otrzymaną z [...] Fundacji Rozwoju Regionalnego; wartość wynagrodzenia małżonki Pana B. R. za miesiące od sierpnia do grudnia 2004 r.; wartość netto zakupionego betonu komórkowego, cegły klinkierowej i cementu nie wykorzystanych do remontu lokalu położonego w B. przy ul. [...]; kwota stanowiąca refundację otrzymaną z Urzędu Miejskiego w B., która nie stanowi kosztów uzyskania przychodów lecz przychód z działalności gospodarczej. Konsekwencją powyższych ustaleń było uznanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 2004 r. za nierzetelną zarówno w zakresie przychodów jak i kosztów uzyskania przychodów. Dokonane w toku postępowania kontrolnego ustalenia dotyczące Spółki zostały uwzględnione w protokole kontroli z [...] marca 2008 r. dokumentującym kontrolę podatkową przeprowadzoną wobec Pana B. R., dalej także jako: "Skarżący", którego jedynym źródłem przychodu w 2004 r. była pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona w ramach spółki cywilnej - Zakładu [...] "D" D. R., B. R. (50% udziałów).
Decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł w miejsce zeznanego w kwocie [...] zł. Różnica pomiędzy podatkiem określonym przez organ a podatkiem zadeklarowanym przez Skarżącego była wynikiem ustaleń dokonanych w toku postępowania kontrolnego dotyczącego Spółki. Ponadto organ pierwszej instancji zgodnie z wnioskiem pełnomocnika zwiększył koszty uzyskania przychodów Spółki za 2004 r. o odpisy amortyzacyjne za okres od stycznia do grudnia 2004 r. należne od wyposażenia częściowo sfinansowanego ze środków PFRON w łącznej kwocie [...] zł (nie uwzględnione w księdze przychodów i rozchodów mimo, iż wyposażenie to było ujęte w ewidencji środków trwałych). W decyzji nie uwzględniono jednak odpisów amortyzacyjnych za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w kwocie [...] zł od poniesionych wydatków w kwocie [...] ponieważ, nie stwierdzono aby Spółka zwiększyła wartość początkową środka trwałego w ewidencji środków trwałych.
W odwołaniu Skarżący zarzucił naruszenie norm prawa materialnego określonych w przepisie art. 22 ust. 8, art. 22g ust. 17 oraz art. 22h ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 170 ze zm., dalej w skrócie jako: "u.p.d.o.f."), poprzez błędne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych, a także naruszenie podstawowych zasad postępowania określonych w art. 120, 121 § 1 i art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm., dalej w skrócie jako: "O.p.")
a także naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w czasie kontroli Spółki ustalono,
że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w kol.16 zaewidencjonowano kwotę [...] zł nie branych pod uwagę przy ustalaniu kosztów oraz, ze Spółka wyjaśniła, że wydatki te dotyczą obiektu określonego w ewidencji środków trwałych
w poz. 101 "B.- inwestycja w obcym obiekcie".
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie wynika, że nakłady inwestycyjne w kwocie [...] zł zwiększyły wartość początkową jakiegokolwiek obiektu stosownie do postanowień art. 22g ust. 17 u.p.d.o.f. Wskazano, że wspomniany przepis, daje podatnikowi prawo zwiększenia wartości środków trwałych o czynione nakłady inwestycyjne i stosownie do art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznania za koszt uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisów amortyzacyjnych) dokonanych zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23 u.p.d.o.f. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że skoro wydatki inwestycyjne poniesione przez Spółkę nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych w 2003 i 2004 r., to ta część składnika majątkowego, nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie może podlegać amortyzacji podatkowej, na co (zdaniem organu), wskazuje przepis art. 22h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z generalną zasadą odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (...) począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji. Podniesiono również, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r. sygn. III S.A. 3108/02 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1328/99, publ. ONSA 2001/4/183), zasada określona w art. 22h u.p.d.o.f. ma zastosowanie także do odpisów amortyzacyjnych od podwyższonej wartości początkowej, których dokonuje się począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym podwyższoną wartość tego środka wprowadzono do ewidencji. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że w sytuacji, gdy nie stwierdzono w ewidencji środków trwałych, aby Spółka zwiększyła wartość początkową przedmiotowego środka trwałego o nakłady inwestycyjne w kwocie [...] zł, nie było podstaw do zwiększenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę [...] zł obliczoną od stycznia 2004 r. do grudnia 2004 r. od w/w wydatków inwestycyjnych.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego za nieistotny
w sprawie uznano, przedłożony przez pełnomocnika, sporządzony odręcznie w dniu [...] listopada 2007 r. duplikat dokumentu OT Nr [...] z [...] października 2003 r.,
z którego wynika, że wydatki inwestycyjne w kwocie [...] zł dotyczą nie jak wcześniej wyjaśniono dwóch obiektów inwentarzowych (pismo z dnia [...].09.2007 r. akta sprawy nr [...]), ale jednego - "B. - inwestycja w obcym obiekcie". Organ odwoławczy podniósł, że zmiana wyjaśnień odnośnie celu poniesionych wydatków i przekazanie wspomnianego duplikatu dokumentu OT Nr [...], po zapoznaniu się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli Spółki z dnia [...] listopada 2007 r. dowodzi, że dokument ten został sporządzony na potrzeby toczącego się postępowania. Dyrektor podkreślił, że przedłożony dokument nie był również podstawą zwiększenia wartości początkowej przedmiotowego środka trwałego, bowiem odpisów amortyzacyjnych Spółka dokonywała od wartości początkowych wynikających z ewidencji środków trwałych.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego M. T., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22
ust. 8, art. 22h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 22g ust.17 u.p.d.o.f. przez błędne wyłączenie
z kosztów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych przy niewłaściwym zrozumieniu treści lub znaczenia wskazanych przepisów. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów O.p. tj.: art. 121 § 1 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; art. 122 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 190 § 2 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. (dalej w skrócie także jako: "DIS"), odpowiadając na skargę w pełni podtrzymał oceną wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy wskazał, iż z zapisów w ewidencji środków trwałych i tabeli odpisów amortyzacyjnych nie wynika,
aby środek trwały określony jako "B. -inwestycja w obcym obiekcie"
o wartości [...] zł zmienił swoją wartość zarówno w roku 2003 jak i w roku objętym kontrolą. Organ podniósł, że nie wykazano (brak dowodów), że w 2003
czy w 2004 r. dokonano podwyższenia wartości obiektu - "B. - inwestycja w obcym obiekcie" o kwotę [...] zł, a zatem za bezpodstawne uznał twierdzenie pełnomocnika, iż za okres od 01.01.2004 r. do 31.12.2004 r. należało w Spółce zwiększyć naliczone odpisy amortyzacyjne o kwotę [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych,
DIS stwierdził, że w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy w postępowaniu podatkowym oraz, że w sposób zgodny z przepisami prawa zgromadzono wszelkie dostępne dowody mogące wyjaśnić przedmiotową sprawę. Czynności kontrolne
w ramach prowadzonego postępowania przeprowadzone były na podstawie przepisów prawa, a powołane przez pełnomocnika wyroki odnoszą się do spraw
o odmiennym stanie faktycznym i prawnym, zatem nie mogą być brane pod uwagę
w przedmiotowej sprawie, prezentują one stanowisko, które w żaden sposób
nie zostało przez organy podatkowe pominięte. Organ odwoławczy wskazał,
że nie można mówić o dowolności ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, gdyż dokonano je w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący i kompletny. Podobnie, jeżeli chodzi o obowiązek udowodnienia wszystkich istotnych dla sprawy faktów, to niewątpliwie spoczywa on na organie podatkowym. Jednakże obowiązek ten nie jest nieograniczony i bezwzględny. Podniesiono, że podatnik nie może czuć się zwolniony ze współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego zwłaszcza, jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 22 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 249/99, wyrok WSA w Białymstoku z 24 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Bk 401/05).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zadaniem sądu administracyjnego jest, więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.").
Spór w omawianej sprawie jest wynikiem odmiennej interpretacji normy art.22 h ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: "Czy podatnik, który nie zaktualizował wartości początkowej inwestycji w obcym środku trwałym
(dalej w skrócie jako: "inwestycja") o sumę poniesionych w roku podatkowym nakładów na ulepszenie tej inwestycji, traci możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów części odpisów amortyzacyjnych naliczonych od jej wartości początkowej odpowiadającej sumie poniesionych nakładów inwestycyjnych do czasu wprowadzenia do ewidencji zaktualizowanej wartości początkowej inwestycji
w obcym środku trwałym?"
W celu odpowiedzi na tak postawione pytanie należało w pierwszej kolejności dokonać wykładni art.22h ust.1 pkt 1, a następnie normy art.22g ust.17 u.p.d.o.f.
Zgodnie z brzmieniem pierwszego, ze wspomnianych przepisu odpisów amortyzacyjnych dokonuje się m.in. "od wartości początkowej środków trwałych
lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 22k, począwszy
od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek
lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), z zastrzeżeniem art. 22e, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych
z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto
lub stwierdzono niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których zgodnie z art. 23 ust.1, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów". Przepis ten określa moment rozpoczęcia (jak i zakończenia) dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych w rozumieniu art.22a u.p.d.o.f., wskazując,
że naliczanie odpisów amortyzacyjnych należy rozpocząć od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek wprowadzono do ewidencji (wykazu). Z treści art.22h ust. 1 pkt 1) u.p.d.o.f nie wynika jednak by regulował zasady postępowania podatników w przypadku poniesienia nakładów związanych
z ulepszeniem środka trwałego (inwestycji w obcym środku trwałym), po dniu jego przyjęcia do używania i wprowadzeniu do ewidencji (wykazu).
Natomiast w myśl postanowień art.22g ust.17 u.p.d.o.f. "jeżeli środek trwały uległ ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji
lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust.1, 3-9
i 11-15, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki
na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3.500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku
do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej
w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji". Z powyższego wynika, że inwestycja w obcym środku trwałym tak jak inne środki trwałe, może być ulepszona w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji. W przypadku jej ulepszenia wartość początkową, ustaloną zgodnie z art. 22g ust.7 u.p.d.o.f., powiększa się o sumę wydatków
na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych
lub peryferyjnych, których cena nabycia przekracza 3500 zł. Zatem wartość początkową inwestycji w obcych środkach trwałych (określona pierwotnie zgodnie
z art. 22g ust.7 u.p.d.o.f.), zwiększają wydatki na jej ulepszenie tj. wydatki,
które powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środka do używania. Z powyższego wynika, że decydujący wpływ na zwiększenie wartości początkowej ulepszonego środka trwałego ma charakter poniesionych wydatków inwestycyjnych, a nie fakt ich wykazania w ewidencji (wykazie).
Reasumując nakłady na inwestycję w obcym środku trwałym, wpisaną
do ewidencji środków trwałych (wykazu), której wartość początkową ustalono zgodnie z normą art. 22g ust.7 u.p.d.o.f., nie tworzą nowej inwestycji tylko powiększają wartość już istniejącej. Z uwagi na to, że środek trwały (inwestycja
w obcym obiekcie) już raz został ujawniony w ewidencji środków trwałych - w dacie przyjęcia środka trwałego do używania, zasady dotyczące momentu rozpoczęcia dokonywania odpisów amortyzacyjnych określone w art.22h ust.1 pkt 1) i pkt 4) u.p.d.o.f. nie będą miały zastosowania do nakładów inwestycyjnych, które nie tworzą nowej inwestycji, lecz jedynie powodują wzrost wartości użytkowej ujawnionej
w ewidencji (wykazie) inwestycji w obcym środku trwałym w stosunku do jej wartości z dnia przyjęcia tej inwestycji do używania. W świetle powyższego decydującym
o zwiększeniu wartości początkowej ulepszonego środka trwałego (inwestycji
w obcym środku trwałym) nie jest sam dokument OT, lecz dokumenty potwierdzające poniesienie nakładów inwestycyjnych powodujących jego ulepszenie.
Z ustaleń organów wynika, że w prowadzonych przez Spółkę ewidencjach środków trwałych za rok 2003 i za 2004 r., pod poz. [...] uwidoczniono środek trwały pod nazwą "B, – inwestycja w obcym obiekcie" o wartości [...] zł oraz, że wartość wspomnianej inwestycji w ww. okresie nie była zwiększana o nakłady związane z jej ulepszeniem ([...] zł). Organ wskazał również, że przedłożony duplikat dokumentu OT Nr [...], nie był podstawą zwiększenia wartości początkowej przedmiotowego środka trwałego, bowiem odpisów amortyzacyjnych Spółka dokonywała od wartości początkowych wynikających z ewidencji środków trwałych.
Powyższe ustalenia stały się podstawą uznania przez organy obu instancji
w oparciu o treść przepisu art. 22h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., że wydatki inwestycyjne poniesione przez Spółkę w kwocie [...] zł niewprowadzone do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w 2003 r. i 2004 r., naliczone od tej części składnika majątkowego, nie mogą podlegać amortyzacji podatkowej.
W trakcie stosowania prawa może dojść do błędu w subsumcji wyrażającego się w tym, że określony stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano
za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie mamy, do czynienia z błędem
w subsumcji wyrażającym się w tym, że określony stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu
w art. 22h ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji doszło też do naruszenia przepisów art. 22 ust. 8, art.22g u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie, że ustalony (jak dotychczas) stan faktyczny nie wypełnia hipotezy wynikających z tych przepisów norm prawnych.
W świetle poczynionych na wstępie rozważań nie można zgodzić się
z twierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej, że zasada określona w art. 22h ust.1
i ust.4 u.p.d.o.f., dotycząca momentu rozpoczęcia amortyzacji środka trwałego,
ma zastosowanie także do odpisów amortyzacyjnych naliczanych od zaktualizowanej wartości początkowej. Błędne jest, więc twierdzenie organu, że moment rozpoczęcia dokonywania odpisów amortyzacyjnych uzależniony
jest od daty wprowadzenia podwyższonej wartość tego środka do ewidencji (wykazu).
Organ odwoławczy na uzasadnienie swojego twierdzenia przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r. sygn. III SA 3108/02 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1328/99, (publ. ONSA 2001/4/183). Przywołane orzeczenia nie mogły stanowić wskazówki interpretacyjnej, ponieważ stan faktyczny i prawny w nich przedstawiony był inny niż ustalony przez organy w omawianej sprawie. Pierwsze z przywołanych orzeczeń WSA w Warszawie dotyczyło modernizacji programu komputerowego
a więc ulepszenia wartości niematerialnych i prawnych, a nie środka trwałego,
a podstawą rozstrzygnięcia były przepisy rozporządzenia Ministra Finansów
z 17 stycznia 1997 w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6, poz.35 ze zm.), które nie przewidywały możliwości przeszacowania wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast drugie
z przywołanych orzeczeń dotyczyło zakupu całkowicie nowego sprzętu komputerowego, stanowiącego ulepszenie już funkcjonujących zestawów komputerowych. NSA m.in. w oparciu o § 6 ust.3 i §7 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997 w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia
w kosztach uzyskania przychodów wydatków na zakup sprzętu komputerowego
nie mogły być uwzględnione z uwagi na zaniechanie wprowadzenia środków trwałych albo wartości niematerialnych do ewidencji tych środków. Wyrok zapadł, więc na tle innego stanu prawnego sprawy.
Dokonana przez organy obu instancji interpretacja normy art. 22h ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. wyznaczyła kierunek postępowania dowodowego, w trakcie, którego gromadzono dowody w sprawie. Z tego też powodu za zasadny należało uznać również podniesiony w skardze zarzut naruszenia: art. 122 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 190 § 2 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału.
Biorąc pod uwagę wykładnię wspomnianej normy dokonaną przez Sąd należy uznać, że zebrany dotychczas w tej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia czy poniesione nakłady inwestycyjne były w całości, jak twierdzi strona skarżąca, wydatkami na ulepszenie inwestycji w obcym środku trwałym wcześniej ujawnionej w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Za niezasadny uznano natomiast zarzut naruszenia art.121 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, gdyż, jak wykazano wyżej niewłaściwa interpretacja normy art. 22h ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. wyznaczyła kierunek postępowania.
Reasumują naruszenie przez organy wskazanych wyżej przepisów prawa
ma w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uwzględnieniem skargi. Orzeczenie w tym punkcie, znalazło oparcie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy skarbowe winny uwzględnić wykładnię przepisów prawa dokonaną przez Sąd w omawianej sprawie,
w konsekwencji uzupełnić materiał dowodowy i zbadać charakter nakładów poczynionych w 2003 r. na środek trwały pod nazwą "B. - inwestycja
w obcym obiekcie" w kwocie [...] zł, które jak podniósł pełnomocnik Skarżącego w dowołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] maja 2008 r. (k. 22/2), zaewidencjonowano w podatkowej księdze przychodów i rozchodów Spółki za 2003 r. (kol. 16), lecz nie brano pod uwagę przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy należy ustalić czy sporna kwota dotyczyła jedynie obiektu "B.- inwestycja w obcym obiekcie" ujętego pod poz. [...] w ewidencji środków trwałych czy również środka trwałego pod nazwą "Nowy Budynek- inwestycja w obcym obiekcie" ujętego pod poz. [...] w ewidencji.
Na podstawie art. 152 u.p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone decyzje
nie podlegają wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł
zaś na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i §3 w związku z §4 cyt. u.p.p.s.a oraz w oparciu o § 2.1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło