I SA/Bk 473/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-11-13
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, który stanowił podstawę wcześniejszego prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, uzasadnia wznowienie postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, który był podstawą wcześniejszego prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia Trybunału jest konieczność wznowienia postępowania i ponownego rozstrzygnięcia sprawy, co prowadzi do uchylenia decyzji wydanej na podstawie przepisu pozbawionego mocy obowiązującej.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2011 r., który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), które stwierdziło niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej z Konstytucją. Skarżący argumentował, że wyrok WSA oparty był na przepisie, który został pozbawiony mocy obowiązującej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zmienił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem o sygn. akt I SA/Bk 380/11 z dnia 02.12.2011 r. w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. 1. zmienia zaskarżony wyrok i uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].06.2011 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 6.617 zł (słownie: sześć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. G., powołując się na art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity:
Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także p.p.s.a.), wniósł o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 380/11 zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2011 r. oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z dnia [...] czerwca 2011 r.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w wyroku z dnia 18.07.2013 r.
sygn. akt SK 18/09 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 20 ust. 3 ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji, a także,
że art. 68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Ponieważ wyrok WSA w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 380/11,
którym Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, oparty był na art. 20 ust. 3 ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to artykuł został pozbawiony mocy obowiązującej w okresie od 1 stycznia 1998 r.
do 31 grudnia 2006 r., zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, uchylenia wyroku i zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł
o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniósł, że zmiana stanu prawnego,
która nastąpiła po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie może być uwzględniona, ponieważ skutki rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego odnoszą się wyłącznie do stanów na przyszłość. Powołał się w tym przedmiocie na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 4/99 i K 4/99, pogląd wyrażony przez prof. M. Safjana Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w latach 1998 – 2008 oraz orzeczenia Naczelnego sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II FSK 2413/11, II FSK 2322/11, II FSK 2426/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna. Spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 272 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. wniesiona została w terminie i oparta na ustawowej podstawie. Termin do wniesienia skargi opartej na podstawie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją wynosi 3 miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego,
na który Skarżący opiera skargę wszedł w życie w dniu 27 sierpnia 2013 r.,
tj. z dniem opublikowania go w Dzienniku Ustaw 2013 r. poz. 985. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 27 września 2013 r., a więc z zachowaniem trzymiesięcznego terminu. Uzasadniało to wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 2 grudnia 2011 r. oddalającym skargę M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Nr [...] z [...] października 2010 r. ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. W ramach kontroli dokonanej powyższym wyrokiem Sąd stwierdził, że powyższa decyzja nie narusza art. 20 § 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 Trybunał Konstytucyjny orzekł
o niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Oznacza to, iż powyższy przepis został wyeliminowany z porządku prawnego w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Wszelkie zatem decyzje wydane w tym okresie na podstawie tego przepisu utraciły podstawę prawną i stosownie do przepisów o wznowieniu postępowania podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Rozpoznając zatem skargę po wznowieniu postępowania w granicach wskazanej podstawy wznowieniowej (art. 282 § 1 ppsa) Sąd, uznając ją
za uzasadnioną, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a., zmienił zaskarżony wyrok i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia
[...] czerwca 2011 r. Nr [...], orzekając jednocześnie o zwrocie kosztów postępowania poniesionych przez Skarżącego w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 380/11 i w sprawie niniejszej w myśl art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Stanowisko organu, w którym prezentował pogląd, iż skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego działają na przyszłość i powołał się w tym przedmiocie
na wyroki NSA w sprawach o sygn. akt II FSK 2413/11, II FSK 2322/11
oraz II FSK 2426/11, nie mogło być uwzględnione z uwagi na fakt, iż pogląd zawarty w tych orzeczeniach jest odosobniony i nie znajduje oparcia w przepisach regulujących skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w wypadku stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów, które były podstawą uprzednich rozstrzygnięć przez organy administracyjne, czy też przez Sąd. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia przez Trybunał jest wznowienie postępowania i ponowne rozstrzygnięcie.
Z tych tez względów orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło